StribbelStrabbelStrobbel: wie zit 'r an m'n knobje

NÚ komt hij met 'n gedegen wetenschappelijke editie van Koerbaghs 'Een ligt schijnende in duystere plaetsen'. Voor 't eerst in meer dan 3 eeuwen wordt Koerbaghs boek ZÓ serieus genomen. Want 't ging in 1668 wel naar de drukker, maar gedrukt werd 't niet. En daarna raakte 't i/d vergetelheid. Michiel Wielema: "Toen de drukker Koerbaghs boek onder ogen kreeg, begon hij te twijfelen. Moest hij dit goddeloze geschrift wel uitgeven? Kon hij dat wel maken? De drukker besloot ermee naar de schout van Utrecht te gaan. DÍE ging er-mee naar de schout van A'dam, waar Koerbagh woonde. Adriaan K. had 't al wel aan voelen komen & was gevlucht naar Culemborg, des-tijds 'n veilige haven voor vrijdenkers. Van daaruit trok hij naar Leyden. Maar dáár werd hij verraden! Hij werd voor 10 jaar achter slot & grendel gezet!" In z'n boek 'Radical Enlightenment' roemt de bekende historicus Jonathan Israel Koerbaghs baanbrekend boek als 'één v/d eerste & zonder meer verst strekkende teksten v/d Europese radicale verlichting'. MW: 'DÀT is helemaal terecht! Er zitten ook prachtige zinnen in. Zo schrijft AK, als hij de wonderverhalen v/d godsdiensten naar 't rijk der fabelen verwijst: "De wijsheijd is 't grootste wonder dat er ter waereld is!"' 't Is 'n tragisch lot dat hij zo onbekend is gebleven, vindt MW: "Hij was de radicaalste & moedig-ste volgeling van Spinoza. Toegegeven, misschien óók wel de meest naïeve?! Spinoza zèlf was véél voorzichtiger. HIJ publiceerde enkel in 't Latijn & z'n 'Ethica' verscheen pas NÁ zijn dood. AK schreef in 't Nederlands & richtte zich tot 'n breed publiek: HIJ was eigenlijk de allereerste èchte vòlks~verlichter!" Op de laatste pagina van 'Een ligt in duyster plaetsen' hoopt Koerbagh op 'verdere gesont-heijd om 't ander deel in 't ligt te brengen!'! Maar dàt werd hèm niet gegund. De schrijver kwam terecht in 't 'rasphuys' a/d Kalverstraat, op de plak waar tegenwoordig winkelcentrum de Kalvertoren staat. Híer moesten de gevangenen zware lichamelijke arbeid verrichten: ze moesten uit Brazilië aangevoerd hout 'raspen'. Fysiek werk had de intellectueel AK van z'n leven nooit verricht ~ hij was beschermd op-gevoed, 'n 'eeuwige student'. Na 'n jaar raspen bezweek hij!

Zoiets geeft je te denken. In alle tijden & op alle plaatsen op aarde zijn er vaak wel weer lokale variaties van dergelijke gebeurtenissen: altijd wel weer dictators, junta's, rebellen, paradoxale peroxidale kopvoddentaxateurs, opstandelingen, verzet, tegenstand, wrede sancties & mallotig populistische 'strubbelingen' e.d.
geschokt
30 dec 2011 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende