Vervolgd

Achterin het boek staat een lexicon, een soort van woordenboek van het conflict. Met woorden kruipt er ook gekleurdheid in de atlas.

MS neemt er bijvoorbeeld definities in op van trefwoorden als 'etnische schoonmaak' & 'apartheid': "Het boek is een atlas, maar is daarmee niet per se objectief - er is een auteur. Ik heb alleen wel mijn best gedaan om me als een waarnemer op te stellen. Ik heb woorden opgenomen die veel gebruikt worden rondom het conflict, zoals apartheid. Maar in het lexicon staan ook citaten uit VN-resoluties, quotes van Israelische instellingen, & persoonlijke geschiedenissen van inwoners."

Waarvoor was dat nodig? "De steriliteit & abstractie van de kaarten was te veel voor me - de realiteit kent vele verbanden & is rommelig.
Wat ik probeer te doen met dat lexicon is de complexiteit en de rijkdom van het leven terug te brengen in de kaarten. Zo groeide ik zelf op met de term 'levende muur'. Dat was een manier van spreken - 'de kibbutzim moeten we subsidiëren, want dat zijn onze levende muren'.
In het lexicon staat een persoonlijke geschiedenis van een man die al in 1943 kampeerde op een kale rots, om zo de grenzen van wat de Joodse staat moest worden, op te rekken. Hij beschrijft zichzelf als een levende grensmuur. Die privé-observatie kan het verhaal van de levende muur 't beste vertellen!"

Dat verhaal mondde uit in het nationale project dat MS zo rigoreus in beeld brengt met haar kaarten. Een project waar ze, eerlijk toegegeven, de abstracte schoonheid wel van kan inzien. Maar er overheerst scepsis: "Ik groeide op, gelovend in een droom over een plek waar mensen van overal van de wereld naar toe komen, en waar iedereen zich vrij kan voelen. Als je het me nu vraagt, dan kan ik alleen maar zeggen dat ik niet geloof in een etnische staat. Ik zou willen dat mijn land, ELK LAND, al zijn burgers respecteert."