Sjema Jisrael Adonai Eloheinu Adonai Echad
&
Zo
simpel was het
duizenden jaren lang?
Je wist 'ongeveer precies' waar je
je aan te houden had!
Want anders ...
Maar de verschillen blijven bestaan
hoeveel je ook gemeenschappelijk hebt:
het blijft een kwestie van kiezen en
delen .......
De
"Heer, uw G*D"
was de schepper
van hun
wereld.
Zodoende
niet slechts
Israels nationale god
in een of ander wereldpantheon van
meer van dergelijke national goden, maar de G*D van
'de hemel daarboven en de aarde hier
beneden' ...
Maar hij heeft - en dat is het wonder - Israel 'voor zichzelf' genomen!
De schepper is ook de vernietiger,
een god van dodelijk vuur,
waaraan Israel niettemin op wonderbaarlijke wijze ontsnapt is.
Hij is de god die 'uw vaderen heeft liefgehad [en]
hun erfgenamen heeft uitverkoren' -
dat wil zeggen een god met een persoonlijke relatie met de vaders,
persoonlijk hernieuwd met de zonen en met
elke volgende generatie ...
Hij is een strijder,
de veroveraar van Egypte en andere
sterke volken.
En tot slot is hij
een wetgever, wiens wetten, verordeningen en geboden,
mits nageleefd,
het lange leven en de voorspoed van Israel {en ONS?}
garanderen.
We hebben het grotendeels
aan de Deuteronomist te danken als God,
gedefinieerd als de combinatie van precies deze elementen
en geen andere, ons
bekend voorkomt.
Het was zijn gave
om van de oudere kenmerken,
waarvan de onvergelijkbaarheid door ons al is benadrukt,
een combinatie te maken,
zodat de frase 'de Heer, onze G*D' of 'de Heer, uw G*D',
niet alleen aannemelijk maar zelfs onontkoombaar lijkt,
en niet gewoon onontkoombaar
maar aangrijpend ...
Als de diverse schrijvers van de bijbel
componisten waren,
dan zou de heer Deut Bach zijn in zijn uiterste,
majestueuze zelfvertrouwen.
Natuurlijk is die combinatie niet onontkoombaar.
In plaats van de god van de hemel en de aarde
had God ook
de god van de zee kunnen zijn.
In plaats van de god van de wet
had hij de god van
het lied kunnen zijn ........
In plaats van een god
die je voorvaderen uitverkoos,
had hij ook je voorvader kunnen zijn,
de verre, mythische stamvader van
een legendarische koning,
of een goddelijk duo of
een godin?
Zoals de afvalligheid van Israel in Sinai en Peor aantoont,
vonden de Israelieten hun god niet altijd onontkoombaar!
Maar Deut probeert die G*D onontkoombaar te laten lijken;
en zijn pogingen,
die bij het lezen een ongelooflijke overtuigingskracht hebben,
hebben een blijvende invloed gehad op de geschiedenis van
het beeld van God.
De God van Deut is G*D gebleven voor joden en christenen
tot aan de huidige tijd toe .......
In het Westen hebben zelfs het atheisme en het agnosticisme
althans in hun voorstelling
deze God als referentie genomen.
Als de westerse atheist zegt dat hij niet gelooft in God,
dan doelt hij op de God uit Deut ...
In Deut zijn kenmerken te zien van een bewerking,
maar toch is de innerlijke eenheid veel groter dan die van de
eerste vier boeken van de pentateuch, die soms ook
de Tetrateuch worden genoemd.
Het is het verschil tussen bewerken en herschrijven.
De tetrateuch is de bewerkte en aangevulde combinatie van
oudere geschriften.
Deut is een meer persoonlijke, uitzonderlijke toeeigening en
herformulering van vroegere thema's en een
ingekorte versie van eerdere vertellingen
die bij dit opnieuw vertellen
het esthetisch volmaakte van kunst
aannemen!
Het
extreem toekomstige,
geschiedenisloze karakter van de Heer G*D
als de protagonist van de tetrateuch en het daaruit voortvloeiende
onzekere en uitzonderlijk verontrustende karakter van de
tetrateuch-vertelling {wat nergens zo duidelijk is als in
NUM} wijkt in Deut voor de helderheid en sereniteit
van een terugblik:
voor Deut is de woestijntocht een triomftocht!
Moshe's toespraak vindt plaats,
gelijk een redevoering uit de Grieks-Romeinse oudheid,
terwijl de troepen zich verzamelen voor de strijd.
De generatie die Egypte achter zich liet,
de generatie waartoe Moshe zelf behoorde,
zal de Yardeen niet oversteken
noch genieten van
het beloofde land!
Het geeft niet:
Moshe spoort de jongere mannen aan
door de verhevenheid van de geschiedenis die zij zullen voortzetten
op te roepen ............
Zijn toespraak vindt plaats kort na de apostasie in Peor
{en wordt in Peor uitgsproken},
zoals later blijkt
kort voor de grote overwinning
bij Jericho ...
Zo voert Moshe Israels geschiedenis en zijn eigen leven
tot een hoogtepunt in EEN superieure aansporing,
en die aansporing bereikt alles wat
bereikt moest worden?
In de geschiedenis van zulke toespraken
aan de vooravond van een slag is het motief even vaak liefde als moed,
en is het beeld van de familie minstens even sterk als dat
van wapenbroeders .......
Op zijn eigen bijzondere manier gebruikt Moshe dit beeld in een deel
van zijn toespraak, dat de heiligste tekst van het jodendom is
gebleven:
"HOOR ISRAEL!
DE HEER
IS ONZE G*D,
DE HEER ALLEEN.
U ZULT DE HEER,
UW G*D,
LIEFHEBBEN MET
GEHEEL UW HART EN
MET GEHEEL UW ZIEL EN
MET GEHEEL UW KRACHT.
NEEM DE GESCHRIFTEN DIE
IK U HEDEN OPLEG,
TER HARTE,
PRENT ZE
UW KINDEREN IN.
ZEG ZE OP WANNEER U
THUISBLIJFT EN WANNEER U
ONDERWEG BENT,
WANNEER U NEERLIGT EN
WANNEER U OPSTAAT.
BIND ZE OOK TOT
EEN TEKEN OP UW HAND
EN LAAT ZE ALS EEN SYMBOOL
OP UW VOORHOOFD ZIJN.
EN U ZULT ZE SCHRIJVEN
OP DE DEURPOSTEN
VAN UW HUIS EN
AAN UW POORTEN ....."























oftewel
onze
vader/moeder
die onzichtbaar is
maar in alles aanwezig
jouw eigen naam
is onuitspreekbaar
maar jouw rijk is komende
overal waar jij aanwezig bent
jouw wil gebeurt
zowel in het heelal
als op de aarde
geef ons vandaag voldoende
voedsel en water
om te overleven en
vergeef ons onze
stommiteiten
zoals ook wij aan
anderen hun dwaasheden
vergeven
help ons in
jouw kracht en
verlos ons van onze
eigen gektes
want jij bent eigenlijk
alles wat er was
nu en hier is
en altijd zal zijn
van alle eeuwigheid
tot
eeuwigheid en
al het andere daarbuiten
is eigenlijk totaal
overbodig
?
!
Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende