Misverstanden over tbs: leven met drie letters op het voorhoofd.
Veel mensen denken dat een tbs-kliniek overvol zit met enge gewetenloze psychopaten,
maar bezoekers van buiten valt vaak op hoe kwetsbaar en soms ook onbeholpen deze patienten zijn.
Tbs is geen straf, maar hulp die men krijgt om herhaling te voorkomen: het is een zware maatregel,
die 't uiterste van de veroordeelden vraagt. Velen lopen dan ook rond met een hoofd vol levensvragen, en niemand kan zomaar naar binnen of naar buiten zonder dat de portiers dat zien. Vanuit hun kantoor bedienen ze deuren door het hele gebouw: je moet een afspraak hebben en je paspoort tonen voordat
je erin mag. Als je dan eindelijk door de gangen loopt, groeten loslopende patienten je vriendelijk en je krijgt niet het gevoel omringd te worden door criminelen. Technisch gezien wonen die er ook niet: tbs is een maatregel waarin hulpverlening centraal staat. De straf heeft iedere tbs-patient in de gevangenis al
uitgezeten. Dwangverpleging kan misschien wel als straf voelen, maar veel van de honderden patienten vullen hun dagen met een werkprogramma. Lange dagen maken ze in de metaal- of houtwerkplaats, in de keuken, de binnentuin of met administratief werk. Op de afdeling onderwijs werken ze hard aan leer-achterstanden en kunnen ze diploma's halen.
Therapie is een belangrijke pijler in het leven van een tbs'er. Afhankelijk van de fase van behandeling woont de patient alleen of in een woongroep, en bewegen zij zich begeleid of onbegeleid door de kliniek.
Alles staat hier in het teken van terugkeer in de 'vrije wereld'. Daarom is het kerndoel van de therapie veiligheid voor de maatschappij en voor de patient.
De afgelopen jaren lag het tbs-systeem regelmatig onder vuur: een reeks incidenten leidde tot verhitte discussies in het publieke en politieke debat. Vooral het wanneer en waarom van verlof is een heet hang-ijzer. Joost Eerdmans, voorheen kamerlid van de LPF, maakt zich al jaren hard voor een forse herziening van het tbs-systeem. De Partij van de Vrijheid wil het zelfs graag afschaffen: volgens de partij kost 't sy-steem [veel] teveel geld, en werkt het onvoldoende. In de afgelopen jaren steed de gemiddelde behan-delduur sterk. Hierdoor ontstond het idee dat tbs een verkapte vorm van levenslang is. Daarom doen veel
verdachten er, samen met hun advocaat, alles aan om niet in een kliniek terecht te komen. De tijd van de
wachtlijsten is voorbij en er staan steeds meer kamers leeg. Er wordt nu getracht om de behandelduur wat
meer voorspelbaar te maken. Verdachten weten dan iets beter waar ze aan toe zijn. Het moet nog eens duidelijker maken dat tbs weliswaar een zeer zware maatregel is, maar geen onoverkomelijke.
Ook in myDiary worden mensen soms uitgescholden voor psychopaat of iets dergelijks als ze zich keren tegen bepaalde uiterst achterdochtige samenzweringstheorietjes, agressieve bekeringsdwang en meer van dergelijke zeer merkwaardige levensovertuigingen: de wereld op z'n kop als het ware? Geestelijke verzorging is bedoeld als vrijwillige ondersteuning en in een 'religiezaal' kunnen we zowel een Boeddha met wierook tegenkomen als de heilige boeken van christenen en moslims: het staat voor patienten vrij om in de religiezaal op gesprek te komen. Geestelijke verzorging is geen verplicht onderdeel van de bahandeling, maar je krijgt er soms wel bijna alle patienten over de vloer: in het hectische leven van zo'n
kliniek is het domein van geestelijke verzorging een ware oase van rust en opborrelende levensvragen zijn
hier in goede handen. Als gevangene en verpleegde ziet men veel vragen op zich afkomen en dan spreek
je maar al te graag met een geestelijk verzorger. Dan hoeven ze even niet aan behandeldoelen te werken
want in de hele kliniek wordt er dag en nacht beoordeeld en gerapporteerd, terwijl in zo'n vrij gesprek er niemand is die meeschrijft met wat men zegt. In huizen van bewaring zoekt men over het algemeen te-vergeefs naar de zin van het leven: door al die eenzame uurtjes gaat men soms heel bewust over 't ver-leden nadenken, want levensvragen dringen zich heel snel op in een cel! In 'n tbs-kliniek kampt men over
het algemeen veel minder met eenzaamheid door het gemeenschapsleven, maar je kunt er wel heel erg ongeduldig van worden. Het is balen als je ziet dat je niet snel verandert of dat de bahandeling niet snel genoeg gaat terwijl je dat zo graag zou willen.
