trih 211 even schrijnend zijn de liquidaties

van onderduikers, ook joden die een te groot risico voor anderen gingen vormen, of van 'de verkeerde persoon', de man of vrouw die per ver-gissing als een verrader werd gezien. Wat ook nog in de chaotische dagen direct ná de oorlog gebeurde - en niet alleen per vergissing. Op 5 mei '45 was de oorlog zeker nog niet voorbij.

In januari '43 werd de 23-jarige Joodse onderduiker Bram Arbeid door zijn gastheer, de hervormde dominee Pijpers, vergiftigd.

Een drama samengevat in enkele woorden, dat net als soortgelijke 'liquidaties' pas jaren na de bevrijding bekendwerd. Mòcht worden. Een dominee die een Jood vermoordde. Hij & zijn vrouw werden na hun bekentenis, zestien jaar later, vrijgesproken.

Pijpers bekende toen dat hij Bram Arbeid willens en wetens had vergiftigd omdat Arbeid in paniek was geraakt, zich daarom had willen aangeven bij de Duitschers en van plan was ge-weest om alles te vertellen wat hij wist, waardoor niet alleen Pijpers en zijn vrouw maar ook anderen in groot gevaar zouden zijn gekomen.

Twee dagen lang had hij Arbeids eten en drinken vergiftigd. 'De langste dag', zo wordt de dag van de invasie van Normandië op 6 juni '44 wel genoemd. Voor Pijpers en zijn vrouw moeten die twee dagen en nachten veel en veel langer hebben geduurd, zestien jaar in elk geval tot ze het bekenden, vermoedelijk levenslang.

Een soortgelijke zaak leek aanvankelijk de dood van de onderduiker Walter Oettinger, die door de later bekende cineast Louis van Gasteren in mei '43 werd vermoord 'omdat hij een gevaar voor anderen' zou zijn geweest. Van Gasteren werd het jaar erop, dus nog tijdens de oorlog, tot vier jaar veroordeeld, maar kreeg na de bevrijding gratie omdat de moord als een VERZETSDAAD werd gezien. Veel later kwam de A'dam-se krant Het Parool met de tegenovergestelde conclusie: het zou om roofmoord zijn gegaan - wat nadien door de freelance-journalist Eric Slot niet kon worden bevestigd. Maar wel dat de dood van Oettinger niets te maken zou hebben gehad met het verzet. Ondanks de vele aanwijzin-gen ervoor heeft Van Gasteren dat altijd wèl beweerd, tot aan de Hoge Raad toe, ook al kreeg hij niet het verzetspensioen.

'n Paar van Vele! Waarvan de meeste waarschijnlijk nooit in de openbaarheid kwamen 'door omstandigheden'! Tot op Vandaag de myDidag?!