twee geloven op 'n kussen daar slaapt 'n derde ...
Voorlopig
blijft onze
mensheid dus nog
wel even verdeeld in
1001 vechtende groepen, groepjes,
individuen, volkeren, rassen,
naties en
blokken?!
Dat
besef kwam
pas goed aan
de oppervlakte
door de machinaties
van Grieken & Romeinen via religie, filosofie, ideologie:
wat te doen met onze
steden, kolonies,
waarden?
De
heidense christenen
hebben die fakkels overgenomen & probeerden iedereen
orthodox rooms katholiek [protestants/sektarisch/ongelovig] te maken
net als de moslims laten meenden
de hele wereld te
moeten bekeren tot
de islam
enzo
...!
In
bulderpreken tegen
Joden was Johannes
Chrysostomos {345~407}
de kampioen
van zijn
tijd,
Deze
latere 'kerkvader'
leefde zich, met de retoriek
uit zijn tijd ['addergebroed' &
wat is wel of niet slecht of goed] behoorlijk heftig uit
"a la patricebopikantosoplalasuiblabla~
mahakalamonsters"
e.d.?!
En
toch is
het geen jodenhaat,
mensenhaat, anti-judaisme wat hem dreef.
Aan de Katholieke Universiteit Tilburg promoveert vandaag een vrouw
op de betrekkingen tussen Joden & christenen i/d vroege eeuwen v/h christendom,
de tijd v/d z.g.
kerkvaders
......
Uit
droge verslagen
van bisschoppenvergaderingen
van ruim anderhalf millennium geleden diept ze een levendig beeld op
van christenen & Joden die nog als [goede] buren zo nu en dan bij elkaar over de vloer
komen, ondanks dat de theologiserede kerkleiding
ze uit elkaar probeert
te drijven.
Je ziet
dat er niets is veranderd.
Gelovigen zoeken altijd wel hun eigen weg, los van wat de kerkleiding hen tracht op te leggen!
Contacten tussen christenen en Joden: daarin was een rol weggelegd voor Johannes Chrisostomos.
Deze kerkvader onderbrak in september van 't jaar 386 een aantal preken waarin hij tekeer ging tegen ketterse Arianen, en hield vervolgens acht donderpreken
tegen de Joden.
Hij deed dat
in de herfst, de tijd van de Joodse feesten:
Rosj haSjana, nieuwjaar dus, Soekkot, 't Loofhuttenfeest & Grote Verzoendag. Christenen
die bij hem in de kerk kwamen, gingen naar die Joodse feesten toe en dat wilde [deze] J.C. niet:
preken deed hij dus niet tegen de Joden, maar tegen zijn eigen gelovigen i/d vierde & vijfde eeuw. Teksten van de kerkvaders uit die periode maken ons niet zo bar veel wijzer op dit punt:
Chrysostomos, Augustinus & Gregorius van Tours schrijven wel over Joden,
maar dat zijn vaak theologische betogen, die toch niet echt gaan
over 't dagelijkse leven!
Archeologie?
Aan keukengerei kun je niet zien of 't 'n joods of 'n christelijk
huishouden was: er zijn wel grafstenen met opschriften waardoor je kunt zien
dat in een bepaalde streek ook Joden gewoond hebben! Zoals in Antiochia, waar deze JC zat,
daar was [altijd al!?] een grote Joodse gemeenschap. En ook in Zuid-Spanje zijn resten van synagogen gevonden, herkenbaar aan inscripties op de vloer.
Al met al zijn dat toch nog niet echt genoeg aanwijzingen
om voldoende zijn donder- & bulder-preken & die van andere kerkvaders die negatief over Joden waren, goed te kunnen plaatsen.
Daarvoor
zijn wel de verslagen geschikt v/d bijeenkomsten waarbij de bisschoppen
[zie ook Qumran & 'mebaqqer'!] vastlegden wat er nu in hun ogen wel of niet was toegestaan, geoorloofd, mogelijk en/of
onmogelijk
.......
Voor 't eerst
kwamen bisschoppen in zo'n soort van concilie al bijeen in 305,
in de Spaanse stad Elvira, nu een buitenwijk van Granada. Hun conclusies zijn een merkwaardige verzameling van verboden, zonder ook maar enige duidelijke samenhang?!
Wie die
81 canones,
bisschoppelijke bepalingen. leest, komt er
herhaaldelijk opmerkingen in tegen over de omgang met Joden. Christenen zouden geen joodse gewoon-tes moeten [mogen] overnemen: dat zou dan ook o.a. gaan over 't vieren van de sjabbatdag {zevende},
en het lezen van teksten uit 't z.g. Oude {"Joodse"} Testament, zoals ook staat in een tekst uit Loadicea,
in het oosten v/h Middellandse Zeegebied. Christelijke meisjes mogen niet met Joodse mannen trouwen,
ook niet met 'kteerse' mannen trouwens, anders mogen haar ouders voor straf vijf jaar lang
dus ook al niet meer deelnemen aan de maaltijd des Heren, de communie ['verstokte'
zondaars mogen niet aan het avondmaal!],
de communie?
