Jacob Boersema
interviewt Michael Sandel
en dat alles raakt weer eens precies
datgene waar we het hier al bijna dagelijks over hebben
de laatste tijd: wat is 'n mens, menselijkheid, fantasie, werkelijkheid & liefde?!
JB:
'U noemt uw manier van filosoferen 'publieke filosofie': wat verstaat u daar nu eigenlijk onder?'
"'t Is mijn ambitie om als filosoof 't maatschappelijk debat op 'n ietwat hoger plan te tillen.
Ik doe dat zo nu en dan door in te gaan op allerlei controversiele vragen die spelen in 't huidige politieke debat. Vragen over gelijkheid &ongelijkheid, de rol van de markt ten opzicht van de staat, de woede over staatshulp aan banken, vragen over discriminatie, immigratie, homo/lesbohuwelijk, abortus, euthanasie, oorlog & vrede!!
Wat mijn aanpak bijzonder maakt is dat ik deze kwesties benader vanuit 't oogpunt van de groter vragen
over rechtvaardigheid en rechten. Daarbij zet ik filosoferen niet op een voetstuk: ik behandel ze niet als 'n
museumstuk. 't Gaat mij er niet om welke filosoof wat heeft gezegd. [Of welke schrijver wat ooit schreef!]
Ik zie filosofen slechts als medereizigers op de reis die lezers maken door mijn werk: de lezer moet zelf gaan worstelen met morele kwesties en de vraag wat rechtvaardigheid nou eigenlijk is!"
DAT IS PRECIES WAT MIJ ZO BOEIT AL TIENTALLEN JAREN LANG:
al van voor de lagere school af aan was dit de vraag die alle andere vragen mogelijk maakte?
In hoeverre zijn wij als kinderen gehoorzaam aan ouders en ouderen? Wanneer moeten we er tegenin gaan en eventuele straffen voor lief nemen? Wat te doen in onhoudbare situaties & morele dilemmas's?
Is geweld ooit 'geoorloofd' of 'wenselijk' en waarom, waar & wanneer dan wel? Waar liggen de grenzen tussen aanvallen en verdedigen, 'friendly fire' & 'collateral damage' risico's? Wat te doen & wat niet?
Vele jaren later kom ik dan als vanzelf bij de vragen over mijn vader die 'ongehoorzaam was' in die vijf oorlogsjaren, naar strafkamp Erika bij Ommen moest in '42, onderduiken in A'dam & 'de kogel kreeg' al of niet 'toevallig'/'terecht'/'per ongeluk' en/of door 'verraad', 'roddel', loslippigheid, kortzichtigheid
& onverantwoordelijkheid!?
Wat deed mij militaire dienst weigeren in 't midden van de jaren zestig van de vorige eeuw? En:
what about "Kamp Vledder"/"Kamp Westerbork"/'Kamp Erika" & al die andere kampen, bewoners & alle daarbij behorende beulen, massamoordenaars, ambtenaren, regeringsleiders, vluchtelingen, asielzoekers,
prikkeldraadversperringen, mijnenvelden, 'heralds of free enterprise', ABC~afschrikkingen & 'politiek'?