umbra futuri @ 1666: toekomstschaduwen @ vale ouwe

De mydiredetwisters van zo'n 350 jaar geleden varen nijver voort bij bij monde van Johannes Cock: ... Tegen Heidanus & mij is 'n dik boek ver-schenen van ene Nathanael Johnson, dat volstaat met onwetendheid, hallucinaties & verdraaiingen. Hij maakt van ons socianen, ook waar wij de socianen tegenspreken. Ik heb niet geweten dat er bij studenten v/d scholastieke theologie zoveel onwetendheid is ten aanzien v/d betekenis der Heilige Schrift. Ik ben verschrikkelijk blij, dat jij 't met mij eens bent. Kon ik maar bij je zijn & je uitleggen wat jij niet kunt begrijpen. Of ik zou 't per brief willen doen. Sommige studenten hebben mij verteld dat ze bij 'n tweede lezing makkelijker begrepen, wat ze bij 'n eerste lezing nog niet begrepen. We moeten dapper hieraan vasthouden dat de sabbatdag 'n schaduw v/d toekomst (umbra futuri) is, zoals de apostel zegt ...
Jij hebt 't boek gezien van Nathanael Johnson: iets schaamtelozers dan dit boek kan ik me niet voorstellen! Ik constateer bij deze mensen, wat jij ook zegt, namelijk de verwaarlozing der Schriften: ze blinken als het ware uit in duisterheid! Ik vraag me af welke opvatting zij v/d godsdienst hebben & wat ze denken, als ze Gods Woord horen? Ik kon mijn goede naam & die van onze academie niet onverdedigd laten ... Coccejus ver-dedigde zich tegen deze aanval door in enkele dagen 'n traktaat te schrijven, dat hij de titel gaf Indignatio adversus personatum Nathanael Johnson (Misnoegen jegens de persoon NJ, 1659)! 'In dit geschrift' ~ zo schreef hij ~ 'doe ik twee dingen: als rector v/d academie toon ik m'n verontwaardiging & als docent onderricht ik zoals 't 'n alumnus van 'n academie betaamt. Niemand zal mij ervan kunnen beschuldigen dat ik het fatsoen & de bescheidenheid vergeten ben'! Tevens maakte hij in dit traktaat duidelijk, dat hij ten aanzien v/d sabbat in ieder geval twee posities afwees: 't wetticisme v/h jodendom & 't libertinisme v/h socianisme. Al dat soort van discussies waren typerend voor deze tijden van alweer meer dan drie eeuwen geleden. Praktisch alles wat we tegenwoordig tegenkomen is te herleiden tot die eeuwen van Opstand tegen gevestigde machten & krachten van oeroude feodale heersers, kolossale voorraden bijgelovigheden, kerkelijk & politiek machtsmisbruik, heksen- & boekenverbranding,
economisch/theologisch/politieke oorlogen, de nadere opkomst v/d islam van noord-Afrika & de balkanlanden tot & met India, indonesia & China?
Heel het voorbije verleden van de voorgaande 1500 jaar kwam opnieuw aan 't borrelen & schuimen onder de invloed van al die veranderingen en de daarbij behorende technische & wetenschappelijke ontwikkelingen! Ook de Nederlanden kwamen in opstand tegen het heilige roomse rijk van
Duitsland & Spanje: je hoort al de voorboden van Amerikaanse, Franse, Russische, Chinese & aanverwante (r)evoluties tot a/d mydidag op heden.