Voorspel, naspel & gevolgen
Duveltje
uit 't
mydidoosje:
daar
is 'tie weer
........
Zo
gaat dat
dus ook met
de 'schepping'
...
Het komt
en het gaat, verschijnt
en verdwijnt!
Een eventuele OERKNAL
met myDi-gevolgen
tot op de dag van
vandaag?
En de God die rustig
op de achtergrond
aanwezig is
in het Josef-verhaal
- een wezen waarin de genereuze ELOHIM
van de schepping en
de bezorgde "G*D van
..."
domineren -
is bijna,
zo al niet helemaal,
een liefhebbend
personage!
Liefde
was niet
Gods motief voor de schepping
of de vernietiging
van de wereld,
of voor de keuze van Avraham of Yitschak of Ya'akov.
In Genesis staat maar zelden iets over
menselijke liefde
(vergelijk Gen 29:18: "Ya had Rachel lief!"
en nooit iets over goddelijke liefde.
In drie achtereenvolgende goddelijke keuzes
kan echter wel een soort prelude (VOORSPEL)
tot liefde
worden gezien:
die van de jongere Yitschak boven
de ouder Ishmael,
van de jongere Ya'akov boven
de oudere Esav en
tenslotte de belangrijkste,
die van de jongere Josef boven
zijn tien oudere broers,
Yehudah in het bijzonder
(of zelfs al in de aanname
van het offer van de jongere herder Abel boven
dat van zijn boze broer de boer Kain
met alle gevolgen vandien?)!
De traditie bepaalde dat de oudste zoon de erfgenaam
van de vader was,
wat herhaaldelijk in de tekst bevestigd wordt.
Als God tegen deze gewoonte kiest,
uit hij zijn liefde,
zij het in beperkte zin dat hij iemand kiest en iemand anders
afwijst
op niet altijd genoemde
subjectieve gronden
...
Dat is vooral duidelijk bij de keuze van Josef.
Wat de keuze van Josef enigszins anders maakt dan die
van Yitschak & Ya'akov,
is dat er over Josef zoveel bekend is
op het moment van de
keuze.
De tekst suggereert subtiel dat God Josef
niet zou hebben gemogen
als hij zelf niet op Josef had geleken;
en aangezien Josef heeft laten zien dat hij liefhebbend is,
is God dat misschien ook wel?
We bevinden ons, ten overvloede,
net als in myDi op het niveau van indrukken,
niet van bewijzen.
Ishmael was de zoon van een slavin.
Esav verloor zijn erfenis toen Yitschak Ya'akov zegende
in plaats van hem.
In beide gevallen was er een externe of formele reden
waarom de Heer de jongere broer
verkoos boven de oudere.
Er is geen vergelijkbare reden waarom God
de jongere Josef
zou moeten verkiezen boven de oudere Yehudah,
die van de twaalf broers de dominantste is.
De tekst suggereert dat God de voorkeur aan Josef geeft
- en dat is nieuw -
omdat hij de betere mens is.
Zowel naar karakter als naar prestaties is hij
veruit de beste.
Deze suggestie is vooral zo opmerkelijk
omdat de Hebreeuwse bijbel
bewaard is door de afstammelingen van Yehudah,
de joden,
al hebben zij hem dan niet helemaal geschreven;
en omdat in het Josef-verhaal niet minder dan driemaal
geringschattend over
de naamgevende vader der joden
wordt gesproken!
De eerste keer is in Genesis 37:26-27, waar Yehudah
aan zijn broers voorstelt om Josef als slaaf te verkopen.
Volgens latere wetten was dat een halsmisdaad.
Belangrijker is dat het ook een harteloze en gewelddadige daad was
van de zonen van Leah tegen Ya'akov, hun vader,
die zoveel van Josef & BenYamin hield, de zonen van Rachel!
De schrijver van het Josef-verhaal
(en hier moeten we spreken van een schrijver, niet van een redacteur)
voert Yehudah en Josef met opzet tegelijk op
wanneer hun drama zijn piek bereikt.
Yehudah, die Josef nog niet herkent,
schetst hen welbespraakt het verdriet van Ya'akov,
die nog steeds treurt om Josef
en die nu bang is BenYamin kwijt te raken.
Als Josef dit hoort kan hij zich niet meer inhouden:
hij breekt in tranen uit en maakt zichzelf bekend aan zijn broers,
met de al eerder geciteerde woorden.
Yehudah gedraagt zich eervol in deze slotmomenten,
maar juist de pathos van de scene is een nederlaag voor hem.
Het is duidelijk dat de man die hij zoveel jaren geleden
onrecht heeft aangedaan
ver boven hem verheven is!
Het tweede beledigende stuk over Yehudah staat in Genesis 38,
vlak na de verkoop van Josef.
Yehudah woont nu te midden van de Kana'anieten en is getrouwd
met een Kana'anitische vrouw,
bij wie hij drie zoons heeft.
