't Schijnt JH niet zonder belang om te vermelden,

DAT HIJZELF EVENEENS DE AANDACHT OP VEEL VAN DEZE PUNTEN GEVESTIGD HAD EN WEL GEHEEL LÒS VAN ZIJN GESPREKKEN met TdC! Dìt toont aan, dat twee denkers - 'n paleontoloog uitgaande van 'n christelijke & 'n bioloog uitgaande van rationele premissen - ahw. door 't Lòt gedwongen zijn om te erkennen, dat dezelfde verschijnselen voorop staan in belangrijkheid & 'r dezelfde conclusies uit getrokken moesten worden, op voorwaarde altijd, dat zij 't probleem beredeneren in dezelfde geest: die van 'n naturalisme zonder vooroordelen? Het behoeft geen betoog dat de wijze waarop Teilhard zíjn ideeën geformuleerd heeft, dikwijls afweek in detail van die van Julian Huxley; vaak had híj verder gezien dan JH & was hij dieper in dingen doorgedrongen. Julian denkt dan in 't bijzonder aan zíjn briljante conceptie van 'enrouement', wat neerkomt op 'n meer intens psychisme; met 'enroulement' wil hij zeggen, dat 'n dééltje v/d natuur v/d wereld zich ìn zìchzèlf dìchtvouwt om 'n georganiseerde eenheid te vormen, waarvan inwendige spanningen de samenhang verzekeren & welke eenheid op bepaalde ogenblikken 'n gesloten & automatisch in evenwicht zijnd systeem vormt. De atomen, de mo-leculen, de cellen, de veelzijdige wezens & de mensen zijn evenveel voorbeelden van deze systemen; 't zijn allemaal producten v/h en-roulement, maar ieder op 'n verschillend peil van organisatie! Bovendien verwijst TdC erop dat hoe complexer dit systeem is, des te in-tensiever z'n organisatie is & des te belangrijker inwendig leven & bewustzijn actief werkzaam? Híj komt tot de slotsom, dat 't naar elk ander toegroeien an verschillende culturen leiden zal tòt enroulement i/d noösfeer èn uitlopen op 'n unitair systeem van gedachten èn geloof òf zoals hij zonder twijfel líever gezegd zou hebben: één ènkel GEHÉÉL an DÈNKEN èn gelóven! Door zijn buitengewone complexiteit Zàl Dìt Gehéél over 'n psychisch potentieel beschikken dat buitengewoon hóóg ligt: sociale explosieve krachten zullen zònder enige twijfel gedurende zijn vorming vrijgemaakt worden; maar eenmaal georganiseerd, zal dit 'n sterke áándrijver zijn van 'n immens dyna-misme i/d toekomstige EVO/ecolutie v/d mèns! Teilhard maakt 't hele probleem NÒG eens duidelijk door deze toekomstige staat te be-schouwen als hoogtepunt van wat híj noemt de vermenselijking, waarmee hij bedoelt 't proces waardoor de mens werkelijk & volledig menselijk wordt. TdC geeft ons zó 'n nieuwe visie o/d kosmos, 'n levendige openbaring v/d wijze waarop de realiteit zich afspeelt ~~ Pontius Pilatus heeft de vraag gesteld: "Wàt is [dé] Wáárheid?" Yesj had dáár bereids op geantwoord: "Dé Wáárheid ìs dàtgene, wat u zal bevrijden!" Omdat zij waar is, gaat er van de visie van pater Teilhard de Chardin niet alleen maar een grote bezieling uit, maar zij bevrijdt ziel èn géêst van de mens van 'heel wat lasten'.