'n Nog veel zwaarder straf
gold voor landeigenaren die aan Joden een zegen
vroegen over de oogst [o.i.d.]! Die werden voor altijd uit zo'n christelijke gemeenschap gestoten.
Na Elvira kwamen de bisschoppen vaker in concilie bijeen: ook in deze canonieke bepalingen staan verboden op de huwelijken tussen christenen en Joden, op gezamenlijke maaltijden,
buitenechtelijke verhoudingen tussen christelijke mannen & Joodse vrouwen,
& het bezoek van christenen aan joodse feesten
of een synogoge.
Als die verboden nu zo vaak herhaald blijven worden,
zelfs eeuwenlang, dan was er in de praktijk blijkbaar ook duidelijk aanleiding toe,
oftewel, christenen & Joden gingen in 't dagelijks leven
veel met elkaar om!!
Stel je nu voor,
de ene verkoopt iets aan de andere,
& in die tijd moesten overeenkomsten nog bezegeld worden op een heilige{r} plaats!
Dan wist je dat iemand zich ook echt aan zijn afspraak zou houden? Een christen ging dan met een Joodse handelaar van wie hij bijvoorbeeld lappen stof wilde kopen, mee naar
de synagoge om daar de zaak te beklinken!
Zoals hij met een heiden ook meeging naar de tempel van
een Jupiter, om te zweren dat er eerlijk zaken werden gedaan?!
Joden waren een minderheid in de vierde en vijfde eeuw, maar wel een minderheid die heel makkelijk integreerde? Gezien de verboden van de con-ciliebepalingen werden christenmeisjes geregeld nog uitgehuwelijkt aan niet-christelijke mannen. Die bisschoppen van toen hadden liever
dat zoiets dan maar aan een heidense man was, dan een een ketter of
'n Jood!
Die stonden toch eigenlijk
net nog iets te dicht bij christenen & dat was in de ogen van het gezag gewoon gevaarlijk voor hen! Doodgewone gelovigen zagen eigenlijk geen enkel probleem hierin, maar de kerkleiding had er steeds meer moeite mee naar het schijnt?!
Waarom.
is dus dan ook de veelgestelde vraag,
wordt er in de teksten van de concilies en kerkvaders zo tegen Joden geageerd daar in die jaren?!
Dit heeft alles te maken met identiteit. Er was eigenlijk nog nauwelijks 'n echte vaste theologie, de kerk-leiding was bezig om duidelijke{r} grenzen te stellen en af te bakenen over wat het per slot betekende om lid te zijn van die christelijke gemeenschap{pen}:
al die verboden moesten dat
duidelijker maken
...
Vandaar ook die straf van uitsluiting v/d communie,
mis. avondmaal e.d., de gemeenschappelijke maal van de christelijke geloofsgemeenschap?!
Die maaltijd was toen nog niet zoals de communie/mis e.d. nu is. In de vroege vierde eeuw kwamen christenen vaak op zondagavond bij elkaar. Ze aten dan ook samen
en lazen uit de Bijbel, vaak ook nog een een tekst
van ShaulPaul/Sjapo, en spraken daar dan over
en ze vertelden elkaar [sterke] verhalen met
staaltjes van wat hen bezighield vooral ook
met betrekking tot het
geloof?!
Het was vooral ook een maaltijdgemeenschap
[samen drinken en eten doet verschillen vergeten]
en vandaar dat de straf op het overtreden van de canon was, het enige tijd lang niet meer mogen deel-nemen aan de communio, de gezamenlijke maaltijd!
De bisschoppen in concilies bijeen gekomen
bleven eeuw na eeuw dus ook hun verboden op de omgang met joden herhalen!
Het ziet ernaar uit dat de gewone mensen er geen slaap door verloren hebben & verder als buren gewoon contact bleven houden & dat 'al dat gedoe'
meer iets van de kerleiding was?
We zien het nu weer plaatsvinden in onze eigen tijd:
joden, christenen, katholieken, protestanten, moslims, sekten-
aanhangers, heidenen, binnen- & buitenlanders gaan in 't dagelijks leven meestal doodgewoon
met elkaar om & sommige scherpslijpers trachten
zoiets dan weer 'ongedaan' te maken door
hun bevelen 'van boven' via stemmen
uit heilige regionen als tora,
bijbel, koran, veda's
grondwet/noodwet
of gita
...
Twee kussens
op 'n bed dat kan nog net,
maar liever zonder sigaret of vele
kilo's moddervette
kwabben.

Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende