Vooral de laatste tientallen jaren ...

Zijn sommige geleerden 'terecht' behoorlijk gaan twijfelen aan 't oeroude 'bijbelverslag over die tijden' van nu al duizenden jaren geleden!

KA: archeologen hebben op sommige Kana'anitische plaatsen wel tekenen van verwoesting gevonden, maar niets wat onbetwistbaar in 'n verband kan worden gebracht met "Israël"? Er is geen spoor van 'n buitenlandse invasie in 't bergland dat de kern van Israël zou worden en ook de anonieme bijbelauteurs geven toe dat de verovering van Yosjoea niet totaal was. Ze vertellen ons dat hij de Kanaänitische stadstaten niet wist te verslaan & jegens de Filistijnen geen enkele vooruitgang boekte.

'n Zorgvuldige bestudering v/d 1e 12 hoofdstukken v/h boek Yosjoea leert ons dat de actie grotendeels beperkt bleef tot 'n zeer klein gedeelte v/h grondgebied van Benyamien: de bijbel laat duidelijk de indruk bij ons achter dat die verovering van Yosjoea weinig om 't lijf heeft gehad. Er zijn nog steeds geleerden - vooral in 't huidige Israël & de USA - die de visie aanhangen dat de Israëlieten 't land inderdaad op de voornoemde wijze hebben veroverd. Anderen beginnen echter ook te geloven dat Israël, inplaats van Kana'an met groot geweld te zijn binnengedrongen, juist op vreedzamer wijze & veel geleidelijker van binnenuit i/d Kana'anitische samenleving omhoog is gekomen. Er bestaat geen twijel over dat Israël tegen het eind van de 13e eeuw in Kana'an was 'aangekomen': op 'n stèle die de succesrijke veldtocht van farao Merneptah in 1207 gedenkt, kun-nen we o.a. de volgende melding vinden:
"ISRAËL IS VERWOEST, ZIJN ZAAD IS NIET MEER!"

Dit is echter de enige niet-bijbelse verwij-zing naar Israël in die tijd. Vroeger dacht men dat de hapiroe of apiroe, die in verschillende inscripties & documenten v/d 14e eeuw worden genoemd, voorlopers waren van Yosjoea's 'Hebreeuwse' stammen. Die HAPIROE blijken echter niet 'n etnische groep, maar veeleer 'n 'klasse' binnen de Kana'anitische samenleving te zijn geweest. 't Waren mensen die buiten de samenleving waren komen te staan & die 'n economische of politieke redenen uit de stadstaten waren verbannen. Nu eens waren ze rovers, dan weer dienden ze als huurlingen. Zeker is wel dat ze in Kana'an werden beschouwd als ' ontwrichtende macht: Abdi-Kefa zelf was inderdaad zeer bezorgd over de HAPIROE.

De Israëlieten werden voor 't eerst 'Hebreeërs' genoemd toen zijzelf ' groep buitenstaanders waren in Egypte, maar zij waren niet de enige HAPIROE in dat gebied. Tegenwoordig zijn veel geleerden echter geneigd 't ontstaan van Israël in verband te brengen met 'n nieuwe kolonisatiegolf i/h centrale bergland van Kana'an. Maar hoe dan ook: boeiend blijft 't wel in alle opzichten & struggles ...