trih 133/134 verduistering krant omroep vereniging
PB
ER VERANDERDEN
NOG VEEL MEER ALLEDAAGSE DINGEN:
Je boodschappen, bijvoorbeeld! Van èchte tekorten was er dat allereerste oorlogsjaar nog geen sprake,
maar desondanks werd de distributieregeling van al vóór de oorlog steeds verder uitgebreid!
In eerste instantie ging het erom de prijzen en de consumptie zo stevig mogelijk in hand te houden?
Allerlei spullen, brandstof en levensmiddelen zo goed mogelijk te verdelen & het hamsteren tegen te gaan: dit laatste werd ook gedaan door slimme jongens die al op schaarste rekenden (zie ook Dad's Army's jarenlange herhalingen op de BBC!)! Het was dus ook vooral rantsoeneren op bepaalde primaire behoeften, ambtelijk te controleren met je DISTRIBUTIESTAMKAART. Als je die níet in de winkel kon tonen dan had je pech, al lieten sommige winkeliers zich zwart bijbetalen. Maar jouw stamkaart was, vóórdat 't persoonsbewijs werd ingevoerd, ook 'n identi-teitsbewijs, zodat er al meteen 'n levendige handel in vervalsingen ontstond! En niet alleen voor onderduikers, maar ook voor allerlei soorten van zwarthandelaren: op elke kaart stonden punten voor de diverse artikelen, bv. TextielPunten, 100 stuks, te besteden bij aankoop van een jurk, regenjas of kostuum. Je betaalde dan met geld èn met aftrek van die punten, die werden doorgestreept! Je kocht een broek en betaalde er 2 gulden & veertig punten voor. Na zes maanden kreeg je dan een nieuwe kaart, ook al werd die termijn gaandeweg langer? In principe zo gezien dus een mooie, bijna communistische gedachtengang om de oude vrije kapitalistische markteconomie ietwat beter te kunnen leren be-heersen: iedereen precies hetzelfde? Niet ÈCHT wáár natuurlijk, Seyss, mèt 'n dure minnares i/h chique Haegse Benoordenhout, maar ook die NSB~bonzen, de collaborateurs, landverraders & al diegenen die zwarthandelaren e.d. konden blijven betalen, uitgezonderd! En verder wàs 't ook géén mooie gedachte maar 'n noodzákelijke, voor nazi-Duitsland! Al in het eerste jaar waren boord, bloem, koffie, thee, textiel, schoeisel, al die grutterswaren van de kruidenier, boter, margarine, zeep, vleesch, kaas, eieren, koek, gebak, aardewerk, glazen voorwerpen & elektro-nische artikelen 'op de bon'! ÈN benzine! Al op de dag na de capitulatie, 16 mei '40 moest iedereen die wilde rijden kunnen aantonen dat hij nu beroepshalve een auto nódig had! Natuurlijk, benzine was ook met vele duizenden liters gevorderd & nodig voor de Duitsche legers & alle bedrijven & de autobusmaatschappijen moesten vergunningen aanvragen! Veel busdiensten stopten er al snel mee; trams & treinen reden zo wel bijna de hele oorlog lang, tot kort voor de zg. hongerwinter eind '44 de Spoorwegstaking uitbrak. In diezelfde winter werden de bielzen v. tram- & treinrails door vele honderden mensen losgeschroefd & ingepikt om thuis opgestookt te worden: nood breekt wet! Op het platteland was er toen grotendeels versvormen paard-en-wagen. Fietsen waren aanvankelijk in de steden HÈT alternatief & zelfs als een soort dubbele tandems omgebouwd tot geïmproviseerde ambulances, fietsbrancards & fietstaxi's. Die fietstaxi's,meen soort variant op de oosterse riksja, is door de Duitsers verboden geworden: het was zogenaamd moreel onaanvaardbaar om de een de ander op die manier te laten voorttrekken?!
Of zoals zij het zeiden 'niet vereenigbaar met het gezonde zedelijkheidsbesef van den Europeaan'? 'n Bizar moreel steekspeloordeel terwijl er ontelbare joden & anderen met vele duizenden tegelijk in de treinen werden gedeporteerd om machinaal vernietigd & uitgeroeid te worden ~!
