in o.a. Amersfoort/Hooghalen/Westerbork/Erika/Ommen/Vledder/Auschwitz/Sobibor/Theresienstadt,
Goelagarchipel, internering ... e.d.
Somewhere over the rainbow ... Honger, ziekte & mishandeling. SS Konzentrationslager Herzogenbusch, beter bekend als Kamp Vught, deed van januari 1943 tot september 1944 dienst als concentratiekamp. Meer dan 31.000 mannen, vrouwen & kinderen werden er gevangen gehouden.
Naast 12.000 Joden zaten in Vught politieke gevangenen, verzetsstrijders, Sinti & Roma ('zigeuners'

, Jehovah's Ge-tuigen, zwervers, zwarthandelaren, criminelen & gijzelaars. Van hen vonden zeker 749 kinderen, vrouwen & mannen de dood door honger
& ziekte/mishandeling. Tegenwoordig is op 't voormalig kam terrein 't Nationaal Monument Kamp Vught gevestigd. De lijst van al die min of meer soortgelijke plaatsen in diverse landen door de jaren heen is waarlijk eindeloos naar 't schijnt? Herdenken is stilstaan bij de ver-getelheid.
Boekrecensie religie:
Sporen van afwezigheid. Gedenken in stemmen, stenen & stilte.
Erik Borgman & Liesbeth Hoeven. Sjoerd Mulder @ Trouwe Verdieping.
Thematiek: in 'n reeks essayistische bespiegelingen onderzoeken deze auteurs verschillende aspecten van de wijze waarop
de Holocaust/Shoah tegenwoordig nog wordt herdacht. De omgang met 't Dagboek van Anne Frank & 't Achterhuis, haar onderduikadres, zijn hierbij de belangrijkste voorbeelden. Zo staan de auteurs stil bij de wijze waarop toeristen in hun vrijetijdskleding, 't fototoestel i/d aanslag, 't Achterhuis doorlopen om vervolgens weer over te gaan tot de orde v/d dag. Kan dit wel zo achteloos? Maar an-derzijds: zou 't niet pervers zijn wanneer ook 't leven v/d toeristen blijvend getekend raakt door zo'n bezoek aan (bv.) 't Achterhuis? Zo over eisen zij steeds opnieuw dergelijke gestalten van herdenkingsplaatsen & -vormen, om zich dan af te vragen hoe die gedachtenis nu precies ons leven 'zou moeten (kunnen) beïnvloeden. Wat moetennwe met dat dagboek, met dat Achterhuis, maar ook met de barakken van Auschwitz, de trek rails die ~ volledig overwoekerd ~ nog steeds te vinden zijn, de oorlogsmonumenten die in iedere stad staan ...?
Mooiste zin: "'t Was de inzet v/d Grote Vernietiging om vooral Joden ~ maar ook zigeuners, homoseksuelen, geesteszieken, asocialen (&
'terroristen'

uit de geschiedenis te verwijderen zonder dat ze daarin 'n spoor zouden nalaten. Dit is in 'n verbijsterende mate gelukt ......
Maar de vraag is niet hoe we hier nog iets aan zouden kunnen doen. De vraag is hoe we onszelf eraan herinneren dat er in ons opper-vlakkig gezien onaangetast heden, iets ontbreekt."
Chai: de redenen waarom mensen van alle rassen, volksstammen, geslachten & leeftij-den werden gebrandmerkt, gearresteerd, vastgezet, mishandeld, uitgemoord & veranderd in stof & as loopt zeer uiteen tot o/d myDidag van vandaag, maar de methoden komen wel ongeveer overeen: bevelen van hogerhand, al of niet geüniformeerde 'bewakers' & de dood.
Noord-Korea Albanië Afrika Amerika Arabië Birma China toen, nu & straks. Wereldveroveraars: agressie/verzet, woorden/wapens - daders
& hun slachtoffers ...