Wanneer twee van Yehudah's zonen achter elkaar met
dezelfde Kana'anitische vrouw (Tamar) trouwen
en overlijden voor zij zwanger is geworden,
vermomt de vrouw zich als een gewijde prostituee.
Zij verleidt Yehudah en baart een tweeling van hem.
Het controversiele van het verhaal is niet simpelweg het feit
dat de joden de nakomelingen zijn van een incestueuze verhouding
tussen een Israelitische man en een Kana'anitische vrouw
die gemeenschap hadden als onderdeel van
een cultus ...
In TeNaCH is afkomst uit een dergelijke incestueuze relatie
een belangrijke reden tot minachting!
Wanneer Lot door zijn dochters dronken gevoerd en verleid wordt,
worden de nakomelingen de verachte Moabieten en
Ammonieten in Gen 19:30-38.
Voor Gen 38 zijn huwelijken met Kana'anieten
al twee keer veroordeeld:
Avraham stuurt zijn knecht op pad
om een bruid voor Yitschak te vinden
in Paddan-Aram, zodat Yitschak niet met een Kana'anitische
zal trouwen.
Yitschak en Rivka sturen Ya'akov dezelfde kant op,
opdat hij hen niet als Esav zal teleurstellen
door met een Kana'anitische te trouwen.
De godsdienstige rituelen van de Kana'anieten
zijn nog niet veroordeeld,
maar dat komt nog en deze episode
blikt daarop vooruit.
Bovendien is het verhaal geplaatst vlak
voor het verhaal over Josefs
weigering om in te gaan op de overspelige avances
van de vrouw van de
Egyptisch hoveling Potifar in Gen 39.
De redacteur
(deze episode is een latere tussenvoeging
in het Josef-verhaal)
wil duidelijk Josef beter uit laten komen
door hem af te zetten
tegen de weerzinwekkende Yehudah ...
Tenslotte dan de derde beledigende vergelijking
tussen Yehudah & Josef
aan het einde van Genesis,
als Ya'akov Efraim & Menasjeh,
Josefs zonen
bij de Egyptische Asnat, adopteert en zegent:
Perez & Zerach, Yehudah's zonen bij Tamar,
worden genegeerd!
En als Ya'akov vervolgens vanaf zijn sterfbed begint
aan een lange profetie
over zijn twaalf zonen, neemt hij eerst Josef apart:
"Ik
geef
U
EEN
aandeel meer dan uw broers {sjechem}, dat ik
met mijn zwaard en mijn boog
aan de Amorieten heb
ontrukt!" {48:22}.
Het is een toespeling op de stad S(i)chem,
de stad die door Sjimon en Levi veroverd en geplunderd werd
(ondanks Ya'akovs zwakke protesten),
de stad die het eerste doel vormde van Avraham toen hij Kana'an
binnenging, en van Ya'akov toen hij er
opnieuw binnenging,
en de stad waar Josef nietsvermoedend op zoek ging
naar zijn broers
die hem vervolgens al slaaf
verkochten ...
Nu dus maar weer effe kalm an kale man:
de rugspieren slaan toe
en het juk wordt te zwaar, wel waar en niet raar, want zo zit
Mordechai in mekaar!
Blauwwitte lucht en slap
zonnetje
...
Koud nog wel!
In de woestijn was het 's nachts ook ijskoud en
bleef het water in diepe kloven ijskoud omdat er geen
zonlicht bij
kon
komen
...
Bedouienen die nog
net zo leven
als het ware als duizenden jaren geleden.
Bergstammen tussen West Afrika
& Oost Asia:
taboe, tatoe, huwelijken en
bloedwraak, zang en dans, verhalen en
rituelen
van boven de evenaar.
Sinds dertienhonderd jaar geleden
gelijdelijk aan veroverd
door de Islam.
En de christelijke
kruisvaarders
...
Cultuur,
verovering, overheersing en godsdiensten
tot op de dag van
vandaag bepalend voor de atmosfeer:
haat en nijd en afgunst en/of
mededeelzaamheid, samenwerking,
vergevingsgezindheid en
liefde
...
Van het
EEN
komt het
ANDER
&
van het
ANDERE
komt
het
ENE?!
Niet
uitzichtsloos maar in de tussentijd
ook niet bepaald gemakkelijk!
Het kleine veroorzaakt het grote en
vice versa!!
Waar daartussenin staan wij
als myDi dagboekaniers???
Ergens in het midden
van onze verhalen
...
Verhalen die mede bepalen hoe en waar
we gaan en staan
(of liggen)
...
Na al die geestelijke oefeningen nu nog de lichamelijke?!
Alles met mate!?
Ch@i
'alsvanouds'
v/d academie van "Drie" &
't Solsche gat (pingo?)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~























Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende