Tot slot

Een paar uurtjes later.

In de eerste helft van de voorstelling verkondigt een man meningen over volk en leiderschap. Over 't onvermogen v/d democratie om krachtige beslissingen te nemen in tijden van crisis. Over de afstand tussen politici & hardwerkende burgers.

"DE POLITIEK WIL ONS DOEN GELOVEN DAT WIJ ONS IN EEN ECONOMISCHE CRISIS BEVINDEN, MAAR HET IS HELEMAAL GEEN ECONO-MISCHE CRISIS. HET IS EEN POLITIEKE EN CULTURELE & VOORAL OOK EEN MORELE MALAISE. MAAR DAT ZEGGEN ZE ER NIET BIJ!"
't Zijn citaten die Helmert Woudenberg aan 'Mein Kampf' heeft ontleend. Er volgen nog TAL van andere zinnen uit dat boek van AH, geheel ontdaan van hun context. Zo spreekt HW niet van Joden, maar van 'vreemdelingen', of gebruikt hij zelfs alleen het anomisme 'ze' - 'ze ondermijnen onze cultuur, ze komen hierheen, ze krijgen zonder al teveel moeite een verblijfsvergunning en planten zich voort'!

In 't tweede deel v/h stuk staat AH's jeugd centraal: HW volgt in zijn verhaal de omstreden theorie dat Hitlers vader een bastaardzoon was van een rijke Jood, en dat de Führer zo dus tot z'n eigen afgrijzen Joods bloed had. Zijn gemengde komaf zou voor Hitlers vader reden zijn geweest om zichzelf publiekelijk te overschreeuwen, & binnenshuis zijn onderdrukte woede te koelen op z'n enige zoon die de tyfus overleefde. En voor Adolf Hitler zelf zou DIT de KIEM zijn van z'n peilloze antisemitisme, dat onlosmakelijk verbonden was met de vader die hem bijkans vermorzelde.

"ALS MIJN VADER THUIS WAS, WAS IK MIJN LEVEN NIET ZEKER!"
zegt de verteller - de naam Hitler valt in 't hele stuk niet. HW speelt in EEN vloeiende beweging de onderuitgezakte vader die zijn zoon beloert, 'n geestelijk gestoorde tante die gespannen door de kamer drentelt & de moeder die de kamer ontvlucht als haar zoontje weer eens om niets bewusteloos wordt geslagen.

Als 't licht dooft, blijft 't lang stil. De zaal moet er even van bijkomen. Pas als Woudenberg knikt & 'dankuwel' zegt, volgt 't applaus.

Daarna om half elf i/d foyer: oom Dick Woudenberg (83) is komen kijken, met zijn zoon Stefan (49). Dick werd na de oorlog 'gedepro-grammeerd', als kind was hij volgestopt met nazipropaganda. Ze zijn onder de indruk. Oom Dick: Ik weet niet of er een naam bestaat voor de kunstvorm die Helmert betracht. Hij doet alles tegelijk."

Stefan: "Intrigerend hoe het i/d voorstelling van Übermensch naar Untermensch gaat."

Oom Dick: "Bekende zaken als Hitlers gemankeerde kunstenaarschap & z'n frontervaringen laat hij weg. Opmerkelijk hoe actueel hij die teksten uit 'Mein Kampf' laat klinken."

Helmert Woudenberg, net terug uit de kleedkamer: "Er staat bijvoorbeeld: 'Het staatsburgerschap zou het kostbaarste document moeten zijn dat men maar kan krijgen.' Toen ik 't script vorige maand had toegestuurd aan Ed Anker, radiopresentator v/d EO & tot voor kort Kamerlid voor de ChristenUnie, was die daar zeer opgewonden over. Hij riep: 'DAT zeiden wij in de Kamer OOK!'"

Tot slot.
In de auto op weg naar huis, de twee stoelen liggen achterin. Technicus Henderson rijdt. Of het goed ging, wil Helmert weten. En of de muziek - pianosuites van Franz' Liszt - wel helemaal klopte? Nog 'n paar try-outs voor de première ...

Übermensch door Helmert Woudenberg
Op tournee van september tot & met december 2011