Het proces van verinnerlijking van westerse burgerlijke waarden in islamitische landen valt zo tot op de myDidag van vandaag waar te nemen: zo zorgde in 2009 de scheiding v/d Egyptische oppositieleider Aiman Nur voor 'n schandaal in 't land, omdat hij 'n liberale, pro-westerse politicus is & hij & z'n vrouw samen 'n 'droompaar' vormden, dat zich gedragen had geheel volgens de conservatieve fatsoens-normen waar grote delen v/d Egyptische middenklasse zich door laat leiden naar 't schijnt. En weer waren het niet-islamitische waarden die de islam vertraagd heeft overgenomen.
Terwijl islamitische landen de waarden uit het Westen omarmden, verloren die waarden in het Westen langzamerhand hun geldigheid. De omwentelingen i/d 20ste eeuw, vooral de beweging die we met 't symbolische jaar 1968 ver-binden, veranderden het waardenlandschap van 't Westen fundamenteel. Aan de islamitische wereld ging deze ontwikkeling voorbij.
In de meeste landen waren militaire dictaturen voor koloniale machten i/d plaats gekomen & was 'n klimaat van geestelijke onderdrukking ge-schapen dat eerder leidde tot 'n morele herbewapening dan tot 'n kritisch onder de loep houden van geïmporteerde zienswijzen.
Toegespitst geformuleerd: 't probleem v/d islamitische wereld is niet 't vermeende ontbreken v/d Verlichting (die 't Westen i/d 18de eeuw be-leefde), maar 't ontbreken v/d revolte zoals die hier i/d zestiger jaren plaatsvond. Door de vele dictaturen i/d islamitische wereld te ondersteunen is 't Westen aan 't uitblijven van deze culturele ontwikkeling niet geheel onschuldig!?! Het is te hopen dat de 'wet v/d a-synchro-niteit' nogmaals in werking treedt & de in Tunesia ingezette democratiseringsbeweging nu - al is 't dan wel ietwat laat - alsnog 'n weg naar meer vrijheid & ook naar meer liberalisme kan scheppen. Thomas Bauer is ar akst & islamoloog. Dit artikel is eerder gepubliceerd in 't Duitse tijdschrift GEO. Van aardig tolerant naar extreem intolerant. De Duiterser Thomas J. Bauer (1961) is als hoogleraar islamologie & arabistiek verbonden aan de Wilhelms-universiteit van Muenster. Vorige week is zijn boek 'Die Kultur der Ambiguitaet. Eine andere Ge-schichten des Islams' verschenen bij Verlag der Weltreligionen. TB poneert in deze studie dat de islamitische cultuur VOOR de moderne tijd veelkleuriger ('ambigue'

& aanmerkelijk toleranter was dan nu. Dat bespaarde de islam toen veel crises die 't Westen wel teisterden.
Maar vanaf de 19de eeuw verdween volgens TB geleidelijk aan de tolerantie uit de islamitische cultuur. Wat volgde was 'n omslag zonder precedent & met 'verstrekkende gevolgen'. De islam ontwikkelde een 'extreme onverdraagzaamheid tegenover elke vorm van pluraliteit' ...
TB noemt de varianten in kots teksten die in de 14de eeuw nog in omloop waren & de ruimte die toen aan de interpretatie van Koran & traditie werd gegund: "Dat gold toen als verrijking. Nu beschouwen moslims dat als aanstootgevend." Volgens TB veroorzaakt deze omslag de huidige conflicten tussen de islamitische cultuur & de moderne westerse wereld.