Soms is cultuur het product van EEN brein. Denk aan Karl Marx, die een manier bedacht om het politieke en economische systeem te analyseren.
Of Yehosjoea haNatsri. Mensen die eigenstandig in staat waren om een verklaringssysteem te bedenken. Maar vervolgens hebben ze dialoog nodig
om uiting te geven aan wat ze in zichzelf verbeeld hebben. Die verbeelding komt ZO in de breinen van andere mensen. Je kunt de christelijke principes niet meer volgen als je ze niet in je hersenen hebt. Ze worden via oefeningen geïnternaliseerd. Zoals je viool e.d. leert spelen ...
Het is een groot misverstand om te denken dat cultuur iets is dat 'buiten' ons ligt. Natuurlijk, cultuur vindt je in boeken, in muziekstukken, en in schilderijen. Maar geen enkele van die culturele uitingsvormen heeft die gestalte kunnen krijgen zonder eerst in iemands geest te zijn verschenen.
Allemaal breinproducten, die voortkomen uit hersenen en die vervolgens ook weer invloed uitoefenen op de ontwikkeling van andere breinen ...
En daarin schuilt onze vrije wil? Inderdaad ~ 'vrij' tot op zekere hoogte. Aan de ene kant delen wij ons bewustzijn met de dieren & is de basis van ons zelfgevoel niet wezenlijk anders. Aan de andere kant zijn we in 't geheel niet (meer) als (andere) dieren. Omdat we nu ook in staat zijn gebleken om cultuur te construeren & 't is precies die cultuur die ons vrijheid geeft. Overigens is 't dezelfde cultuur, de sociale banden waarin we leven, die ons in onze keuzemogelijkheden beperkt. Maar dat wil niet zeggen dat we geen vrije wil zouden hebben. Veel van wat we 'vrije wil' noemen, komt neer op ons vermogen om nee te zeggen tegen dat wat ons biologische zelf wil. Als je genen bijvoorbeeld bepalen dat je seks wilt met 'n bepaald persoon, maar in jouw cultuur is dat niet geoorloofd, dan kun je ervan afzien. Dat is dan 'n bewuste, vrije keuze.
Het is idioot om te beweren dat wij geen vrije wil zouden hebben.