Voortaan werden het pony's & paarden maar allengs werd het steeds stiller op straat ook al zag je er soms de meest krankjorume vehikels, auto's waarvan de eigenaar op gas was overgeschakeld & er daarom kolossale gascilinders of gasballonnen op had gemonteerd die door een ingewikkeld buitenspelende naar de omgebouwde bezinemotor liepen: zo had je ook zogenoemde gasgeneratoren, lichtdichte ketels met an-thraciet die je moest aansteken met spiritus of houtskool ~ levensgevaarlijk natuurlijk, 'n soort van rijdende bom. 't Was, ruim 20 jaar na de bevrijding, tijdens 't huwelijk van Beatrix & Claus zelfs ook nog aanleiding tot spandoeken met de cynisch ludieke tekst: EERST MIJN FIETS TERUG! Claus was immers verplicht lid v/d Hitlerjugend & Wehrmachtssoldaat geweest; de 'grap' dat i/d trouwring die Claus aan Bea gaf nog
'Saar Cohen, 1942' gegraveerd stond was natuurlijk 'n stuk wranger: achteraf kun je je haast niet voorstellen dat er na enkele maanden toen dus ook nog steeds mensen waren die 'het wel vonden meevallen' of zelfs zwoeren bij de vele zegeningen van het Derde Rijk. Waarvoor dacht men wel, al die 'niet goeden & niet fouten', dat aldie beperkende maatregelen waren terwijl de economie als nooit eerder groeide? Of dachten ze soms 'niks'? En 'n jaar later nog steeds niet, toen 't ook al lucifers, melk, aardappels, jam & cacao betrof? Ondermeer! En dan had je dus al ook - want ondanks alle censuur was dat zo - gehoord & gelezen over al die strengere maatregelen tegen al je joodse medeburgers & over die Februaristaking, de anti-JOODSCHE bordjes met eigen oogen zien hangen, van iemand al over de eerste gijzelingen & executies gehoord!!
Nìet 'goed', niet 'fout'? We hebben het er al eerder & vaker over gehad: toen, nu, hier, daar, straks, elders, jij, ik, wij, zij 'keer op keer' weer?
ER VERANDERDEN
NOG VEEL MEER ALLEDAAGSE DINGEN:
Je boodschappen, bijvoorbeeld! Van èchte tekorten was er dat allereerste oorlogsjaar nog geen sprake,
maar desondanks werd de distributieregeling van al vóór de oorlog steeds verder uitgebreid!
In eerste instantie ging het erom de prijzen en de consumptie zo stevig mogelijk in hand te houden?
Allerlei spullen, brandstof en levensmiddelen zo goed mogelijk te verdelen & het hamsteren tegen te gaan: dit laatste werd ook gedaan door slimme jongens die al op schaarste rekenden (zie ook Dad's Army's jarenlange herhalingen op de BBC!)! Het was dus ook vooral rantsoeneren op bepaalde primaire behoeften, ambtelijk te controleren met je DISTRIBUTIESTAMKAART. Als je die níet in de winkel kon tonen dan had je pech, al lieten sommige winkeliers zich zwart bijbetalen. Maar jouw stamkaart was, vóórdat 't persoonsbewijs werd ingevoerd, ook 'n identi-teitsbewijs, zodat er al meteen 'n levendige handel in vervalsingen ontstond! En niet alleen voor onderduikers, maar ook voor allerlei soorten van zwarthandelaren: op elke kaart stonden punten voor de diverse artikelen, bv. TextielPunten, 100 stuks, te besteden bij aankoop van een jurk, regenjas of kostuum. Je betaalde dan met geld èn met aftrek van die punten, die werden doorgestreept! Je kocht een broek en betaalde er 2 gulden & veertig punten voor. Na zes maanden kreeg je dan een nieuwe kaart, ook al werd die termijn gaandeweg langer? In principe zo gezien dus een mooie, bijna communistische gedachtengang om de oude vrije kapitalistische markteconomie ietwat beter te kunnen leren be-heersen: iedereen precies hetzelfde? Niet ÈCHT wáár natuurlijk, Seyss, mèt 'n dure minnares i/h chique Haegse Benoordenhout, maar ook die NSB~bonzen, de collaborateurs, landverraders & al diegenen die zwarthandelaren e.d. konden blijven betalen, uitgezonderd! En verder wàs 't ook géén mooie gedachte maar 'n noodzákelijke, voor nazi-Duitsland! Al in het eerste jaar waren boord, bloem, koffie, thee, textiel, schoeisel, al die grutterswaren van de kruidenier, boter, margarine, zeep, vleesch, kaas, eieren, koek, gebak, aardewerk, glazen voorwerpen & elektro-nische artikelen 'op de bon'! ÈN benzine! Al op de dag na de capitulatie, 16 mei '40 moest iedereen die wilde rijden kunnen aantonen dat hij nu beroepshalve een auto nódig had! Natuurlijk, benzine was ook met vele duizenden liters gevorderd & nodig voor de Duitsche legers & alle bedrijven & de autobusmaatschappijen moesten vergunningen aanvragen! Veel busdiensten stopten er al snel mee; trams & treinen reden zo wel bijna de hele oorlog lang, tot kort voor de zg. hongerwinter eind '44 de Spoorwegstaking uitbrak. In diezelfde winter werden de bielzen v. tram- & treinrails door vele honderden mensen losgeschroefd & ingepikt om thuis opgestookt te worden: nood breekt wet! Op het platteland was er toen grotendeels versvormen paard-en-wagen. Fietsen waren aanvankelijk in de steden HÈT alternatief & zelfs als een soort dubbele tandems omgebouwd tot geïmproviseerde ambulances, fietsbrancards & fietstaxi's. Die fietstaxi's,meen soort variant op de oosterse riksja, is door de Duitsers verboden geworden: het was zogenaamd moreel onaanvaardbaar om de een de ander op die manier te laten voorttrekken?!
