Q72 de veroveringen gingen door zoals gewoonlijk

Alexander
de Grote verdreef de Perzen
zo'n 2345 jaar geleden uit Israël waardoor
't deel werd van de hellenistische wereld. Ná zijn dood
kwam 't onder de heerschappij v/d Seleuciden, 'n dynastie van heidense Syriërs.
In 167 BCE orkestreerde de Seleucidische koning Antio-chus Epiphanes, bezorgd over 't aantal onderdanen
dat zich tot 't jodendom bekeerde, 'n pogrom. Die religie werd verboden, vrouwen en hun besneden mannelijke baby's geëxecuteerd,
de Tempel ontwijd & - als daad van opzettelijke godslastering - 'n beeld van Zeus boven 't hoogaltaar geplaatst. DÌT deed de Makkabeeër Opstand oplaaien onder de leiding van Judas Makkabeüs ('de Hamer', zoon van de ho-gepriester & na 'n lange strijd verdreven de Makkabeeën de Seleuciden & werden nu vervolgens zowel de seculiere als geestelijke leiders van Yeroesjalayiem & Ommelanden, waarmee de basis werd gelegd voor de dynastie der Hasmoneeën (naar Chasmon,
'n vereerde voor-vader v/d Makkabeeën)!

Nú was 't weer eens de beurt aan de joden
om te veroveren: onder de Hasmo-neeërs volgden veertig jaar van expansie & verovering van naburige gebieden: noordelijk Samaria, Idumea ('t bijbels EDOM) in 't zuiden & later Galilea in 't uiterste noorden,
voorbij Sjomron!

Één v/d gevolgen
was mede de verwoesting v/d Tempel v/d Samaritanen op de heilige berg Geriziem - 'n concurrent van die in YeroeSjalayiem -
wat er nu niet bepaald toe bijdroeg dat joden zich bij hen geliefder maakten & in 63 BCE vroeg men de Romeinse generaal Pompeius
om tussenbeide te komen in de interne machtsstrijd: 'n nogal onverstandige zet want hij eiste meteen,
heel voorspelbaar, het land op voor Rome. Na diverse gevechten werd 'n onderscheiden generaal
uit Idumea, Herodes genaamd ~ 'de Grote' ~ benoemd tot de koning der Joden.
Hij regeerde van 37 tot 4, & ook al werd vaak 't tegendeel beweerd,
Herodes was 'n jood van geloof (maar alleen maar omdat
de Hasmoneeën die Idumeeërs enkele generaties eerder
met geweld hadden gedwongen om 't toenmalige
jodendom te omarmen)! Deze door het joodse
volk verafschuwde Herodes was een groot
bouwheer & gaf zelfs bevel tot de
herbouw van de Tempel in
19 BCE, 'n werk dat tot
lang na zijn dood nog
werd voortgezet.

Daarom
ook leefde JC i/d "periode
v/d Tweede Tempel".

Plinius de Oudere
beschreef het Yeroesjalayiem van Herodes
als de beroemdste aller grote steden in het Oosten! Toen Herodes stierf in 4 BCE, werden zijn gebieden opgesplitst en verdeeld onder z'n drie zoons. De oudste, Herodew Archelaüs, kreeg de helft van het koninkrijk Judaea (de gelatiniseerde vorm van Juda), Idumea & Samaria, Herodes Antipas
kreeg Galilea & Beréa & Philippus Gaulanitis (Golan)
& Iturea in 't noord-oosten
~~~

Archelaüs was zó'n totaal onbekwaam heerser dat hij zo'n tien jaar later, nadat 'n afvaardiging van joden & Samaritanen naar Rome was gegaan om over hem te klagen, door keizer Augustus naar Gallië werd verbannen & ZÍJN gebieden werden overgedragen aan 'n Romeins
prefect of gouverneur. De derde & beruchtste prefect, Pontius Pilatus, werd er benoemd in 26 CE/AD & hoewel de prefect de volledige macht had, bezat in Judaea de Joodse Hoge Raad oftewel 't Sanhedrin gezag in bepaalde civiele zaken zoals scheid- & erfrechten ~ dus met name ook de beoefening van godsdienst (613 ge- & verboden), iets wat de Romeinen
al hel snel over 't harde hoofd zagen
zoals verwacht
...