Uit de trouwe verdieping van onderwijs & opvoeding

De prijs van/voor/door "beste profielwerkstukken". Nicole Besselink: Filosofie als sociaal wondermiddel voor kinderen. VWO'ers gaven zelf les op scholen & sportclubs.

Aristoteles en Plato hoeven er niet direct aan te pas te komen, maar bij wat huis-tuin-&-keukenfilosofie over je gevoelens, liefde & dood, zou elke basisschoolleerling gebaat zijn, menen Sophie Stadhouders en Veronique Swiebel. Want wie zich wil ontwikkelen tot volwaardig burger, kan nooit vroeg genoeg inzicht krijgen in zichzelf & anderen! Stadhouders & Swiebel zijn inderdaad nu nog geen 'bekende wetenschappers', maar gewoon 2 vwo'ers uit Rotjeknor. Samen met 16 andere vwo-eindexamenleerlingen wonnen zij gister de KNAW Onderwijsprijs met hun profielwerkstuk waarin ze voorstellen om filosofie op basisscholen verplicht te stellen.

De prijs: 'n studiebeurs van €1500! "'n Ontzettend mooi vormgegeven, goed geformuleerd en methodologisch sterk onderzoek", oordeelde jurylid Lodi Nauta, i/h dagelijks leven hoogleraar geschiedenis v/d filosofie a/d Rijksuniversiteit Grunningen.

"'t Aardige aan 't werkstuk is dat ze geen literatuurstudie hebben uitgevoerd, wat óók al heel lastig is, maar éigen onderzoek hebben gedaan!" Boven boeken bleven Sta&Swi inder-daad niet hangen: ze vroegen zich af of de sociale vaardigheden van kinderen toenemen door filosofielessen & onderzochten dat door zelf 5 lessen te geven op sportclubs & scholen. Ze lieten kinderen emoties schilderen, vroegen de groep met welke 3 voorwerpen ze uit bv. 'n brandend huis zouden rennen & lieten jongens meisjes spelen in toneelstukken & andersom! 't Onderzoek bevestigde hun hypothese: die lessen kwamen sociale vaardigheden v/d kinderen ten goede: ze gaven vaker hun eigen mening, beargumenteerden deze & boden weer-woord aan klasgenoten met 'n andere mening. Belangrijke vaardigheden in 'n tijd waarin 'kinderen worden volgepropt met kennis die nut-tig is om goed te scoren op toetsen' & 'morele afstomping dreigt', schrijven de 2: ze lieten zich daarbij inspireren door de Amerikaanse fi-losofe Martha Nussbaum. Net als MN vinden ook zij dat onderwijs niet alleen moet draaien om kennisvergaren, maar ook om 't voortbren-gen van volwaardige burgers & voorbereiding op 'n zinvol bestaan'.

Filosofie zien de vwo'ers daarbij als 'sociaal wondermiddel' dat basis-scholen verplicht moeten stellen.

Hoewel goed betoogd, deelt LN die mening niet helemaal! Kritisch leren denken, sociaal reageren in een groep en meningen beargumenteren: die vaardigheden leert een kind nu ook al wel o/d basisschool, meent hij: "'n Kind kan niet zomaar roepen: ik vind dat. De leerkracht vraagt daar ook argumenten bij!"

'n Nieuw vak hoeft voor LN daarom niet: "maar dat maakt dit werk-stuk niet minder goed. O/d uni lees ik ook essays waar ik 't niet helemaal mee eens hoef te zijn: ik beoordeel of 'r 'n goede vraagstelling is geformuleerd, of 't methodologisch klopt & 'r 'n kritische reflectie is o/d resultaten!" DÍE punten kon LN bij 't werk van Sta&Swi één voor één afvinken.

Voor de Groningse hoogleraar was het de eerste keer dat hij optrad als jurylid bij de Onderwijsprijs voor 'knappe koppen': "Mijn oudste is 15 & zit i/d 4e klas v/h atheneum. Ik had dus nog nooit 'n profielwerkstuk van dichtbij gezien, maar ik ben be-paaldorp niet teleurgesteld in m'n verwachtingen. Er zaten indrukwekkende werken bij. FIJN ook als docent als jouw leerlingen zo'n product afleveren!"