*
En HOE
moet het nu verder
met al die wegen die GEEN uitweg vormen?
We noemen nog maar eens twee uitersten, waarvan ik niet echt veel verwacht,
al wil ik ze niet verachten!
~@~
We
KUNNEN terug
naar het verleden?
Kijken HOE 'het' vroeger ging en proberen DAT als publieke moraal
in stand te houden: ik zie DIE weg bewandeld in veel betogen van behoudende,
vooral kerkelijke zijde, niet in het minst die van de Rooms-Katholieke Kerk.
Als voorbeeld noem ik de pauselijke encycliek
"Veritas Splendor".
Onder de ethici ligt iemand als MacIntyre onder de verdenking dat hij eigenlijk TERUG wil.
"TERUG" betekent in principe, bij de genoemden, terug ACHTER de Verlichting,
materieel komt het neer op wat particuliere moraal is geworden, voor te stellen
als publieke moraal.
DIE
stap terug
kunnen we niet meer maken,
we zouden het ook eigenlijk niet moeten willen,
als we met onze publieke moraal de burger
niet in de boeien willen slaan.
De zorg om het voortbestaan
van een publieke moraal die we in DEZE "Uitweg" aantreffen, acht ik hoog,
maar de uitweg zelf is die van een spijtoptant, die wenste dat de wereld nog was zoals vroeger.
DAT is ze NIET. Wat een geslaagd leven is, DAAROVER hoeven de mensen
vandaag de mydidag niet [meer] gelijk te denken, en DAT
doen ze dus ook
NIET!
Een Tweede Weg
gaat de omgekeerde richting.
ALS we serieus nemen dat er GEEN universele moraal is,
dus een moraal met een grondslag die ALLE mensen
voor geldig houden,
DAN moeten we DAAR
de consequenties uit trekken door van HEEL het project 'moraal' af te stappen.
We houden het bij, wat Aristoteles 'goed mensen' noemde,
ZONDER daarvoor normen te stellen?
HETZIJ omdat ze er niet meer zijn,
wat Lyotard met 'het einde van de grote verhalen' bedoelde,
HETZIJ omdat we wel MOETEN erkennen dat wat voor de EEN goed is,
voor de Anders minder goed of helemaal
verkeerd is ...
VAN ethiek
kunnen we beter overstappen naar esthetiek,
de kunst om jouw leven zo goed mogelijk [wat niet hoeft te betekenen:
zo behagelijk mogelijk] in te richten, geheel in overeenstemming
met JOUW idealen en overtuigingen,
WAAR je die ook maar vandaan
hebt gehaald?
Levenskunst
als plaatsvervanger van ethiek!
Iemand als Rorty gaat een eind DIE kant heen.
HIJ heeft de deconstructie van de Franse filosofen niet nodig.
Voor HEM is - als vertegenwoordiger van het pragmatisme -
een waarheid die ALLE mensen kunnen onderschrijven eenvoudig een hinderlijke fictie,
evenals een norm die voor ALLE mensen geldigheid zou bezitten.
We kunnen BETER zoeken naar wat WERKT, wat EFFECT heeft,
wat HELPT om als MENS te leven
[menszijn als praxis]!
Je zou kunnen zeggen:
pragmatisten als R. zien het therapeutisch effect
als criterium voor wat de moeite van het aanhangen
waard is en wat niet?
R. maakt aan het schrikken,
ethici hebben met pragmatisme [ook dat van R.] in de regel weinig op. Maar het HEEFT zijn aantrekkelijke kanten.
Het ERKENT de VERSNIPPERING van de samenleving [de westerse dan],
de ONMACHT om WAARHEID en geldigheid definitief vast te stellen, EN zoekt de UITWEG UIT die problematiek in een weg die 'goed mensen'
meer meet aan wat een mens ervan terechtbrengt
in termen van ONS EIGEN ontwerp?
Het gaat uit van de verworvenheid van de autonomie!
Maar waar die autonomie,
zeg maar, voor is uitgevonden:
om verantwoordelijk te kunnen zijn voor 'the common good',
DAT verliest ze weer, door van 'goed mensen' een kwestie van esthetica te maken,
van smaak waarover NIET [meer]
te twisten valt ...
DAARMEE
is het morele moment van 'goed mensen' geschrapt en DAT kan 'goed mensen' NIET ontberen.
We zijn NIET alleen, maar met VELEN, en DAT betekent dat er van alles en nog wat
gedeeld moet worden, en alleen al DAT:
het DELEN voert in morele
problemen.
De zon schijnt,
het brood bakt en de lucht is blauw.
Ongetwijfeld gaat er straks weer iemand opbellen en/of langskomen voor 't EEN of Ander?
ZO NIET: des te beter. Wat MIJ betreft is het mooiste wat er bestaat ~
rust en stilte ...
Voorlopig althans.
Maar boodschappen
moeten worden gedaan,
bibliotheekboeken teruggebracht, hulp verleend waar nodig en
de oudpapierauto kwam
vanochtend langs.
We zien wel:
wat er ook zich aandient ~
het is OK ~
komt tijd komt
raad!








