Verslaafde Slaaf? Bevrijdende Heer!


Alle
Griekse tragedies
zijn versies van een en dezelfde
tragedie.

Zij
stellen alle
de menselijke staat voor als een krachtmeting
tussen het persoonlijke en het onpersoonlijke,
waarbij het onpersoonlijke onafwendbaar
de overwinnaar is.

Als
de omstandigheden
die in Sophocles'Oedipus Rex
zo onverbiddelijk tot de ondergang van Oedipus leiden,
ook maar in enig opzicht anders waren geweest -,
als Jocaste, zijn moeder, VOOR zijn terugkeer naar Thebe
gestorven was; als er ook maar EEN schakel van de ketting
gebroken was - dan zou zijn gedrevenheid om de waarheid
te kennen, zijn 'tragische zwakke plek',
hem niet vernietigd
hebben.

Maar
het was
voorbeschikt dat alles ZO en niet anders
verlopen zou en dat daarom zijn einde onontkoombaar zou zijn,
wat het ook was.

Het stuk
heeft in zoverre een louterende werking, dat het
de suggestie weet te wekken dat alle menselijke levens
een variatie zijn op het uitgebeelde
conflict.

Sophocles
nodigt ons uit om in onze treurnis
over Oedipus te treuren
over onszelf.

Hamlet is een ander soort tragedie.
Weliswaar zien we Hamlet geplaatst
in een geheel van omstandigheden
die, net als in Oedipus Rex, een verhulde en onverhulde
waarheid impliceren en een ingewikkelde, hartstochtelijke
verhouding tussen de hoofdfiguren en zijn ouders,
maar de tragische gevolgen daarvan lijken nooit
onvermijdelijk.
Bovendien is Hamlets zwakke plek op de een of andere manier
geworteld in zijn karakter en zou dus in elk ander complex
van omstandigheden
een zwakke plek
blijven.

De specifieke omstandigheden
waarin hij verkeert spelen niet de rol die vergelijkbare omstandigheden
spelen in de Griekse tragedie.
Het gaat om een andere krachtmeting dan die tussen de verdoemde,
nobele Oedipus en een meedogenloze keten van gebeurtenissen.
Het is namelijk een conflict binnen Hamlets eigen karakter
tussen 'blozende kordaatheid' en 'bleekneus overweging',
volgens de vertaling van Gerrit Komrij.

Het commentaar van eeuwen op deze twee klassieken
laat zich niet in een paar alinea's samenvatten.
Maar een uitvoeriger beschouwing zou niet veranderen aan het doel
van de vergelijking:
hoezeer TeNaCH ook van beide stukken verschilt,
hij staat naar de geest
veel dichter bij Hamlet dan bij Oedipus Rex.

De handeling ligt besloten
in het karakter van de hoofdfiguur;
en zelfs als de hoofdfiguur nalaat te handelen,
blijft ons dat bij als een belangrijker werkelijkheid
dan welke gebeurtenis of reeks van gebeurtenissen ook.
Geen ananke, geen onverbiddelijke lotsbestemming,
die zich autonoom zonder hem voltrekt,
kan ooit zijn plaats innemen
als motor van de voorwaartse beweging
van TeNaCH.

Zelfs in de boeken Ezrah en Nechemyah,
waar het initiatief in praktische zaken van 'hem'
overgaat op 'hen', de leiders van zijn 'uitverkoren' volk,
zien deze leiders zichzelf als
uitvoerders van zijn wil!

En of hun visie nu overtuigend is of niet,
het feit is onweerlegbaar
dat aan het eind van TeNaCH
enig onpersoonlijk alternatief voor de persoonlijke G*D
totaal ontbreekt?

Tot aan de laatste bladzijde van de myDiverzameling
begint de handeling
OF
met G*D
OF
met menselijke wezens.

ER
IS GEEN
derde alternatief:
geen Noodlot,
geen Natuur,
geen Kosmos en
geen Grond
van het Bestaan
...
liefdesverdrietverliefd
gemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijkvrolijkknipoogerg vrolijkcool!verdrietignahnahbah!gaap!verwardgemeen
verliefdliefdesverdriet
Ik heb m'n AH-capsule
voor de laatste keer ingenomen en ga m'n
laatste avondmaal
nuttigen
...
Daarna
zitten, slapen en
hopelijk weer
verder dromen
...
Geliefden
gegroet!
Goodbye
van
Ch@i!
liefdesverdrietverliefd
engel
22 mei 2004 - bewerkt op 21 dec 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende