Via Europa naar de wereldmaatschappij

Uit de trouwe verdieping van religie & filosofie, boekrecensie door Wilfred v/d Poll: Jürgen Habermas ~ Over de constitutie van Europa ~

De auteur: Jürgen Habermas (1929), reus v/d naoorlogse Duitse filosofie, brak al in 2001 'n lans voor 'n Europese grondwet. In inter-views gaf JH aan dat z'n pro-Europese houding terug te voeren is op de Tweede Wereldoorlog ~ eenwording als zaak van oorlog of vrede & dat doel lijkt nu inmiddels al wel te zijn bereikt, aldus JH. Is 'r 'n ander perspectief te bedenken waar Europeanen warm voor zouden lopen?

Ja, zegt JH: de Europese Unie is van belang omdat zij 'n historisch novum is & als zodanig 'n eerste stap op weg naar 'n veel groter, kosmopolitisch doel: 'n wereldmaatschappij. Hij schrijft: "'t Historisch ongekende bouwwerk v/d EU zou naadloos zijn in te passen binnen de contouren van 'n politiek geconstitueerde wereldsamenleving"! DE hamvraag (zie 'mastklimmen'!) werd vlg. JH al door James Madison in 1787 gesteld:
"Kan een bond van democratisch opgebouwde lidstaten zelf aan de voorwaarden van democratische legitimiteit voldoen, zonder 't nationale niveau onder-geschikt te maken aan 't federale?"!

Vlg. JH lukt de EU dat, in theorie althans. Europa is niet te vergelijken met bestaande federaties zoals de VS ('USA', & zou zich daar ook niet mee moeten willen vergelijken. EU heeft 'n nieuwe vorm van politieke eenheid geschapen: 't unieke ervan zit 'm vlg. JH o.m. i/h feit dat Europese regelgeving bóven die van afzonderlijke staten uitgaat, terwijl die staten WÈL hun geweldsmonopolie blijven houden & de Europese Overheid géén 'financiële beslissingsbevoegdheid' heeft? DÀT model wil JH naar 'n mondiaal niveau vertalen & daarbij gaat hij terug naar 't begin v/d Verlichting & geeft hij 'n nieuwe inhoud aan Immanuel Kants ideeën over de 'constititionalisering' v/d inter-nationale rechtsorde.

Tijdens die Verlichting werd de macht voor 't eerst aan banden gelegd door 'n grondwet die door 't volk ZÈLF was opgesteld & JH wil díe democratische procedure nu uitbreiden óver de grenzen v/d natiestaat heen, naar de héle wereld! Dat klìnkt utopisch, maar vlg. JH is de traditionele natiestaat in deze geglobaliseerde tijde TÒCH al 'n achterhaalde realiteit? DÀT maakten de financiële crises vlg. hem nu eens te meer duidelijk. Van 'n wereldsamenleving ìs eigenlijk (ook nú al sprake ~ alleen is die politiek nog niet vormgegeven: niet democratisch genoeg!!

En DÀT is 't waar 't JH om te doen is: democratie! Hij zoekt 'n vorm van wereldwijde samenleving die democratische legitimiteit geniet. JH schreef
z'n essay naar aanleiding v/d eurocrisis: met verbazing zag hij hoe oekazes vanuit Brussel door nationale parlementen opzij werden geschoven ...

DÀT toont nu eens te meer de 'economische blikvernauwing' van EU-politici, schrijft JH! HIJ stelt de vraag: 'gaat Europa vèrder i/d richting van 'n 'executief federalisme' òf kiest zij voor democratie ~ & dùs 'n steeds verdergaande politieke integratie'? JH pleit voor dit laatste! DÀT zal 'n ver-dragswijziging vergen, zo weet hij. En daarvoor moeten politici ÚIT hun technocratische schulpjes kruipen & 'n 'riskante, maar vooral geïn-spireerde strijd i/d brede publieke sfeer' aangaan.

Vlg. WvdP 'Mooiste zin':
"IN HET LICHT VAN DE ONGEHOORDE ERNST VAN DE PROBLEMEN ZOU JE VERWACHTEN DAT DE POLITICI NU EINDELIJK EENS - zonder mitsen & maren - DE EUROPESE KAARTEN OP TAFEL ZOUDEN LEGGEN OM DE BEVOLKING OP FERME WIJZE DUIDELIJK TE MAKEN WAT HET VERBAND IS TUSSEN DE KOSTEN OP KORTE TERMIJN EN HET WERKELIJK NUT, OFWEL WAT DE
HISTORISCHE BETEKENIS IS VAN HET EUROPESE PROJECT!' .....

Reden om dit boek WÈL te lezen: Vanuit 'n kritische betrokkenheid stelt JH problemen a/d orde die je niet zomaar naast je neer kunt leggen, als de toekoms van EU jou tenminste a/h hart gaat. Zijn essay graaft diep(er) & stelt lastige vragen, vooral over 't democratisch gehalte ervan! .....

Reden om dit boekje níet te lezen: Habermas graaft diep - & wel naar de theoretische & juridische grondslagen van 'n 'transnationale' politieke gemeenschap & DÀT is taaie kost. JH's boekje veronderstelt WÈL veel voorkennis, heeft 'n hoog abstractieniveau & is gesteld in 'n droog, aca-demisch jargon terwijl de nogal houterige vertaling 't leesplezier ook niet erg bevordert! Vertaald door Leon Pijnenburg. Uitgeverij Klement, Zoet-ermeer. ISBN 9789086870929, 127 blz. €19 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Of zoals m'n moeder vroeger reeds aanhaalde/vertaalde: 'Ach waren alle mensen wijs, en deden daarbij WÈL: de wereld was 'n paradijs, nú is zij vaak 'n hèl!' M.a.w.: theoretisch klinkt zoiets schitterend ~ "ONE WORLD" with 'Human Rights for ALL'? Misschien is de mensheid nog TE jong ...