terrorisme toen {nu & straks}?


Voor
de volledigheid
dus nog maar eventjes terug
naar woensdagmiddag 13 december '44
als vervolg op alle voorgaande mydiverhaaltjes
over de omstandigheden
en gebeurtenissen
uit die tijd!


Die
geheime verzetszender
was dus nooit in de boerderij
van de familie Born gestationeerd,
maar was wel opgesteld in 'n kuil vlakbij de brandtoren in Drie:
je had immers op die plaats de mogelijkheid om de antenne v/d zender
in de brandtoren te brengen zodat je
geen hinder meer had
van het bos.

Die brandtoren
was niet zoals de huidige toren van staal,
maar een toren van hout die enkele honderden meters richting Putten
in het bos stond niet ver van de boerderij.
Om te kunnen zenden had men stroom nodig, wat in die tijd nog niet op Drie was:
de zender werkte dus op een accu, die werd opgeladen door een windmolen
bij de familie Schuurkamp in Speuld ~ enkele keren per week
werd die accu dan geruild,
een werkje dat Willy Born meestal mocht doen,
de enige overlevende van dit drama die onlangs
ook overleden is.

Vaak was er
in die periode in 1944 te weinig wind
om de accu's op te laden & als noodoplossing is er toen dan ook aan
een fiets {op standaard} 'n dynamo gemonteerd zodat op die manier die accu's
toch opgeladen konden worden. De fiets stond in de woonkamer zodat ze er
om beurten op konden
gaan trappen.

Bij het drama
waren de volgende personen betrokken
van wie sommigen al eerder ter sprake zijn gekomen in deze afgelopen tijd.
Jannes & Willy Born, de zoons die daar woonden op die boerderij te Drie bij hun ouders;
Herman Leus met als schuilnaam Sjaak {marconist} bij de familie Born in huis;
Corneille du Corbier {hulpmarconist} die daar ook ondergedoken was met de schuilnaam Kees;
Berend Dijkman alias Piet van de Veluwe; Theodoor Verhulsdonk van de SD uit Apeldoorn;
Anton Touseul met de roepnaam Tonny & Emiel Thonon genaamd De Rat,
beiden ook v/d SD.
Dit was dus een maand
na de overval op bakkerij Drost in Ermelo
en een week na de executies in de kazerne
waar we het al eerder over
hebben gehad.

Op die
bewuste woensdag
13 december '44 werd er,
doordat er familie op bezoek was geweest, wat later dan normaal gegeten &
na het middagmaal gingen Jannes, Kees & Sjaak samen lopende naar de bunker
om daar wat te werken. Bij de bunker liepen zij in de val van de SD.
Bij 't huis van de familie Born werden schoten gehoord &
direct na 't horen van de schoten is Willy
op de fiets gestapt &
was dan ook in enkele minuten bij de bunker.
Daar aangekomen zag hij vanaf het bospad personen in het bos
en hij kreeg het bevel om met de handen boven zijn hoofd naar die personen toe te lopen
over een afstand van ongeveer
vijftig meter
{de plaats waar nu nog
een paaltje staat ter nagedachtenis
aan dit afschuwelijke
gebeuren}
...

Daar aangekomen
zag hij het volgende tafereel.
Op de grond lagen: Jannes {geveld door een schot in de maagstreek}
die op de vlucht was neergeschoten & daarna naar deze plaats gesleept was over 'n afstand
van meer dan vijftig meter, Kees {zwaar gewond door vele schoten in de linkeronderbuik}
die geen enkele mogelijkheid had gehad om 'n vluchtpoging te proberen & Sjaal, ongewond,
hij had zich direct overgegeven aan de SD. Deze verzetsmensen werden bewaakt
door de drie personen v/d SD uit Apeldoorn, die dan ook de daders waren
van dit verschrikkelijke
drama.

De volgende
SD'ers stonden erbij
en keken ernaar: Verhulsdonk {gewapend met 'n karabijn}
die vermoedelijk Jannes had doodgeschoten, Tonny {gewapend met 'n machinepistool}
die waarschijnlijk Kees had doodgeschoten en De Rat
{gewapend met 'n groot
pistool!}
...

Het bevel
was deze dag in handen van Verhulsdonk:
Willy moest met de handen omhoog tegen een boom gaan staan
vlakbij de gewonden en ondertussen werden door de SD-ers de meest rotte &
sadistische grappen over de gewonden gemaakt
die vreselijke pijnen leden.
Na ongeveer twee uur
overleed Jannes.

Deze verzetsbunker
in 't bos bij Drie is bijna zeker
aangewezen door Piet v/d Veluwe want hij was later
ook in een personenauto van de SD aanwezig bij de bemanning
die de gearresteerden moest afvoeren.
Samen met Sjaak moest Willy
zijn overleden broer Jannes
naar het bospad dragen,
alwaar hij als terrorist tot voorbeeld van anderen
moest blijven liggen:
hier heeft hij van woensdag
tot zondag gelegen.

Twee
inwoners van Speuld
hebben hem daar op zondag gevonden
en het stoffelijk overschot, afgedekt met een zeil,
is op zondagmiddag door de gemeente Ermelo met een paard en wagen
naar Ermelo gebracht.
Jannes
is op dinsdag 19 december
begraven in Ermelo en in '72 herbegraven
op het Ereveld te Loenen.

Daarna
moesten Sjaak & Willy
de zwaargewonde Kees in de laadbak leggen
en Sjaak moest in de laadbak bij Kees gaan liggen
en Willy {toen nog pas 11 jaar jong?}
moest in de cabine v/d vrachtwagen
naast de chauffeur gaan zitten:
de weg naar hun huis
hoefde hij niet aan te wijzen
want dat was al gedaan door Piet v/d Veluwe,
die bij hun huis in een personenauto v/d SD
zat te roken.

Achterin
de vrachtwagen
was nog wat gestommel
en viel een pistoolschot, maar zonder enig merkbaar gevolg.
Bij de overval op hun huis werden direct de ruiten van de tuindeuren ingeslagen
en bij huize Born werden de volgende personen aangehouden en in de kelder gestopt:
Hans Born van 4 jaar, Bram Born, 13 jaar, moeder & vader Born, Evert Born, Bram van Eikenhorst,
Aartje Simon, bakker Dooijewaard uit Ermelo, mevrouw Mulder &
Willy die al in het bos was gearresteerd &
als enige kon navertellen wat er
ongeveer was gebeud.

Later
op die avond
werden de volgende personen
overgebracht naar de Willem III-kazerne in Apeldoorn:
moeder Born die in maart werd vrijgelaten, vader Born die is overleden
in concentratiekamp Neuengamme
en Evert Born, Bram van Eikenhorst & bakker Dooijewaard {allen overleden in Duitsland?},
Aartje Simon, die is vrijgekomen in Groningen en Herman Leus
die naderhand is doodgeschoten bij De Woeste Hoeve
als repressaillemaatregel?!
Corneille du Corbier is op 28 februari '45 overleden
in het Kriegslazaret
in Apeldoorn.

Mevrouw Mulder
was dienstbode bij de buren
en werd direct vrijgelaten terwijl Hans, Bram & Willy
onder bewaking achterbleven in hun ouderlijk huis, waarvan Willy onder 'zware bewaking'.
De daaropvolgende donderdagmorgen werd bij huize Born Jeanne Bosz gearresteerd en diezelfde donderdagavond werden Hans, Bram & Willy vrijgelaten
terwijl hun huis die avond
van 14 december
in brand werd
gestoken
...
12 dec 2007 - bewerkt op 04 okt 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende