Ontstonden goden
en de God
door het vertellen van de verhalen of
zorgde God ervoor, nadat hij/zij eerst bedacht was,
dat de verhalen verteld en
opgeschreven werden?
Toen we benadrukten
hoe weerspannig dit Wezen zonder geschiedenis
en verlangen voor onze verhalen is,
hoe oninteressant in gewoon menselijk en literair opzicht,
gaven we al aan welk antwoord ons het meest
voor de hand lijkt te liggen?
Er moet eerst
een gedeeld Godsbeeld zijn geweest,
maar dat was er niet
ineens!
Alleen het feit dat het gedeeld werd,
kan verklaren hoe het mogelijk is dat een
zo groot aantal schrijvers
die onafhankelijk van elkaar werkten
gedurende een zo lange periode
een werk hebben voorgebracht dat,
in al zijn verscheidenheid,
een diepgaande onderliggende
eenheid verraadt ...
De historisch-kritische geschiedschrijving
heeft verschillende delen van verschillende bijbelse boeken
aan verschillende schrijvers toegeschreven en ook,
iets recenter,
verschillende en grote rollen aan verschillende latere bewerkers;
dit heeft de manier waarop de Bijbel gelezen wordt
voor altijd veranderd.
Maar de eenheid van de bijbel werd niet
geheel achteraf
opgelegd door slim redigeren.
Deze eenheid berust uiteindelijk op de enigheid van
de protagonist van de bijbelboeken,
de ENE G*D,
de 'monos theos' van het
monotheisme.
Zeker, deze God ontstond als een
samensmelting,
maar niet van ALLE voorafgaande goden,
slechts van
een paar!
De innerlijke tegenstrijdigheden
die het gevolg waren van de samensmelting
namen al vrij vroeg de vorm aan van
een afgebakende reeks
innerlijke contradicties ...
{net als bij onszelf als myDi
dagboekaniers?}!
Het gewone intellectuele begrip van de
bijbelse auteurs van deze contradicties
- deze reeks en geen andere -
stelde hen in staat,
door de eeuwen heen,
een bijdrage te leveren aan de tekening
van een enkelvoudig
personage ...
Literair gezien is de Bijbel uniek
in diverse opzichten,
waarvan we er nu alvast drie kunnen noemen.
In de eerste plaats is het een vertaalde klassieker!
Slechts een minderheid van degenen
voor wie het door de eeuwen heen
een klassieker is geweest,
heeft het in de oorspronkelijke taal
gelezen.
In de tweede plaats is het,
op een verrassend moderne manier,
een klassieker met verschillende ordeningen en einden,
afhankelijk van de
lieve lezer.
De lezer moet zelf bepalen
of hij/zij het leest als
TeNaCH, de Hebreeuwse Bijbel, of
als de Christelijke Bijbel met het Oude Testament
in zijn afwijkende ordening en met het zogenaamde
Nieuwe Testament als
een alternatief
einde.
En een derde, belangrijker,
maar minder gemakkelijk te formuleren
reden waarom de Bijbel literair uniek is,
is de aard van de centrale
verhaallijn ervan.
Het lange verhaal dat de eerste elf boeken
van de bijbel uitmaakt,
van schepping van de wereld tot de val van Jerusjalajiem,
is wel een 'saga' genoemd maar
dat is het niet.
Het woord SAGA heeft paradigmatisch betrekking
op de diverse werken in
klassiek IJslands, hoewel het nu vaak gebruikt wordt
voor elk lang verhaal met
een historische oorsprong ...
Hoewel deze werken,
net als de Bijbel,
vertellen over de oorsprong van een volk en hoewel ze diverse
wonderlijke en bovennatuurlijke episoden bevatten,
missen ze een enkelvoudig wezen als
protagonist, zoals G*D
de protagonist van
de Bijbel is.
En ook kan het bijbelse verhaal
niet vergeleken worden
met een klassiek epos.
Want al spelen de Griekse goden een grote rol in
de klassieke heldendichten,
toch verschillen deze van het bijbelse verhaal
wat hun tijdsbegrip betreft.
De heldendichten,
hoe onmetelijk ze ook lijken,
beslaan alleen een essentiele periode van
een veel groter tijdsgewricht.
Alle goden en menselijke personages hebben een verleden,
oude grieven, in te lossen beloften;
ze hebben rekeningen te vereffenen en
een lot te ondergaan op
het moment dat
de actie begint ...
Het rijk gestructureerde, dichtbevolkte gevoel dat
de klassieke heldendichten al vanaf hun onsterfelijke beginzinnen
karakteriseert,
verschilt sterk van het 'open weefsel',
de betrekkelijke woestenij en leegheid van
het begin van de Bijbel.
Het bijbelse verhaal,
waarvan het Anders-Zijn door iedere lezer of toehoorder
onmiddellijk en intuitief wordt aangevoeld,
ontleent zijn uitwerking aan het feit dat God,
de allesbepalende protagonist ervan,
een personage
zonder verleden is!
Een protagonist zonder verleden
brengt een verhaal
zonder geheugen voort,
een verhaal dat extreem vooruitziend is en
een open einde heeft omdat het, met zo'n protagonist,
geen alternatief heeft ..............
De reeks gebeurtenissen die JAHWEH
tot een krijger maakt en de
Heer God haast een flinke duw voorwaarts gaf,
begint als volgt:
"{...} de Israelieten zuchtten onder de slavernij
en schreeuwden het uit;
en hun hulpgeroep over de slavernij
steeg omhoog tot G*D.
God hoorde hun klacht en God dacht aan
zijn verbond met Avraham,
Yitschak en Ya'akov.
God zag om naar de Israelieten en
God sloeg acht op hen!"
{Exodus 2:23-25}
Dat is het begin van het vervolg op Genesis.
Waarmee we verdergaan op ons myDi-pad op zoek
naar de wortels van onze geschiedenissen,
onze taal en gedeelde cultuur en eventueel nog
onze eigen persoonlijke innerlijke samensmeltingen in
de loop van de jaren
die we al of niet alleen doorbrengen
op de door (...) geschapen aarde
in een door 'onszelf'
gearrangeerde en
al of niet geordende
"prive-wereld" ...?!
MaSPieK, GeNoeG voor vandaag, het is weer mooi geweest:
ik ga eten en zitten tot mijn ogen te moe
worden om te kijken,
nog net even tanden poetsen en dan
op naar dromen-land met z'n eigen atmosfeer vol verrassingen,
geuren en kleuren,
onverwachte of zeer welbekende gebeurtenissen,
angst en verdriet,
vreugde en genot en wat verder nog te berde zal komen?!
Groet aan alle myDi-dagboekaniers, zoetwaterpiraten
en zeeschuimers op
de oceanen des levens in een sci-fi virtueel
electronisch tijds- en ruimte-bestek
dat mijn pet ver te boven gaat ...
Alsvanouds
Ch@i uit Irminloo, Drie &
't Solsche Gat ...





















