Opvallendste stelling: steeds opnieuw klinken er voorafgaand aan de Nationale Dodenherdenking op 4 mei bezorgde stemmen: Wàt als er straks niemand meer weet wat we nu eigenlijk herdenken? Als er geen ooggetuigen meer zijn? Sommigen pleiten er nu v/d weeromstuit voor om dan maar àlle oorlogen te gedenken, niet alleen v/d Tweede Wereldoorlog maar ook v/d oorlogen & verschrikkingen van nu. De auteurs van dit boek stellen daar tegenover dat 't 'n misvatting is dat je door herdenken 'n strijd tegen de vergetelheid aangaat. Integen-deel, herdenken is juist bij die vergetelheid stilstaan. We hoeven niet met man & macht herinneringen op te halen, alsof herdenken 'n vorm van historisch besef is, maar we moeten ons realiseren dat ons iets ontbreekt, dat nooit meer terug zal komen. Herdenken vraagt zo geen actieve, maar juist 'n ontvankelijke houding. Reden om dit boek niet te lezen: aan de hand van verschillende reflecties proberen de auteurs om 'n nieuw perspectief op herdenken aan te reiken. De samenhang tussen deze reflecties blijft echter steeds gissen, & nieuwe thema's worden af & toe gepresenteerd. Het is dan ook lastig om de gedachtengang v/d auteurs na te volgen? 't Behoorlijk ge-zwollen taalgebruik ten slotte weerhoudt de lezer er definitief van om z'n eigen selecties naast die v/d auteurs te leggen! De op zichzelf genomen zeer waardevolle inzichten v/d auteurs beklijven hierdoor niet?! Reden om dit boek WÈL te lezen: door dit boek maak je als lezer kennis met uiteenlopende vormen van gedachtenis v/d Holocaust/Shoah: rondreizende replica's van Achterhuizen in Amerika & Japan, 'n kampoverlevende die terug in Auschwitz met z'n kleinkinderen danst op 'I Will Survive' & dat vervolgens op YouTube zet, de stenen met namen van slachtoffers die zo gemaakt zijn dat je erover kunt struikelen, enzovoorts. Hierdoor draagt dit boek niet alleen bij aan 'n reflectie over herdenken, maar zet 't 'r ook daadwerkelijk toe aan: al deze herdenkingsvormen laten zien dat 't kwaad v/d Shoah/Holocaust (e.d.) nog steeds sporen in onze tijd nalaat.
Chai: ik moet eerlijk toegeven dat er al jarenlang geen dag voorbijgaat zonder dat ik bij 'die dingen' stilsta. Massale & individuele grootschalig geplande & 'toevallige'/willekeurige arrestaties, bezettingen, criminaliseringen van hele bevolkingsgroepen, rassen, volken, geloven/culturen, vijandsbeelden, interneringen, mishandelingen, afstraffingen, wreedheid ...
Werd ik uiteindelijk ook niet vastgezet omdat ik niet onder de krijgstucht wou vallen? Niet wou 'leren schieten op bevel'? Befehl ist Befehl & 'arbeid adelt', 'ieder 't zijne', 'orde moet er zijn', 'eigen schuld dikke bult', de "Führer hat immer recht" & 'hogerhand'/dwangarbeid .....
