't Boeck dat nooit 't ligt zag {tot nu toe} ...
A Light Shining in Dark Places {Brill} NL i/d Gouden Eeuw geldt als 'n baken van tolerantie. Maar àl te gortig moest 't óók weer niet gaan worden: de radicale vrijdenker Adriaan Koerbagh ondervond dat aan den lijve {net als de stokoude Johan van Oldenbarneveld en de re-genteske Gebroeders De Witt (Johannes & Cornelis) @ "Groene Zootje"}! Rare tijden op vreemde plaatsen met 't divers menschengesol!!!!
Wilfried van de Poll @ Trouwe Verdieping van rel&fil over Adriaan Koerbaghs Light Shining in Dark Places @ Leyden 508 blz. €120,-- ......
Michiel Wielema: "Koerbagh was de radicaalste volgeling van Baruch/benedictus d'Espinoza {1ste echte nozem/provo ahw. in 350 jaar}??
't NL v/d 17de eeuw staat bekend als 'n baken van verdraagzaamheid i/h door godsdienstoorlogen verscheurde EU. Filosofen als René Des
-cartes kwamen 'r schuilen. Maar ook i/d Republiek der Nederlanden kon je niet àl te openlijk (de) religie bekritiseren. Dàt ondervond ook onze Adriaan Koerbagh (1632-1669), misschien wel de (aller)radicaalste vrijdenker uit die eeuw, aan den lijve! HIJ moest 't met de dood bekopen & daarna wachtte hem de vergetelheid? 't Jaar is 1668. Twee jaar voordat Spinoza z'n "Tractatus theologico-politicus" publiceert,
brengt de 36-jarige Adriaan Koerbagh, die tot Spinoza's kleine kring van intimi behoort, zijn nieuwe boek naar se drukker @ Utrecht. De titel:
"Een ligt schijnende in duystere plaatsen, om te verliggen de voornaamste saaken der Gods-dienst". In dit boek betoont AK, die promoveerde i/d rechten & de geneeskunde, zich 'n adept v/h spinozistisch naturalisme ~ God & de natuur zijn ÉÉN, zo betoogt hij ...
Ongekend fel (tot dan toe) trekt hij van leer tegen de theologie & de godsdienstigheid van zijn 'eigen' stormachtige tijd: snoeihard haalt hij uit naar de zg. 'drie~éénheid', de goddelijkheid van "Jezus" & de heftige wonderverhalen uit de Bijbel: hij laat geen heilige Huysje nu nog meer overeind staan?! Éérder al had AK 'n vrijdenkers-woordenboek uitgebracht, 'n soort van 'Encyclopédie' avant la lettre:
'Een Bloemhof van allerley lieflijkheyd sonder verdriet'! "Had Koerbagh daarmee al de argwaan v/d calvinistische dominees gewekt, zijn nieuwe boek was ook de wereldlijke overheid TÈ gortig", vertelt filosoof Michiel Wielema (52), die al jaren onderzoek doet naar de wijde verspreiding v/h gedachtengoed van Spinoza. Eerst wat koffiebonen onder de zon nu 't nog kan (schijnt te kunnen) voordat de nljunta ...


Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende