Sex, Lex, Codex & Vergelding ...

Wellus
& Nietus
zaten in een bootje;

Wellus riep:
"Ik wil eruit!"

Nietus riep:
"Je grootje! Roeien moet je
met de riemen die je hebt!
Sturen met je houten pootje!
Hou je roer recht!
Kijk toch uit want
we gaan nu niet vooruit,
neem je me in 't ootje?"

Wellus
sprong het water in,
wilde naar de oever!
(Slaat dit ergens op of nergens?)
Nietus wilde naar de overkant in zijn houten
scheepje, en die Wellus
was zijn slaaf,
't favoriete slachtoffer
van Nietus met
z'n zweepje
...


Wie
heeft ons
'ontworpen'?
Waar komen
onze wetten vandaan?
Zijn we in staat om onze
eigen wetten te bepalen
en ons eraan
te houden?

Wat
geloven we
eigenlijk wel
of niet?

Wat
kunnen we
zeggen over de
goddelijke wetgever?
Het begint met een inleidende opmerking in Ex 19:3-8
over het 'mozaische verbond' vlak de 'theofanie' de
Openbaring in Sinai:

(...)
de Heer
riep tot [Moshe]
van de berg en zei:
"ZO
zult u zeggen
tot het huis van Ya'akov en bekend maken
aan de Israelieten:
'U hebt gezien wat ik de Egyptenaren heb aangedaan,
hoe ik u op adelaarsvleugels gedragen en
tot mij gebracht heb.
Nu dan, indien u oprecht aan mij gehoorzaamt en mijn verbond bewaart,
dan zult u mijn kostbare bezit zijn te midden van alle volken.
Ja, de hele aarde behoort mij toe,
maar u zult voor mij een koninkrijk van priesters zijn en
een heilig volk.'
DIT
zijn de woorden
die u tot de Israelieten spreken zult."
&
Moshe kwam
en ontbood de oudsten van het hele volk en
legde hun al wat de Heer hem geboden had voor.
Het hele volk antwoordde eenstemmig en zei:
"Alles wat de Heer gesproken heeft,
zullen wij doen."

Na deze uiteenzetting,
die als wederzijdse verbondsbereidheid kan worden opgevat,
en na de reeds beschreven theofanie op de Sinai volgen
de Decaloog, ofwel de Tien Geboden,
en een code over meer speciale regelingen
die de geleerden het verbondsboek zijn gaan noemen.
Deze langere code reguleert het leven in een
gevestigde, agrarische maatschappij met wijngaarden,
vee en diverse eigendommen om
voor te zorgen
...

De Decaloog,
met zijn buitengewoon bondige en kernachtige kracht,
is de minst cultuurgebonden morele code gebleken.
Maar met het verbondsboek ligt het anders.
Historici hebben terecht opgemerkt dat de regelingen in dit boek
een afspiegeling zijn van een latere periode:
veel ervan zouden gewoonweg niet toepasselijk zijn voor een volk
dat door
een verlaten woestijn
trekt
...

Afgezien
van de anachronismen
kunnen moralisten en anderen
die niet terugdeinzen voor waardeoordelen,
delen van de code in welke tijd dan ook
nogal barbaars vinden!

De code
is bijvoorbeeld erg
gemakkelijk met het opleggen van de doodstraf!
"Wie zijn vader of zijn moeder beledigt,
zal ter dood gebracht worden",
bijvoorbeeld
in Ex 21:17.

En hij
is tegelijkertijd tolerant
op het choquerende af,
niet alleen wat slavernij als instituut betreft maar ook wat misstanden
binnen de slavernij betreft.
"Wanneer een slavenhouder
zijn slaaf of slavin met een stok slaat en
de slaaf onmiddellijk sterft, dan zal de slavenhouder bestraft worden;
maar wanneer de slaaf een dag of twee in leven blijft, dan
volgt er geen bestraffing; want de slaaf is
het bezit van de slavenhouder"
in Ex 21:20-21.

Veel
van de regelingen
gaan ervan uit dat geweld tussen mensen
onderdeel uitmaakt van het leven en trachten het slechts te
codificeren,
niet te verbieden
...

Zo
staat in
een passage
die een van de meest aangehaalde regels
uit de Bijbel bevat:

"Wanneer
mannen vechten
en een van hen
duwt een zwangere vrouw en
een miskraam volgt, maar zonder dar er ander letsel uit voortvloeit,
dan zal de verantwoordelijke een boete worden opgelegd, naarmate
de man van de vrouw van hem eist, en de betaling zal
volgens de berekening plaatsvinden.
Maar indien er ander letsel uit voortvloeit, zal de straf zijn
leven voor leven,
oog voor oog,
tand voor tand,
hand voor hand,
voet voor voet,
brandblaar voor brandblaar,
wond voor wond,
kneuzing voor kneuzing
......."
in Ex 21:22-25.

De essentie van deze
LEX TALIONIS
ofwel 'wet van wedervergelding',
is dat men niet twee ogen voor
EEN
oog zal geven of een oog voor
een blaar
...

In die zin
kan de code in die tijd een flinke stap
in de goede richting zijn geweest -
dat wil zeggen,
weg van rancune en wraak!
Toch zullen de meeste 'moderne'
myDi-lezertjes & dagboekaniers
meer oog hebben voor de lange weg
die men nog te gaan had?

Inderdaad: dat is hoe het gaat met ons mensen,
wat voorbij is schijnt ongeldig en niet meer echt toepasselijk, en toch
hebben we nog elke dag te maken met overlopende emoties,
volkomen zinloze doodslagerij
{al of niet 'terecht'?}!


Toendertijd
waren er
wat minder mensen aanwezig
op onze aardkloot, maar nu ons aantal
zo schrikbarend is toegenomen,
beleven we ook een massale opleving van ooit uitgestorven
geacht gedrag: seriemoordenaars,
volkerenmoord,
bezettingen en zelfmoordaanslagen van enkele
figuren die regelrecht ontsnapt
schijnen te zijn uit Genesis
& Exodus
...?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~