Of zoals zij het zeiden 'niet vereenigbaar met het gezonde zedelijkheidsbesef van den Europeaan'? 'n Bizar moreel steekspeloordeel terwijl er ontelbare joden & anderen met vele duizenden tegelijk in de treinen werden gedeporteerd om machinaal vernietigd & uitgeroeid te worden ~!
Voortaan werden het pony's & paarden maar allengs werd het steeds stiller op straat ook al zag je er soms de meest krankjorume vehikels, auto's waarvan de eigenaar op gas was overgeschakeld & er daarom kolossale gascilinders of gasballonnen op had gemonteerd die door een ingewikkeld buitenspelende naar de omgebouwde bezinemotor liepen: zo had je ook zogenoemde gasgeneratoren, lichtdichte ketels met an-thraciet die je moest aansteken met spiritus of houtskool ~ levensgevaarlijk natuurlijk, 'n soort van rijdende bom. 't Was, ruim 20 jaar na de bevrijding, tijdens 't huwelijk van Beatrix & Claus zelfs ook nog aanleiding tot spandoeken met de cynisch ludieke tekst: EERST MIJN FIETS TERUG! Claus was immers verplicht lid v/d Hitlerjugend & Wehrmachtssoldaat geweest; de 'grap' dat i/d trouwring die Claus aan Bea gaf nog
'Saar Cohen, 1942' gegraveerd stond was natuurlijk 'n stuk wranger: achteraf kun je je haast niet voorstellen dat er na enkele maanden toen dus ook nog steeds mensen waren die 'het wel vonden meevallen' of zelfs zwoeren bij de vele zegeningen van het Derde Rijk. Waarvoor dacht men wel, al die 'niet goeden & niet fouten', dat aldie beperkende maatregelen waren terwijl de economie als nooit eerder groeide? Of dachten ze soms 'niks'? En 'n jaar later nog steeds niet, toen 't ook al lucifers, melk, aardappels, jam & cacao betrof? Ondermeer! En dan had je dus al ook - want ondanks alle censuur was dat zo - gehoord & gelezen over al die strengere maatregelen tegen al je joodse medeburgers & over die Februaristaking, de anti-JOODSCHE bordjes met eigen oogen zien hangen, van iemand al over de eerste gijzelingen & executies gehoord!!
Nìet 'goed', niet 'fout'? We hebben het er al eerder & vaker over gehad: toen, nu, hier, daar, straks, elders, jij, ik, wij, zij 'keer op keer' weer?
14 feb 2013 - bewerkt op 15 feb 2013
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 15 dec 2025 50262 In die kringen waar de nieuwe Joodse ge-
- O 15 dec 2025 50261 OOK HIERIN WAS DUS telkens weer te lezen dat
- O 14 dec 2025 50260 71 Vanwege de moeilijkheid te weten hoe vèr
- O 14 dec 2025 50259 Het was niet dìt probleem dat deze revolutie
- O 13 dec 2025 50258 70 Die uitspraken zijn kenmerkend voor deze
- O 13 dec 2025 50257 69/5 Liefde: dé kiem van revolutie in Yesj’
- O 13 dec 2025 50256666768 In deze woorden van YESJ is de profeet
- O 12 dec 2025 50255 In elk geval genas YESJ in de regel nog geen
- O 12 dec 2025 50254 Voor een volledig begrip van al deze woorden
- O 12 dec 2025 50253 Voorzover we uit de bronnen opmaken had YESJ
- O 11 dec 2025 50252De liberale school van Hillel had er nog geen
- O 11 dec 2025 50251 De Afschaffing v/d Joodse Wetten tijdens die
- O 11 dec 2025 50250 ‘Wie dus die geboden onderhoudt & léért, zal
- O 10 dec 2025 50249 65 Wat kan een Beweging in de loop van haar
- O 10 dec 2025 50248 64 Bovendien werd het uitleveren van ‘n jood