tussen mydihypo & ~hyperdepipo swiebertje/bromsnor


Ooit zijn we begonnen met stokken en stenen, speren, pijlen en bogen, katapult & slingers.
[//oranje]
Toen ruim tien jaar geleden de globaliseringswaanzin zijn hoogtepunt bereikte, publiceerde John Gray
z'n 'VALSE DAGERAAD', waarin hij de lezer met de neus op de schadelijke effecten van
het ongebreidelde kapitalisme drukt. Drie jaar geleden maakte hij in 'ZWARTE MIS' korte metten met de utopische motieven van de Amerikaanse neoconservatieven rond president George Bush die van de oorlog in Irak een soort van kruistocht voor de democratie wilde maken. Zijn nieuwste boek, 'GRAYS ANATOMIE' geheten, mist zo'n scherp afgetekend thema. Het is een bundel essays & artikelen uit de afgelopen dertig jaar & kampt met 't kennelijk onvermijdelijke nadeel
dat ook gedateerde stukken zijn opgenomen. Niettemin valt er genoeg te genieten. De essays zijn ge-groepeerd rond vijf thema's waarin Gray de autopsie van het liberalisme bedrijft, de zelfmoord van het conservatisme behandelt, de val van het communisme en de deglobalisering onder de loep neemt, de
relatie tussen verlichting en terreur onderzoekt en, in een sectie getiteld 'NA DE VOORUITGANG' zijn licht laat schijnen over 'n heel scala aan niet of nauwelijks met elkaar verwante onderwerpen.

Net als zijn vorige boeken is "Grays Anatomie" doortrokken van de grote constante in zijn denken: de my-the van het vooruitgangsgeloof. Voor Gray is dat de bron van veel ellende; uit het verleden, het heden en
naar gevreesd moeten worden ook van de toekomst. Het geloof dat de mensheid op weg is naar een stra-lende toekomst is een oeroude illusie. Het heeft [o.a.] zijn wortels in de apocalyptische tradities van het vroege christendom, dat de ware gelovigen een duizendjarig rijk in het vooruitzicht stelde, en is via de 18-de eeuwse VERLICHTING doorgedrongen in de moderne ideologieen als het communisme en het nationaal
socialisme. Maar het is niet alleen de voedingsbodem van deze totalitaire pseudoreligies. Dat zijn alleen de meest geperverteerde en daardoor meest in het oog lopende varianten. Het doordesemt elk geloof dat
het alleen maar beter kan gaan: van het marktliberalisme met zijn geloof in een oneindige groei en van socialisten die dromen van een maakbare samenleving tot allerhande neoconservatieve denkers die willen
geloven dat de westerse democratie zonder veel problemen overgeplaatst & verplant kunnen worden in de
woestijnen van Irak & Afghanistan. Dat er onderweg naar die onbereikbare bestemmingen grote schade is
aangericht [alweer voor de zoveelste keer], weerhoudt veel politici er niet van om steeds weer nieuwe her-senschimmen na te willen gaan jagen ~ en zij zijn daarbij lang niet de enigen. Dit klinkt abstract, maar JG
is godzijdank gezegend met een groot polemisch talent. Met aanstekelijk enthousiasme legt hij zijn betes
noires over de knie: dat zijn niet alleen maar de voor de hand liggende figuren als George Walker Bush &
zijn Britse kompaan Tony Blair, maar ook de invloedrijke Amerikaanse journalist Thomas Friedman die in zijn columns in de New York Times en vervolgens in bestsellers als 'DE AARDE IS PLAT' de zegeningen van de globalisering uitdraagt, wordt stevig onder handen genomen. Naar alle waarschijnlijkheid is de dreigende uitputting van de aarde de allergrootste schadepost van het economisch
vooruitgangsdenken. Dat is dan ook 'n ander onderwerp waar Gray veel denkkracht in heeft geinvestteerd.

Het is van oudsher een links thema, en te belangrijk om gemonopoliseerd te worden. In het langste stuk
v/d bundel, 'EEN AGENDA VOOR EEN GROEN CONSERVATISME' met ruim honderd pagi-na's een pamflet op zich, wijst hij conservatieve politici op de overeenkomsten in het groene en conserva-tieve. Groen en conservatief is geen tegenstelling: de conservatief die dat denkt maakt zich schuldig aan intellectuele luiheid en verloochent zijn tradities. Voor Gray een doodzonde. In de 'ZWARTE MIS'
 van zo'n tien jaar later waarschuwde Gray tegen overspannen verwachtingen in de strijd tegen de opwarming van de aarde: het fiasco van de conferentie in Kopenhagen van vorig jaar zal hem vast niet
verrast hebben. Zijn scepsis tegenover de pretenties van de politiek formuleert hij het scherpst in de inlei-ding: POLITIEK BESLAAT MAAR 'N KLEIN DEEL VAN 'T MENSELIJK BESTAAN & 'T MENSELIJK DIER MAAR EEN KLEIN DEEL VAN DE WERELD. WETENSCHAP EN TECHNIEK HEBBEN ONS EEN MACHT GEGEVEN DIE WE NOG NOOIT EERDER HEBBEN BEZETEN, MAAR NIET HET VERMOGEN OM ONS BESTAAN NAAR BELIEVEN OM TE VORMEN. POEZIE EN RELIGIE ZIJN VOOR HET LEVEN EEN MEER BETROUWBARE LEIDRAAD! ...

Dat mogen we waarschijnlijk opvatten als zijn credo. Of dat voldoende is, moet ieder mydiertje zelf maar uitmaken. In elk geval kan hij er zich niet over beklagen dat Gray hem met illusies laat zitten. Even eten.

blozencool!blozen
engel
04 mrt 2010 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende