*
Zelfs
de bekende verhalen
over die heroische christenen en vrijzinnigen,
die met gevaar van hun eigen leven hun joodse [en andere] medeburgers hadden beschermd
en daarom ook maar al te vaak met hen in dezelfde kampen waren omgebracht,
konden dat schuldgevoel
niet wegnemen?
=
Het was
immers duidelijk,
dat het hier om een heel klein percentage 'rechtvaardigen' ging
waarschijnlijk niet veel groter dan het percentage van echte collaborateurs,
terwijl de grote meerderheid zich heel voorzichtig neutraal opstelde,
om zich pas na de Duitse nederlaag resoluut
tegen het fascisme
uit te spreken.
=
Objectief
betekende dit,
dat de grote christelijke en humanistische principes,
waarop onze cultuur zich beriep, niet in staat gebleken waren
om deze onuitsprekelijke misdaad
tegen te houden.
=
Dit leidde, na de oorlog,
tot een ietwat laattijdig filosemitisme en een toenemende belangstelling voor de joodse wortels
van onze beschaving, tot good~will gespreksgroepen tussen joden en niet-joden
en tot relatief vrijgevige subsidies voor de studie van de joodse cultuur
in al haar facetten.
=
Het is jammer
dat deze op zich positieve blijken van openheid en tolerantie
zich geen vijftig jaar eerder hadden ontwikkeld en daardoor de stompzinnige pseude-wetenschappelijke
en moorddadige propaganda van de Nazi's en andere antisjemieten
op tijd hadden afgeremd.
=
Ik schrijf dit alles
om te trachten de zaken recht te zetten.
Het is bijna tweeduizend jaar na de geboorte en de kruisiging
en van de leer, die ooit een razende rivier was maar ogenschijnlijk is weggeslonken
tot een sijpelend waterstroompje, weliswaar wereldwijd,
maar toch ...=
We hebben
onze oorspronkelijke liefde
bijna weggerationaliseerd en het op een verheven plaats gezet,
maar wel heel ver weg van de dagelijkse werkelijkheid.
We hebben de Grote Leraar ver boven ons geplaatst, ergens waar hij ons niet meer uit kon dagen.
Door een godheid van Yehosjoea te maken als Enige Zoon van G d, hebben we nu nog steeds
een mooi excuus om toch met alle geweld
maar niet naar zijn voorbeeld
te hoeven leven?=
Toch was
dat voorbeeld de kern van de leer:
als we hem niet proberen na te volgen, wat heeft het dan nog voor zin om in hem te geloven?
Zijn leer had eigenlijk niets van het intellect: het is vooral en voor alles een praktische leer!
"Heb jouw naasten lief" is GEEN ingewikkeld, abstract concept maar een heel eenvoudig
en aansprekend idee, dat je oproept
om het in praktijk te brengen.=
We zijn per slot van rekening
niet opgeroepen tot een gezellig avondje discussieren en ergumenteren.
Er is ons niet in de eerste plaats gevraagd om al die heilge schriften te onderwijzen of te bespreken.
Er is ons gevraagd om te doen wat wij blijkbaar zo moeilijk vinden:
verder te kijken dan ons beperkte concept
over onszelf.=
Alle oefeningen
die ons in de loop van die tijd gegeven zijn,
kunnen ons een heel mensenleven lang bezighouden:
ze zijn weliswaar gemakkelijk te begrijpen, maar de echte moeilijkheid
zit hem alleen nog maar in
de toepassing.=
Als g d
voor onze zonden gestorven zou zijn,
dan valt er voor ons niets meer te doen: waarom zou je dan niet 'ten hemel varen'
louter op de kracht van dat geloof in g d en zijn genadevolle offer van zijn 'eniggeboren' zoon?
Dat zal ik je vertellen: omdat we, ondanks dat geloof, niet echt gelukkig zijn!
We kennen geen ECHTE vrede, en dat komt doordat we g d buiten onszelf hebben geplaatst ...
We hebben g d BOVEN ons geplaatst: daar waar hij ons niet meer kan raken.
Laten we hem dus weer van dat voetstuk halen, samen met elk ander.
En neerzetten aan onze zijde,
waar hij thuishoort.=
Hij is ons gelijk geworden,
absoluut en onvoorwaardelijk: wat hij gedaan heeft, zullen wij ook doen, en meer dan dat?
We zijn niet gered door zijn gedachten en daden,
maar door die van onszelf!
=
Pas wanneer wij
aan hem gelijk worden,
zal de wereld vrede kennen:
we moeten zelf een koning zijn om hem als koning te kunnen zien ...
Zet hen niet meer zo op een afstand, want zij zijn niet{s} anders dan wij!
WAT wij ook zijn ~ een bedelaar of dief, zwerver of danser, heilige of koning ~
zij is het immers ook?
=
Er is geen enkel voetstuk
waar wij hen niet op gezet hebben en geen enkele goot waarin zij niet hebben gelegen!
Wr kunnen de deur van het mededogen alleen nog maar binnengaan doordat ook wij zowel de vreugde
als de pijn tot op het bot zelf ook
hebben gevoeld ...=
ZIJ werden geboren
uit eenvoudige vrouwen op de gekste en gewoonste plaatsen.
Zij waren net zomin maagden meer als alle andere moeders en zwangere meisjes.
WIJ maakten hen tot iets vreselijk bijzonders om dezelfde redenen dat we g d tot iets bijzonders maken:
om een afstand tussen ons te creeren en te kunnen beweren dat wij
NIET zouden kunnen wat zij voor ons
gedaan heeft.
=
Als hun leven ook maar enige betekenis voor ons heeft,
dan moeten we weer opnieuw [alweer!] leren beseffen dat zij GEEN speciale plek willen opeisen!
Die vader en moeder en die kinderen zijn immers geen van allen 'spiritueler' en 'anders' dan wij?
OOK WIJ zijn in alle opzichten
hetzelfde als zij ...
=
HUN pijn
is de onze en onze vreugde is de hunne.
Als DAT niet waar zou zijn, dan zouden zij niet tot ons gekomen zijn
om ons onderricht
te geven?
=
Houd hen niet op een afstand:
maar komt allen tot hen en sluit hen in onze armen als onze gelijken.
Want zij hadden onze vaders en moeders en kinderen en naasten kunnen zijn
en wij hun kinderen ...
@


