(KA) Assyria had ooit in 't Nabije Midden Oosten 'n tot dan toe nog ongekende macht verworven: regelmatig verwoestte dit land 't grond-gebied van onwillige vazalstaten & deporteerde 't hun bevolking. De profeet Amos, die in 't midden v/d 8ste eeuw VC@Israel profeteerde, stelde dat YHWH 'n heilige oorlog voerde TÉGEN Juda & Israel om hen te straffen omdat ze misdaad op misdaad begaan hadden. Zoals 'n HOSJEA de wijdverbreide cultus van Ba'al veroordeelde, zo bracht Amos de traditionele cultus van YAHWEH als aanvoerder v/d hemelse machten aan 't wankelen: hij koos niet langer 'als vanzelf' de kant van Israel!
Amos verachtte ook de Tempelrituelen van het noordelijke koninkrijk: YAHWEH had genoeg van al dat luidruchtig gezang & 't vroom getokkel op harpen.
Liever zag hij dat het recht er stroomde 'als water, & de gerechtigheid als 'n altijd voortvloeiende beek'! Ook al vanaf zo'n vroege datum waren de bijbelse geschriften subversief & radicaal & trokken ze de heersende orthodoxie in twijfel! Yesjayahoe @ Yeroesjalayiem was conventioneler: zijn profetieën waren toen nog volledig in overeenstemming met de ideologie v/h koningshuis van Dawiedewiedewied: hij had z'n profetische opdracht omstreeks BC 740 (zo'n 2550 jaar geleden) nog ontvangen i/d Tempel, alwaar hij 'YAHWEH zag', omringd door z'n hemelse raad van zogenaamde 'god-delijke machten' & hij had 'de serafiem horen roepen': 'heilig (KADOSJ), heilig, heilig!'! YHWH was 'onderscheiden', 'anders' & wezenlijk transcendent. "YHWH gaf aan Yesjayahoe" 'n onverbiddelijke boodschap: 't land zou worden verwoest & de inwoners weggevoerd! Maar Yesjayahoe was niet bang voor Assyria: hij had immers 'gezien dat YHWH's majesteit' de aarde vulde ~ zolang hij in zijn Tempel op de berg Tsion troonde, was Juda (nog) veilig, want "YHWH v/d hemelse machten" had opnieuw 't strijdperk betreden & 'vocht voor z'n volk'!
Maar 't noordelijk koninkrijk Israel genoot 'n dergelijke onschendbaarheid niet: toen de koning van Israel in 732 VC toetrad tot 'n plaat-selijk bondgenootschap om de westelijke opmars van Assyria te stuiten, nam de Assyrische koning Tiglatpileser III 't grootste deel van Israëls grondgebied in bezit. Zo'n 10 jaar later, in 722, na 'n nieuwe opstand, verwoestten de Assyrische legers Samaria (Sjomron), de prachtige hoofdstad van Israel, & voerden de heersende klasse weg. Tegelijkertijd bleef 't koninkrijk Juda, dat 'n Assyrische vazal was geworden, nog ongemoeid, & vluchtelingen uit 't noorden kwamen naar Yeroesjalayiem, brachten aldaar ook 't "E[lohiem]~Verhaal" met zich mee & tekenden profetieën van HOSJEA & Amos op, die deze tragedie hadden voorzien. Die werden bewaard in 't koninklijk archief, waar schriftgeleerden later die 'elohistische' traditie samenvoegden met 't "Y[ahwistisch]" 'zuidelijk verhaal'! Bekende patronen tot heden aan toe ...
Wiens brood men ... & de vos verliest wel haren, maar ... De menselijke 'stoptreintjes'

& 'interlands' alsvanouds ...