tongen

Voorbeelden? In de eerste plaats onze individuele verschillen: er is een nuttig onderscheid te maken tussen 'intrinsiek' religieuze mensen, voor wie religie de overheersende motivatie van hun leven is, & 'extrinsiek' religieuze mensen, voor wie religie andere behoeften vervult.

Intrinsieke & extrinsieke gelovigen verschillen op veel manieren van elk ander. Intrinsiek religieuze mensen vertonen bij voorbeeld minder sociaal vooroordeel dan niet-religieuze mensen, terwijl extrinsiek religieuze mensen daar juist meer blijk van geven! Ook verschillen we nu eenmaal van elkander wat betreft religieuze ontwikkeling: het inzicht van kinderen in religie verloopt meestal op voorspelbare wijze, van een concreet naar een abstract niveau. Het verwerven van meer verstandelijk inzicht in religie gaat echter niet noodzakelijkerwijs gepaard met meer spirituele ervaring. Spirituele ervaringen kunnen zelfs afnemen naarmate kinderen ouder worden.

Er zijn wel pogingen ondernomen om 'n ontwikkelingstheorie van religie uit te werken die zich uitstrekt tot de volwassenheid. James Fowler heeft bijvoorbeeld 'n algemene theorie over 'geloofsontwikkeling' geschreven: hoewel die theorie bij volwassenen verschillende benaderingen van geloof heeft vastgesteld, is niet duidelijk of 'n sterker mate van geloof die eerdere niveaus wel of niet per se moet doorlopen, noch dat dit 'superieur' zou zijn. Ook onze geestelijke (lichamelijke/sociale) gezondheid kan vreselijk verschillen & behoorlijk uiteenlopen: 'wie was 'r van hout'?

Tegen de zienswijze van Freud in, dat religie 'n neurose is, heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat 'r vaak 'n positieve corre-latie bestaat tussen religie & gezondheid! 't Is dan ook zeer aannemelijk dat religie inderdaad daadwerkelijk 'n grote bijdrage kan leveren aan 't verbeteren van iemands geestelijke gezondheid, hoewel dat soms misschien wel heel erg lastig te bewijzen valt?! Religie helpt dus waarschijnlijk omdat ze 'n raamwerk kan bieden voor zingeving & 'n ondersteunende gemeenschap: beide aspecten maken dat mensen zo beter met talrijke spanningsvolle ervaringen kunnen omgaan ... Er is ook vaak sprake van o.a. conservatief & charismatisch christendom.

Er is veel belangstelling geweest voor zowel 't fundamentalisme als de charismatische religie.'n Bepalend kenmerk v/h fundamentalisme is 't zg. 'zwart-witdenken', waardoor 'n scherpe tweedeling tussen waarheid & onwaarheid, & tussen gelovigen & ongelovigen, insiders & outsiders, binnen- & buitenlanders blijft bestaan! 't Charismatisch fenomeen waar de meeste onderzoeksbelangstelling naar uitgaat, is ook 't zg. 'spreken in tongen'! 't Lijkt niet erg waarschijnlijk dat dit 'n echte daadwerkelijk 'taal' is (hoewel de joodse en andere pelgrims die met 't Wekenfeest naar Yeroesjalayiem kwamen wel veel verschillende talen spraken omdat ze uit vele omringende landen kwamen): het doelt mogelijk meer op hun extatische uiting ervan (& heidense christenen hadden het ook vaak over een 'jodenkerk'; een van de vele onderzoeksrichtingen heeft dan ook de sociale context bestudeerd waarbinnen mensen tegenwoordig nog wel 'in tongen' proberen te leren spreken & 'n ander heeft de ongebruikelijke staat van bewustzijn onderzocht waarin mensen vrijwillig controle van hun spraakvermogen zo uit handen geven (alsof 't inderdaad soms wel lijkt alsof ze 'onder invloed zijn' van wijn, drugs of simpelweg gewoon 'n goed humeur)!