Ooit onwetend gehouden door 'bovenbouw' beperkte dat eeuwenlang strijdbaarheid & emancipatie v/d zg. 'arbeidersklasse', a/d onderkant der maatschappij?? De slimme status quo gebaat bij rust, orde, bijgeloof, gehoorzaamheid, angst & beven voor tortuur & verdoemenis ...
Deze vroege(re) socialisten stonden bepaald niet onverschillig tegenover 't "vroeger geloof": vaak meenden zij dat 't spoedig achterhaald zou zijn ~ zij (h)erkennen dat 'de kerk' midden in de maatschappij stond, in 'n (vaak veel te) negatieve rol.
Misschien zagen die vroeger socialisten banden tussen maatschappij, kapitaal & kerk als ietwat TE innig of direct? Bovendien is er sinds de zg. 'ontzuiling' al heel veel veranderd: maar is die samenhang er helemaal niet meer?
Ons huidige politieke debat, maar ook vragen onder huidige generaties over 't religieuze in 't algemeen, maken 't nodig om 't vraagstuk van religiekritiek & tolerantie opnieuw te overdenken. Ook staan nog lang niet al die vormen van geloof volledig probleemloos naast elkaar (zie ook bv. 'Beeldreligie', ritueel slachten & bioindustrie, kistkalveren & biggetjes, kaalslag, genocide, etnische zuiveringen & dergelijke)!!
De INHOUD van sommige geloofsvormen staat dat niet zomaar zondermeer toe (aalmoezeniers, legerpredikanten, humanisten, moslims & boeddhisten, hindoes & 'ongelovigen' te kust & te keur onder onze mannen & vrouwen @ Balkan & Levant, Iraq, Afghanistan, Libya e.d.)?
Uiteenlopende geloofsvormen presenteerden eeuwenlang tegenstrijdige denkbeelden: te zeggen dat al deze geloofsvormen louter privé- denken & individuele beeldvorming betreffen & dus gerust uiteen mogen lopen, leidt ook weer tot tegenspraak met hun basisdogma's etc.!
Veel religies zeggen 't "heil" voor allen te vertegenwoordigen. Dat overstijgt dan duidelijk 'n louter privédenken, & is zo op zich eigenlijk
al 'n maatschappelijke & politieke stellingname! Socialisten (o.a.) willen ook graag optreden in 't 'belang van allen'.
Religie & socialistische politiek hebben deels vergelijkbare doelstellingen, maar verschillende visies (daarop).
De journalist Carel Brendel bepleit in zijn boekwerk Het verraad van links
'n offensiever benadering in 't verlengde v/d religiekritiek v/d vroegere socialisten. De linkse partijen "moeten terugkeren naar de vrijzinnige wortels v/d sociaaldemocratie." CB legt nu nadruk op onderdrukkende uitingen van diverse religies/sekten.
Zo'n vraag naar bezinning is wel degelijk terecht: zijn algehele benadering v/d religie toont echter verder maar heel weinig begrip voor de mensen die zeggen te 'geloven', & dus ook bijna automatisch voor hun ideeën & oorspronkelijke beweegredenen & talloze verwikkelingen.
Met dat soort argumenten zal men mensen dus ook maar moeilijk of nauwelijks regelmatig (IF at ALL) kunnen bereiken after ALL ...........
