Potten ketels dozen kasten meiden kerels knuppels?

Over
de laatste
middeleeuwers & de
eerste watergeuzen. Als we dan toch bezig zijn
met van alles en nog wat te vergelijken uit allerlei tijden
& van verschillende plaatsen, dan niet alleen bijbelverhaaltjes maar ook
onze eigen blote billen, brede schouders, opgezwollen borsten, kolossale achterwerken & bolle hoofden ...

Rond 1515 waren de Nederlanden deel van de Oostenrijkse erflanden, maar de Lage Landen bevochten zowel het oppergezag als elkaar onderling op leven en dood. Korte tijd later zouden de Nederlandse pro-vincies onder de Spaanse koning Karel V verenigd worden: 'n gewichtige stap i/d groei v/d NL~staat ...

De Gelderse hertog Karel van Egmont voerde een halve eeuw oorlog tegen de Habsburgers & hun vazallen
alhier: die oorlog eiste veel slachtoffers onder de burgerbevolking [friendly fires & collateral damages e.d.]
en een van zijn huurlingen, de Friese zeeschuimer Sappier van Heemstra, heeft toen zijn legendarische schriknaam "Groote Pier" opgedaan ['n soort van kruising tussen Goliath & meer van dergelijke 'helden']!?

Volgens tijdgenoten was hij een kerel als een boom, donker van uiterlijk, breedgeschouderd, met 'n lange
zwarte baard, van nature 'n ruw humorist, maar veranderd in 'n ijselijke wreedaard. De "Schrik van West-
Friesland" voerde in zijn wapen 'n galg & 'n rad. Vijf jaren spookte die woesteling op de Zuyderzee {nu het
IJsselmeer} tussen Friesland en Noord~Holland. In 1518 beoefende hij met een kleine vloot vlijtig zijn al-oude vak van piraat. De bemanningsleden van de aangerande schepen werden gewoonlijk afgemaakt ...

In 1519 raakte hij bij Hoorn opnieuw slaags met de vijand: hij wist elf schepen te nemen, elk met vijftig opvarenden die ~ allen Hollanders ~ tot de laatste man werden verdronken. Hoorn kreeg 'n flinke plunder-beurt en op de terugweg liet men het sidderende Enkhuizen ongemoeid, maar in Medemblik gingen weer huizen op in de gretige vlammen. Na deze laatste rooftocht vestigde Groote Pier zich ongestoord als een
welgesteld burger in Sneek. Maar niet lang daarna stierf hij van schrik, zoals de kronieken vermelden:
"aan de gevolgen van een spookverschijning".

De baas & de bezieler van Groote Pier's gruwelen was de al eerder genoemde hertog van Gelre, Karel van
Egmont. Deze man heeft in de zestiende eeuw het vaandel van de Nederlander als rotzak hooggehouden,
zowel in eigen land als daarbuiten. Hij wilde tot iedere prijs 'n onafhankelijk miniatuurvorst zijn: hij was 'n
schoolvoorbeeld van de Noord~Europese middeleeuwse despoot, maar dan in zakformaat ...

In de zomer van 1516 had Karel van Egmont niet alleen maar Groote Pier in dienst genomen, maar ook
'n legertje ongure trawanten gehuurd, dat al een tijd in Friesland rondzwierf. Dit leger, de Zwarte Hoop ge-naamd, was acht- of negenduizend man sterk, in hoofdzaak afkomstig uit Saksen {Duitsland} & ontboden
door een Saksische hertog in Friesland.

Voor zover de manschappen geen vreemdelingen waren, waren zij Friese boeren en landarbeiders, wrekers
van onrecht dat hun was aangedaan. Die uitgehongerde mannen, zonder dak, zonder afdoende kleding, zonder voedsel & zonder andere middelen van bestaan dan hun schietgeweer, vormden een volmaakte roversbende.

In ' voorjaar van 1517 liet Karel van Egmont deze zwermen gewapende armoedzaaiers op Noord-Holland
los: Medemblik wisten zij stormenderhand te nemen, al hield 't kasteel stand. Brandschattend & moordend
gingen de indringers van dorp naar dorp ~ haast alle huizen werden tot de grond toe in puin gelegd ...

In de tweede helft van juni is de Zwarte Hoop een volle week in Alkmaar barbaars opgetreden: op de ne-gende dag stond de stad op meerdere plaatsen in brand & al plunderend ging het ongeregelde legertje in een boog rond Amstelredamme in de richting van de Vale Ouwe Veluwe.

Bij Arnhem werden ze tenslotte ingehaald door troepen die uit Hollandse dorpen &steden waren verzameld
& die Hollanders moeten talrijk geweest zijn, want de Zwarte Hoop werd van meerdere kanten tegelijk aan-gevallen en veel gepeupel werd in die ongelijke strijd vermoord!

De oude kronieken vermelden dat de middeleeuwse Nederlanders ~ Vlamingen, Brabanders, Hollanders, Geldersen, Friezen e.d. ~ een geslacht zijn geweest van onderlinge plunderaar, brandstichters, doodknup-pelaars & hun geschiedenis bestaat uit 'n lange reeks even bloedige als volkomen nutteloze burgerstrijd!

Allen spreken EEN taal: allen zijn goed Rooms, ook al kibbelen ze wel eens met 'n paus of 'n bisschop ...

Zij vechten niet voor haardsteden of altaren; niet om een betere regeringsvorm te veroveren op 'n minder
goede; niet voor 't stichten of handhaven van een nationaliteit. Zij vechten alleen omdat zij, van stad tot stad en van provincie tot provincie, elkaar de gevoelens van dolle stieren toedragen ...

In hun eigen binnenwateren en omringende streken leken de Nederlanders
een gruwelijke generale repetitie te houden van de
hardvochtige strijdmethoden, waarmee
zij korte tijd later het
wereldtoneel zouden
betreden
...

Vreemde vogels:
rare gasten tot
op de dag van
vandaag
...