Naast individuele gesprekken organiseert men ook wekelijks gespreksgroepen en andere bijeenkomsten.
Men gelooft de Bijbel meestal niet van kaft tot kaft, of gelooft 'helemaal nergens' in, maar men is er wel van overtuigd dat er meer is tussen hemel en aarde dan mensen over het algemeen lijken aan te nemen.
Het leven loopt vaak op zo'n manier dat je het haast geen 'gewoon toeval' meer kunt noemen: misschien is er wel 'n God die ons helpt, ook al vinden sommigen dat ze wel heel erg zwaar op de proef gesteld zijn
geworden in hun hele eraan voorafgaande bestaan van voor de geboorte af aan, thuis & daarbuiten, ver-waarloosd, verontachtzaamd, buitengesloten, 'gemankeerd': men ziet spoken & geesten, gaat keihard in tegen bijna alles wat men tegenkomt & koestert hoogstmerkwaardige overtuigingen die 'eruit komen' ...
Het is vreselijke als je kijkt wat mensen zichzelf en elkaar kunnen aandoen zonder duidelijke oorzaak of herkenbare reden: pesterij, zinloos geweld, automutilatie, anorexia, vraat- & zuipzucht, bloederig geweld!
De regel in tbs-klinieken is dat buitenstaanders patienten niet mogen vragen wat ze hebben misdaan: je
praat dan dus noodgedwongen in algemeenheden. Dat mensen vastzitten in huizen van bewaring, allerlei
gevangenissen & tbs-klinieken is meestal alleen maar 'hun eigen schuld': men heeft in het verleden dan ook heel wat verkeerde keuzes gemaakt en het vertrouwen geschonden dat andere mensen hen gaven.
Menselijke verantwoordelijkheid, gewetensvragen, vooroordelen, rassenhaat, angst voor vreemdelingen &
asielzoekers, vluchtelingen & migranten in het algemeen: allemaal meestal zou oud als de mensheid. Je
bent MEER dan alleen maar DIE ENE DAAD [of meerdere daden]: als het goed gaat dan is tbs 'n tijdelijk predicaat, met weliswaar over het algemeen een heel slecht imago, maar die mogelijkheden bestaan niet
voor niks?! Onder mensen komen nu eenmaal altijd wel weer moordenaars & agressieve criminelen voor:
onze hele geschiedenis lijkt soms wel aan elkaar te hangen van 'miskend leven', ondraaglijke spanningen
en wereldwijde uitbarstingen in scheldpartijen, zinloze gewelddadigheden, 'wereldoorlogen' & 'klein geniep'!
Ons hoofd zit vol met vragen [en eventueel mogelijke antwoorden]: waarom gaan mensen over tot aan-randingen en verkrachtingen, diefstal & roof met bruut geweld, expres eindeloos doorgaan met plagen en
pesten, treiteren, uitlokken, nauwelijks verborgen wraak- & minderwaardigheid afgewisseld met hoogmoed
en trots, pronkzucht, aanstellerij, kleinzerigheid & botheid? Ergens moet er iets zijn fout gegaan ook al is het niet altijd duidelijk wat dat dan wel was! Lichamelijk, geestelijk, gevoelsmatig, sociaal, opvoedkundig?
Praten met iemand die echt naar je luistert, kunnen we daarom dan ook ervaren als een ware bevrijding ...
Ergens hebben we er allemaal mee te maken dat er mensen in totale chaos verkeren: om zich heen gaan
slaan met wat er binnen hun bereik ligt of met steek- & schietwapens in een wereld vol onrecht & geweld?!
Soms lopen contacten aanvankelijk nogal stroef & blijven mensen dagelijks worstelen met onbeantwoorde
vragen: hoe is het leven straks buiten gevangenis of kliniek? Wat komt ervoor in de plaats? Waarom heb
ik die contacten met dierbaren verguisd? Soms moet je heel ver terugkijken om de 'wortels van 't kwaad' te kunnen ontdekken [als dat al mogelijk is]. Besef van veel dingen komt pas naderhand of geleidelijk ...
