QQLEQ108 Tegen de tijd dat WOI uit-
BRAK,
HAD OOK ONZE QQLEQ DE HAAN 🐓
🐔ZICH AL IN ZIJN POSITIE ALS BUITEN-
STAANDER ONTWIKKELD TOT EEN WAARLIJK
VOORAANSTAAND POLEMIST MET
‘n extreem grote hekel
aan onrechtvaardigheid,
‘n vlijmscherpe pèn èn ‘n ònver-
moeibare daadkracht,
die dès te frappanter wàs
vanwége zijn uiterst wankele
gezondheid 🤧?!
Maar die idealen
waarvoor hij zich inzette,
stelden hèm teléur!?
En één van al de gevolgen
van die RÈL ròndòm
PIJPELIJNTJES wàs
dàt híj al afstand nam
v/h zgn. socialisme,
dat ook híj nèt àls zóvéél
àndere Jóden uit ‘n traditioneel milieu
als ‘n veel meer moderner manier
had beschouwd òm “het
gelóóf van zijn
vóórouders”
ÚIT te gaan
blíj́ven
dragen
…
De aanvallen
van “zijn socialistische kameraden
brachten hèm er nú àllèngs tóe om uiteindelijk
‘n ànder ideaal” te gaan willen blijven nastreven,
‘t zgn. ‘zionisme’, dat rondom
diezelfde tijd ook
al in opkomst
was?!
Theodor HERZL
had in 1896, niet veel meer dan
8 jaar vóór Pijpelijntjes, Der Judenstaat
gepubliceerd & in1899 wàs dàn óók
de Nederlandse Zionistenbond
opgericht?
Rond de tijd
dat De Haan 🐓 ‘t zionisme omarmde,
maakte ook al die beweging ‘n tamelijk
flinke groei door,
ook al waren er reeds talloze
andere Joodse
bewegingen &
partijen!
Die verdeeldheid
onder de Nederlandse Joden
weerspiegelde de verdeeldheid elders.
Sommige Joden, onder wie ‘n aantal rabbijnen,
waren fervente
aanhangers
…
Anderen
waren er ook al
reeds net zo faliekant op tegen?!
‘We wìllen ‘n eigen Land, ‘n eigen Taal,
‘n eigen Kunst,’
zei De Haan
…
Vooral
aan dit laatste
wilde híj heel graag
een éigen bíjdráge blijven leveren…
Rond 1912 begon hij met ‘t schrijven
van zionistische poëzie,
waarmee hij heel veel
bewondering oogstte onder zowel Joden
als niet-Joden… Bìnnen de Joodse
gemeenschap bestond er dus
al wel sinds lang groter behoefte
aan vernieuwing, in aansluiting
op de radicale, experimentele atmosfeer
binnen die bredere
Nederlandse cultuur, waaraan veel
van De Haans oudere
vrienden — de romanschrijvers
& dichters—
in ruime mate hadden
bijgedragen…
Hij stortte zich daarop
met de daadkracht die eigenlijk
zeer treffend kenmerkend was
voor praktisch bijna alles
wat híj dééd! De Joden waren overal
ter wereld alreeds talloze
eeuwen overal steeds
weer ‘vreemden’, ‘slaven’, ‘naakte zwervers’,
zo stelde hij, èn zij konden nu dan
ook steeds weer
hùn lijdensweg alleen
nog maar ontlopen
dóór terug te keren
naar ‘t veronderstelde thuisland
van hùn verre
voorouders?!
In zíjn
vróege geschriften
kon ook híj vooral heel flink
blijven overdrijven!?
Hoewel er zeker sprake was
van antisemitisme in Nederland,
en hoewel De Haan en zijn familie
dàt óók zeer zeker herhaaldelijk
hadden ondervonden,
leefde hij desalniettemin
in ‘n hoog ontwikkelde democratie
‘van toen’ die de Joden,
waaronder tevens
talrijke geleerde,
invloedrijke &
vermogende
mannen, alreeds
heel lang
‘n vrijwel tot en toe nog
ongekende vrijheid🗽
aanbood?!
De manier waarop
De Haan erover schreef,
lijkt voor ‘n heel groot deel
vooral ingegeven
door de FLAIR
WAARMEE HÍJ AAN
AL DIE ‘ANDEREN’
VRIJ VINNIG,
ZINNIG & PINNIG
VAN REPLIEK
KON GAAN BLIJVEN DIENEN,
EEN WAAR UNIEK TALENT
DAT OOK VAN HEM
BIJ 🐝 UITSTEK
EEN HOOGST BEZIELDE
ÈN LÁTER GEDUCHTE
PROPAGANDIST
MAAKTE?!
Zíjn
vroege Joodse Poëzie
ging vooral over de schijnbaar
verloren idylle van zíjn jeugd.
DÍE ríep ‘t hoogst bescheiden,
maar godvruchtige milieu/idee
op van zijn ouders, en dan vooral
veel van die gelegenheden
tijdens de feestdagen,
als die families bijeenkwamen.
Bij veel van die gelegenheden — Pesach, Chanoeka,
Tiska Beav — wèrden de triomfen & nederlagen
in het zo genaamde Heilige Land herdacht!
Zijn gedichten
waren geliefd onder zionisten…
En ze spraken ook al de vele Nederlandse Joden
nu zoal keer op keer aan die ‘t uiterst eenvoudige
dorps- & gezinsleven als het ware ‘ingeruild’ hadden
voor de moderne stad,
maar ook al wel degelijk
talloze vergelijkbare
herinneringen
aan hun jeugd
koesterden
…

Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende