snoge

Klare Taal Lucas 4:14-30 'Volgens zijn gewoonte ging Yesjoe op sjabbat naar de synagoge.' De christenen gaan naar hun kerk, de joden naar hun synagoge (moslims naar 'n moskee, hindoes naar 'n tempel & heidenen naar hun grote & kleine hutjes)! Daar wonen ze 'n soort van 'dienst' bij. Er wordt gezongen, gebeden, & er wordt uit de bijbel gelezen & 'n preek gehouden o.i.d. 't Klinkt allemaal erg logisch (& misjpogisch/familiair)?

Als je Lucas 4 leest, lijkt 't net alsof Yesjoea op sjabbat naar zo'n dienst gaat. Hij houdt alleen zelf de preek: ook op veel andere plaatsen in 't NOT krijg je de indruk dat i/d kerk & de synagoge de tijd 'n beetje heeft 'stilgestaan'? 't Gaet tegenwoordig nog precies zó 'als vroeger'! Maar DÍE conclusie klopt niet. Joden gingen in de oudheid niet op dezelfde manier naar 'n eredienst als chris-tenen & Joden tegenwoordig op zondag & sjabbat (eerste & zevende dag v/d week)! Wàt gebeurde er dan wèl i/d synagoge i/d tijd van Yehosjoea haNatsri aka 'haMasjiach'? Naast 't NOT hebben we 'n aantal teksten van Joodse schrijvers die gaan over de synagoge-bijeen-komsten op de sjabbat. Vlg. die Joodse teksten kwamen Joden op sjabbat bijeen om uit de boeken van Mosjeh (de eerste 5 boeken v/h OT) te lezen & naar uitleg daarbij te luisteren. DÀT beeld past goed bij wat we in 't NOT vaak horen, zoals in Lucky Luke 4? Vlg. dat ver-haal leest Yesjoe tijdens de synagogebijeenkomst op sjabbat voor uit Yesjayahoe. Hij betrekt in zijn uitleg die profetie op zichzelf!? 'n Be-langrijke verschil met Joodse teksten is dat 'r hier uit een profeet gelezen wordt en niet uit de wet? Dat kàn te maken hebben met de in-houd van 't stukje Yesjayahoe: DÀT past natuurlijk heel mooi bij de persoon 't werk van Yesjoea! In elk geval was er op de sjabbat géén eredienst i/d 'snoge'. 't Gaat om pure bijbelstudie & dat is toch echt iets anders dan 'n kerkdienst. Op sjabbat aten de Joden ook niet sa-men, zoals de vroege christenen samen aten bij hùn bijeenkomsten op zondagavond!? Dat betekent overigens niet dat er nooit gegeten werd i/d synagoge. {De laatste keer dat ik er was in 1992 @ Bnei Brak (TelAviv) werd mij gevraagd om 't podium/de bimah te bestijgen & er iets voor te lezen/te 'verkondigen' (whatever?) & daarna was er een gezamenlijke maaltijd ...}! Maar i/d Grieks-Romeinse tijd bloei-de 't verenigingsleven: je had allerlei clubs! Sommige hadden met 'n 'godheid' te maken, andere met 'n beroep of 'n 'amusement'/sport/aantrekkelijke 'bezigheid'!? De Joodse Synagoge omstond ook in de Grieks-Romeinse periode & kan goed gezien worden als zo'n soort van vereniging!

In die Joodse Verenigingen kwamen mensen uit hetzelfde volk & met dezelfde godsdienst bij elkaar 'ter leringhe ende vermaeck'. Je had zulke verenigingen in Palestina, maar ook i/d meeste grote steden in andere gebieden rondom de Middellandse Zee! Er zijn bij archeologische opgravingen synagoge-gebouwen gevonden. Als je die bekijkt, dan krijg je een indruk v/functie van die gebouwen! In Joodse tek-sten horen we dat in sommige synagogen sommige Joden regelmatig samen aten, net zoals dat bij sommige andere verenigingen gebeurde ......

Ook toen al hielden veel Joden zich aan de bijzondere wetten op het gebied van eten & drinken & de synagoge kon daarbij behulpzaam zijn: in het verenigingsgebouw werd uiteraard ook tot God gebeden? De oudste Synagogen die in Egypte gevonden zijn heetten niet voor niets 'pro-seuchè', dat is 'gebed' of 'heiligdom'. DAT SOORT VAN BIJEENKONSTEN VONDEN DUS niet plaats op de sjabbath, want DIE was helemaal gewijd aan de boeken van Mosjeh: eerst maar even boodschappen doen met z'n tweeën!?