Soms voelt 't alsof men alle schepen achter zich in brand heeft gezet of expres laten zinken: shit happens
& er kan ons allemaal van alles en nog wat overkomen thuis & op straat, in fabrieken & kantoren, speciaal
als de beer los is & tientallen hooligans woest & wild rondstormen op zoek naar slachtoffers naast zichzelf?
Wat doe je onder oorlogsomstandigheden, bij gebrek aan water, voedsel, kleding, 'n dak boven je hoofd?
Wat als armen armer en rijken rijker worden: als het verband tussen mensen is zoekgeraakt & men blijft
schelden, vervloeken, verdoemen, spugen, slaan, steken, schieten & volkomen de kluts kwijtraakt? Wat te
doen met al die opgekropte of losgeslagen gevoelens, gedachten, daden & wandaden? Moet nu voortaan
iedereen maar gaan beweren dat die ander 'knettergek' is, 'n onbetrouwbare leugenaar, 'onverbeterlijk'?
Weer meer doodstraffen gaan invoeren compleet met martelingen, bedreigingen, sancties & grof geweld zodat alle grenzen steeds meer vervagen, de natuur- & cultuurrampen toenemen & alleen fanatisme over-blijft door middel van de ene of andere sektarische religie, filosofie, ideologie of gewoon de volksmening?
Onder tbs is het de bedoeling om patienten in de allereerste plaats met hun eigen delict[en] te confron-teren: vaak bespreekt men allerlei zaken uit het verleden voor de eerste keer. Er is veel dat mensen uit-nodigt om te graven in zichzelf, er kan heel veel loskomen op onverwachte momenten en in uitzonderlijke
situaties, zoals het leven in een tbs-kliniek, komen grote vragen en gedachten vaker dan gemiddeld naar
boven, behalve als je alles blijft ontkennen, ervoor weg blijft lopen, de benen neemt of 't nog erger maakt
door anderen te blijven beschuldigen van jouw eigen wandaden, tekortkomingen & gebrekkige pogingen.
Als het fundament van je leven rammelt, dan kan dat heel veel oproepen: soms ontdekken patienten dan
pas hoe weinig basis ze eigenlijk hebben & welke identiteitsproblemen de overhand hebben gekregen ...
Ook medicijnen, voedsel, alcohol, drugs e.d. kunnen grote invloed hebben op je gedrag, gevoelens & je gedachten: dan ontstaan vragen naar wie je eigenlijk bent {wie JIJ eigenlijk bent}! Het zijn soms ook de-zelfde vragen die de kliniek in het kader van de behandeling stelt: wie ben je, wie was je, wie wil je worden
en hoe graag wil je? Uiteindelijk staat alles in zo'n kliniek in het teken van terugkeer naar buiten met jouw
eigen vrijheid van keuzemogelijkheden ten goede of ten kwade! Wie heeft er geen onzekere toekomst?
De samenleving lijkt steeds sneller te verharden, verruwen, veralgemeniseren & wat doe je met 3 letters ...
In de gewone maatschappij heersen vaak nog allerlei misverstanden over tbs, 'g d', 'wet', 'geweld' & haat!
Veel mensen schijnen te denken dat 'n tbs-kliniek volzit met enge totaal gewetenloze psychopaten, maar
het merendeel van die patienten is vooral levensgevaarlijk, of ooit erg gevaarlijk geweest, door hun grote
kwetsbaarheid. Daarbij komt dan ook meestal ook nog wel dat een deel van de patienten ooit zelf slacht-offer is geweest van 'n "tbs-waardig delict". Bezoekers van buiten valt het vaak op hoe kwetsbaar & soms ook vreselijk onbeholpen sommige mensen kunnen zijn: als je door de ogen van slachtoffers kijkt, dan kunnen we ons voorstellen hoe groot de behoefte aan blijvende vergelding kan zijn. En toch moeten we zo ook oog leren hebben voor 'dit alles': stoornissen EN gezonde kanten, negatieve & positieve trekken,
sterktes & zwaktes. Want alleen zo kun je iets
van het verhaal van de ander begrijpen
& iemand eventueel ietwat
verder helpen in
het leven
...
Have a nice day
& tell us all about it
if you really want to:
do so
...