Uit vrije wil!? En de glijdende schaal!?

Dat er druk ontstaat op irritante, zieke, onaangepaste mensen om eruit te stappen blijft een gevaar: wat als zelfbeschikking begint, loopt dan uit op bevoogding. En zelfs als iemand echt 'helemaal' vrijwillig lijkt te kiezen voor zelfdoding, zelfs als inderdaad sprske lijkt van die soms ook zo geromantiseerde keuze van de vrije mens voor 'n Freitod, dan nog is de vraag of we dat moeten vergemakkelijken, zoals de initiatiefgroep UVW bepleit. Joost Zwagerman heeft beschreven wat zelfdoding doet met de nabestaanden. Kinderen van wie een vader of moeder door zelf-doding is omgekomen, beëindigen zelf zeventien keer vaker dan normaal hun leven, aldus JZ. De zelfdoding van de ouder vergroot dus de kans op zelfdoding van de kinderen. Hoe vrij is dan eigenlijk nog de keuze van dat kind als het kiest voor zo'n dood? Heeft UVW ooit kennis gemaakt met mensen die niet een, maar twee familieleden verloren aan zelfdoding, vaak kort na elkaar? Zoon beëindigt z'n leven, moeder kan dat niet aan en doet hetzelfde - het komt voor, in de echte wereld. Waarom doen de mensen van UVW alsof ze niet bestaan, deze ketens van zelfdoding?

'Uit Vrije Wil' spreekt geruststellend van 'toetsing van de vrije wil' van degene die om hulp bij zijn zelfdoding verzoekt. Maar we weten hoe samenlevingen mensen kunnen uitsluiten, zwartmaken, etiketteren. Het risico bestaat dat mensen de dood ingeduwd zullen worden. Met zelf-beschikking heeft dat weinig te maken. Het is eerder voorgekomen in Nederland dat wat begon met zelfbeschikking uiteindelijk juist bevoogding mogelijk maakte. Veertig jaar geleden begon het zo met vrijwillige euthanasie: de euthanasiebeweging, de beweging die ernaarvstreeft om levens-beëindiging aanvaard te krijgen als middel om leed te verminderen en waar UVW de jongste loot van lijktbte zijn, is ooit begonnen met wat aansprekende voorbeelden van zelfbeschikking. Het ging dan om mensen die pijn leden, bij hun volle verstand waren, en vroegen om te mogen sterven. Na lang debat mochten artsen onder strikte voorwaarden aan zo'n verzoek tegemoet komen - en dat is nog steeds vrijwel uniek in de wereld.

Euthanasie, actief medisch handelen om iemands leven te beëindigen op diens uitdrukkelijk verzoek vanwege een uitzichtloos en te ondraaglijk lijden, mag alleen in Nederland en in Belgie. Maar altijd opmverzoek van degenen om wie het gaat, want anders is het moord, zo zei de euthanasiebweging in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Nadat in 1984 de Hoge Raad omging en euthanasie in Nederland feitelijk werd aanvaard, begon de euthanasiebeweging echter die grenzen te verleggen. NU werd alsnog ook levensbeeindigigng zonder verzoek bepleit, zij het 'onder strikte voorwaarden'. Slaap zacht, droom zoet & tell us all about it if you really do want to do so: ik blijf benieuwd wat morgen brengt ...