Toen ze zagen hoe hun geloofsgenoten assimileerden

Nachmanides(ides) Krochmal (1785-1840) & Zacharia Frankel (1801-1875) stemden beiden in met 't idee dat de geschreven Thora in z'n geheel op de Sinaï aan Mosjeh was 'geopenbaard', maar ontkenden de goddelijke inspiratie van de mondelinge, overgeleverde Wet, die geheel door mensennwas gemaakt & kon worden aangepast aan de eisen van het heden.

De doorgewinterde rationalist Avraham Geiger (1810-1874) meende dat de naïeve, creatieve & spontane periode v/d joodse geschiedenis, die al was begonnen in bijbelse tijden, inmiddels ten einde was gekomen. Met de Verlichting was 'r 'n 'hoger stadium van reflectieve contemplatie' aan-gebroken?

Niettemin erkenden sommige van deze historici de waarde v/d aloude gebruiken, zoals 't dragen van gebedsriemen & 't in acht nemen v/d spijs-wetten, die de reformjoden wilden afschaffen. Volgens zowel Frankel als Leopold Zunz (1794-1886) school er gevaar in 't totaal overboord zetten v/d traditie!

Zonder deze gebruiken, die integraal deel uitmaakten v/d joodse beleving, zou 't jodendom allicht (verder) degenereren tot 'n systeem van nogal abstracte, zielloze dogma's. Vooral Zunz vreesde dat de hervorming 't gevoelsleven uit 't oog verloor: de rede alleen was niet in staat om de ver-rukking & vreugde te bewerkstelligen die zo karakteristiek waren geworden voor 't jodendom 'op z'n best'.

Dit was 'n belangrijk punt: in 't verleden was bijbellezing altijd gepaard gegaan met rituelen ~ met liturgie, meditatie, zwijgen, vasten, recitaties & allerhande ceremoniële gebaren ~ die de 'heilige passage' tot leven hadden gewekt. Ontdaan van deze rituele context zou de Bijbel kunnen worden gereduceerd tot 'n (zoveelste) document dat wel informatie opleverde, maar géén spirituele ervaring & op den duur zouden de reform-joden de juistheid van Zunz' kritiek dan ook gaan inzien & sommige afgeschafte gebruiken weer 'in ere herstellen'. (KA/db blz.190)