Q&@30 de verwoesting van de tempel was 't ergste

dat
'n Sjoemarische
stad kon overkomen:
iedere baksteen & elk stuk natuursteen,
de inhoud van de funderingskuilen, de heilige pinnen
waarmee de tempel was verankerd in 't waterig domein van de god ENKI,
't altaar & de beelden ~ àl deze onderdelen van de tempel waren door de tegenwoordigheid
van de god vervuld van goddelijk leven (zo meende men)!? De verwoesting hiervan was 'nnverschrikkelijke ramp:
de god kon dan niet meer in de stad wonen?! Ibbisin werd door de Elamieten gevankelijk weggevoerd in ballingschap:
"OER WERD VERSLAGEN EN HET KONINGSCHAP WERD OVERGEBRACHT NAAR ISIN," aldus de Sjoemarische Koningslijst &
dan volgen er nog enkele regels voordat die lijst wordt beëindigd:
"O STAD, 'N BITTER KLAAGLIED OPGESTELD ALS UW KLAAGLIED,"
luiden de weemoedige woorden v/h Klaaglied om de Verwoesting van de stad Oer,
tientallen jaren na de val van de stad opgeschreven!
"ZIJN RECHTSCHAPEN STAD DIE VERWOEST IS ~
BITTER IS HAAR KLAAGLIED ... O NANNA, OER IS
VERWOEST, HAAR VOLK
IS VERSTROOID!"!

Hierna volgt voor de verandering ook weer eens een eeuw van vrede:
OER werd herbouwd & bleef rijk maar onbelangrijk. De Amorieten bleven invallen doen & kleine amoritische staatjes voerden minstens een eeuw lang bittere onderlinge strijd met elk ander? In het zuiden van Mesopotamia werden SJOEMARIA & AKKAD ten slotte ingenomen door de amoritische koning van Babylon: zijn naam is HAMMOERABI en zijn rijk duurde van ongeveer 3800 tot 3600 jaar geleden! SJOEMARIA ging ten onder & het koningschap werd overgebracht naar de Amorieten. Ook Avra(ha)m was dus waarschijnlijk 'n Amoriet: de bijbel heeft de Vertelling over de zg. aartsvaders een tijdloos karakter meegegeven, zo lijkt 't? Die levens in 't boek Genesis & de wemelende werelden van tweestromenland Mesopotamia lijken nog maar heel weinig met elkander te maken hebben? De aartsvaders kenden nog geen vaste tijdrekening: dat betekent alleen maar dat ze ergens binnen een periode van zo ongeveer 600 jaar moeten wordenngeplaatst ~ give or take van ongeveer 4000 tot 3400 jaar geleden ~ & dat we dus ook niet precies weten wáár we hen in die periode meten plaatsen? Op grond van recent wetenschappelijk onderzoekscommissie waarbij fragmentarische gegevens zijn ontdekt over levens, bewegings~ & vestigingsplaatspatronen v/d 'mensen in de oudheid dier tijd', kunnen we Avraham plaatsen tussen de jaren 2000 & 1900 BCE. Chaim Potok volgt deze tentatieve chronologie, ook al is hij zich er ten
volle van bewust dat die aanvechtbaar & onzeker is & al weet & beseft hij dat sommige deskundigen twijfelen a/d conclusies die eruit lijken voort te komen ... Hij wil 't gedeelte v/h Verhaal over die Aartsvaders (& ~moeders & kinderen) opnieuw vertellen, nú i/d context van hun eigen leefwereld, tegen 'nnachtergrond die pas in de afgelopen decennia voor ons werd herontdekt maar voordien voor ons ge-heel verloren leek te zijn gegaan, hetgeen eeuwenlang tot grote verwarringen heeft geleid bij de commentatoren die met uiterste inspan-ning die ogenschijnlijk hoogst bizarre & zeer verbijsterende gebeurtenissen
probeerden te begrijpen in al die boeiende levens
van de bijbelse figuren die ons &
onze voorouders ooit
zo dierbaar
waren.

't Past
in ieder geval
tussen Esther & Mordechai,
Socrates, Boeddha & Yehosjoea
net als 'n Elckerlyc in Alledagsland,
Pelgrimstochten door de Eeuwigheid
& wat verder nog ter sprake komt
tussen onze zg. wieg
& 't graf
...