'sQullsQualls': romeinse vuren lieten sporen na
IN GROENLANDS IJSARCHIEF: De ijskap van Groenland is de archiefkap van onze dampkring. Elk jaar wordt daar, als de sneeuw begint te vallen, een laagje atmosferische gassen bewaard. Stikstof en zuurstof natuurlijk, maar ook sporengassen als kooldioxide of argon. Er zit ook altijd een beetje methaan tussen, aardgas. Utrechtse onderzoekers hebben ontdekt dat aan dat methaan is te zien hoezeer de mens heeft huisgehouden op aarde. Ze zien er de ondergang van het Romeinse rijk in terug, schrijven ze in het vakblad NATURE. Of de Chinese Hu-dynastie. Maar ook de Kleine IJstijd heeft z'n sporen achtergelaten in het GROENLANDS IJS! Methaan is een molecuul met één koolstofatoom, en van dat atoom bestaan diverse varianten, isotopen genaamd. Koolstof-12 komt 't meest voor, maar soms bevat methaan de iets zwaardere variant koolstof-13. De grootte van de fractie koolstof-13 in methaan verraadt waar 't gas vandaan komt. Is het opgeborreld uit moerassen of rijstvelden, dan bevat het minder koolstof-13, dan wanneer 't vrijkwam bij de verbranding van hout. Aardgas uit de diepere aardbodem zit daar tussenin. Met die wetenschap in 't achterhoofd analyseerden de Utrechters de luchtbelletjes die waren opgeslagen in het ijs van Groenland.
En zó zagen ze dat 2000 jaar geleden (heel) erg veel hout in vlammen was opgegaan ~ DÀT moesten de Romeinen zijn geweest met hun zucht naar landbouwgrond of naar brandstof voor hun metaalovens. Óók rond 't jaar 1000 was 'r 'n PÍEK: toen kende Europa 'n warme & droge periode & waren 'r vermoedelijk ook veel bosbranden. Enkele eeuwen later brak de kleine IJstijd aan (1350-1850); Europeanen kapten massaal bomen om hun haarden te stoken, & ook DÀT toont het ijs! We hebben de neiging om de klimaatgeschiedenis te splitsen in 'n pre- & 'n postindustriële periode, vóór & ná 1800, zegt hoofdonderzoekster Celia Sapart: "De huidige toename van methaan, 'n belangrijk broeikasgas, vergelijken we met die periode, die we dan 'natuurlijk' noemen. Uit ons onderzoek blijkt dat de menselijke invloed al veel langer bestaat, en dat we dus voorzichtig moeten zijn met die vergelijking!"
METHAAN TOONT AAN HOEZEER DE MENS HEEFT HUISGEHOUDEN.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
-
O
06 jan 2024
45999102 In de heilige schrift is deze toen al
-
O
06 jan 2024
4599101Landeigendom, grootte, indeling, belasting
-
O
06 jan 2024
4599100 Pesach was niet alleen ‘n feestelijke
-
O
06 jan 2024
4599699 Zo waren er ook vieringen die maar éénmaal
-
O
06 jan 2024
4599598 Shabbat- & Feestdagen: waarom we leven....
-
O
03 jan 2024
45983 Spèl en Vermaak: behalve de vrije avonden
-
O
03 jan 2024
4598297 Wie hem nu wel of niet verwekte ook Yèsjoe
-
O
03 jan 2024
45981 Kortom: vòl, drùk, keihard gelukkig Léven...
-
O
03 jan 2024
4598094 Als de mannen of oudere jongens op ‘t Veld
-
O
02 jan 2024
45979Als ‘n deur al gesloten werd dan deed men dat
-
O
02 jan 2024
45978 Húis, Tuin, Keuken, Kleren, Sport, Spelgenot
-
O
02 jan 2024
4597793 Waarschijnlijk noemde de vrouw haar man
-
O
02 jan 2024
45976 De Galileaërs Spraken een Aramees dialect
-
O
02 jan 2024
45975 Hoogst Merkwaardige Migranten Van Her & Der?
-
O
01 jan 2024
45974/75/91/92 Gewoon een kwestie van dorpsleven
vorige
volgende