cultuurgebied.
DE
Portugese joden
die hier al veel langer waren,
keken neer op asjkenaziem met hun jiddisch.
De nieuwelingen waren vluchtelingen uit het oosten
en over het algemeen ook veel armer en ook veel minder intellectueel
dan de 'Sfaradiem' {zuidelijker spaans-portugese joden}.
Omdat 't niet lukte uit de eigen kringen iemand hoog genoeg op te leiden,
moesten de asjkenazische joden hun 'hoofdrabbijnen' tot ver i/d 19de eeuw uit 't buitenland halen.
Door snelle migratie kregen asjkenazische joden nu
al snel ook de overhand: a/h eind v/d 17de eeuw
waren zijn in A'dam Groot Mokum met ongeveer
zevenduizend mensen,
tegenover ongeveer
3000 Sfaradiem.
~@~
ROND
die tijd
spraken veel
Nederlandse Joden
'n soort van varieteit v/h
zogenoemde west-jiddisch,
dat zich voortaan ook steeds
verder nog meer onderscheidde
van 't dialect dat onder meer in Polen
& Litouwen gespoken werd, 't oost-jiddisch.
Vanaf 't eind v/d 18e eeuw verdween 't Jiddisch gaandeweg uit Nederland.
In 1796 kregen Joden volledig burgerschap.
Tot die tijd nu mocht je in A'dam
alleen maar als Joodse burger
ingeschreven staan als je
lid was v/d joodse
gemeente.
~@~
NU
hoefde dat
ineens niet meer.
Joden kwamen daardoor dan
ook veel losser van hun gemeenschappen te staan
& mengden zich vanaf toen dan steeds meer
met de rest v/d bevolking
'op de goysche
matras'?
~@~
DE
intellectuele elite
was eerder al geassimileerd geraakt;
maar vanaf nu begon pas de echt assimilatie!
Ook bij 'gewone mensen' & in allerlei volksbuurten als de Jordaan.
Dat had tot gevolg dat 't Nederlands nu voor joden belangrijker werd en dat er in het Nederlands,
en dan vooral ook in het 'plat-amsterdams',
ook relatief veel jiddische woorden
zijn opgenomen
{gabber
[kameraad/maat/vent/vriend/guit/bekende],
gappen/gabben
[kapen/stelen/grijpen/pakken/nemen],
gein
[lol/leuk/grap/aardigheidje],
gallisch
[geil, heet/hanig],
goochem
[slim/geslepen/gewiekst/glad],
hoteldebotel/hodeldebodel
[dol/stapelgek/verliefd],
ibbel
[misselijk/naar/kregel],
kaffer
[lomperd/stommerd/vlegel/boer/boerin/schelden/'ongelovige' e.d.],
lef
[moed/durf/drukte/branie/overmoedig/brutaal],
miesmuis
[kwalijk/ongunstig/lelijk/vuilap/smeerlap/flikker/sodomiet/kleingeestig/benepen],
niks
[armoede/onbeduidendheid/ondeugd/naaks/scherts/gekheid],
ponem
[gezicht/neus],
ramsj
[kleinhandel/ongeregeld goed/romme/afbraakprijzen/overgebleven boeken],
schmieren
[toneelspelen/op effect/op de zaal/niet serieus & in combinatie met schmink & schnaps e.d.],
tippelen
[gaan/lopen/stelen/vreemd gedragen/wandelen/in de val lopen/verliefd zijn],
vernachelen
[beetnemen/voor de gek houden/belazeren],
zwans
[staart/penis/knoeier/prutser/grappen vertellen/kletspraat/streken uithalen],
bajes
[gevangenis/maf/vervelend/afgestompt/dievenstreek & in combinaties met andere woorden],
dalles
[armoede/lagerwal/bedekkingsmantel],
eisjedies gaan
[verbinding/overspel/aangeslagen/beschonken],
flamoes
[kut],
jajem
[jenever/borrelen/drinken/stelen].
majem
[water/wateren/regenen],
kortom:
die voorraad
was [en is] absoluut eindeloos
en je ziet er als het ware de hele
voorgeschiedenis in terug van grote armoede,
vormen van vluchtelingschap, discriminatie, criminaliteit, uitbuiting,
uitgestotenen, de verhouding tussen binnenlanders & buitenlanders,
zigeuners/zwervers, achterbuurten, volkswijken, vrije markthandel, heling,
Waterlooplein, tweedehandsmentaliteit van vodden & oud metaal, de Middeleeuwse gilden,
ghetto's, kampen, dorpen & steden en het heen en weer trekken
over de hele wereld van meer dan [vele] duizenden jaren:
het drijft mnesen tot uitersten van allerlei gedrag,
zowel ten goed als ten kwade, misbruik,
geloof en wetenschap, geweten &
grote overdrijvingen ook door
middel van kleine en al
die 'inburgerende'
woorden
...
~@~
OOK
in Israel
kom je dus
vandaag de mydidag al
die 'stromingen' tegen van de
pikzwarte joden uit Ethiopia {Falasja's?}
als het ware uit het 'stenen tijdperk', allerlei
omringende Arabische landen {bruin & 'inbred' met gedwongen
'bekeringen' e.d. tot christendom & islam}, zwarte/donkerbruine Aziatische/Indische Joden en alle 'tussenvromen' van 'blond & blauwogig', heel of half crimineel en dus ook
hoogopgeleid, artistiek, wetenschappelijk,
hoogstaand cultureel
en wat al
niet!
~@~
DAT
is wat
meer dan 1000
[2000/3000/4000] jaar
'geschiedenis'/ballingschappen/deportaties
en 'tewerkstelling/slavernij/misbruik & 'gebruik' met volkeren doet tussen Mesopotamia,
Yardeen, Nilus & 'de rest
v/d wereld!
~@~
EN
je kunt
soortgelijke patronen dus
ook terugherkennen onder bijna alle volkeren op aarde
van de oervolkeren in & uit Afrika tot en met alle continenten,
tijden, veroveringen, bezettingen, bevrijdingen en
wederzijdse beinvloedingen via
"Afrikaans",
'apartheid',
Jan
Peter Balkenendes
goedbedoelde "VOC~mentaliteit",
'global business as usual', 'politionele acties',
Srebrenica's, "Moetannou's & Uruzgaans" met volkspartijen
voor bepaalde vrijheden & democratieen, partijen van de arbeid en andere bed- & geloofsgenoten, Grieken & Romeinen, Joden & Arabieren, Turken & Westerlingen, Amerikanen & Vietnamezen,
Amnesty International, Kankerbestrijdingen, Kinderarbeid, Dwangarbeiders & Vrijwilligers,
Mensenhandel, vluchtelingenstromen her & der of all times & places &
tussen al die andere international containers,
kolossale mammoettankers, piraten &
nijvere zakenlui
door
...