Petshoppotpourri: hutspot, stamppot, andere tijden

Prachtige gedachtengangen botsen met de werkelijkheid. De oeroude Dina belde over kippenvoer en kattenbrokjes, begrafenissen en dergelijke ...


Zoveel verschillende werelden die naast en door elkaar bewegen gedurende al die eeuwen vol wisselvalligheden. Ik kan ook niet veel meer dan zo nu en dan wat vergelijken, overwegen, napluizen, op rijtjes zetten en ermee aan de slag gaan tussen droom en werkelijkheid vol zin en onzin ...


Neem de oude communistische gedachte: iedereen presteert naar vermogen en ontvangt naar behoefte. De kibboetsim e.d. waren daar ook mooie voorbeelden van in de jaren zestig van de vorige eeuw tussen Karmel en Nebo, Sinai en Hermon, woestijnen en vruchtbare halve manen langs de rivierendelta's, tussen aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, vloedgolven en al die andere natuur- & cultuurrampen met aanverwante zegeningen ...


Schitterende constructies die soms heel redelijk klinken: daar kunnen mensen zelfs hele denk- & gevoelssystemen op bouwen compleet met franje
en verschuivende elementen met prachtige woorden, diepere waarheden en de meest merkwaardige afwijkingen en rare verwordingen in de tijd?!


Uit 'n roman als "Leven en lot" van Vasali Grossman (aldus GG) blijkt dat in de Sovjet-Russische werkelijkheid dus ook tot nog heel veel groter verschrikkingen te leiden. De realiteit blijkt veel weerbarstiger dan het denken hebben wil! Er zit een onverzettelijkheid in waar de theorie maar heel moeilijk echt vat op kan krijgen. Iedereen kent daar wel voorbeelden van. Een bepaald logisch idee lijkt soms heel erg aantrekkelijk, maar de realiteit is zo gecompliceerd dat 't uiteindelijk het omgekeerde blijkt teweeg te brengen van wat het oorspronkelijk nastreefde zie je telkens weer.


Waar worden die weerbarstigheden nog meer zichtbaar? EEN v/d filosofen die GG in zijn oratie aanhaalt is de schrijver en denker Jean-Paul Sartre (1905-1980), die zijn opstellen gebundeld heeft in een tiendelige reeks onder de titel 'Situaties'. DAT woord drukt uit dat de werkelijkheid waar 't om gaat nooit die van de grote, abstracte ideeën is, maar juist van de verwarrende inbedding [en inbeelding] waarin de zaken vaak [meestal!] zo dus heel erg onhelder blijken te zijn. Je kunt misschien wel bedenken wat (bijvoorbeeld) 'rechtvaardigheid' is, maar in de dagelijkse werkelijkheid bestaat 'de rechtvaardigheid' niet. Er zijn hooguit handelingen die in een specifieke situatie rechtvaardig zijn en in andere onrechtvaardig. Romans zijn lang uitgesponnen beschrijvingen van situaties, waarin duidelijk wordt dat de filosofie er nog niet is wanneer ze alleen maar bij haar eigen zg.
'zuivere begrippen' blijft staan. Gedurende ons leven komen we allemaal flarden en stukken werkelijkheid en fantasie tegen, die als het ware bij wijze van spreken en schrijven, vertellen en herschrijven, onze veranderende visies reflecteren op wat we tegenkomen onderweg: ook in myDi ...