papa chai {aka lorrekoppiekrauw}
Ontregelende ervaringen zetten je op een ander been, misschien wel het verkeerde?
Een
handjevol toevallige
onvergetelijke data:
woensdagmiddag
13 december 1944
rond een uur of 1300 o/d
Groevenbeekse Hei tussen Putten & Irminloo;
moederdag/zondag 13 mei 1945 om een uur of 1800 i/h
ziekenhuis Salem; zaterdagnacht 4 juni 1967 vlak voor 12
op de weg van Wadi Musa naar Petra
& vrijdag 25 april 1986
toen Tsjernobyl
ontplofte.
Sommigen
dragen dat
soort data met
zich mee zonder er ooit met
iemand anders over te spreken,
zelfs niet met
hun liefste
dierbaren.
Hoe
ze op
die dag, waarvan
ze soms de datum
en het uur nog precies
weten op de top van een berg
de hele wereld konden overzien: waarna 't
leven dan ook meestal nooit meer helemaal
precies hetzelfde
was.
Religieuze
belevenissen? Hallucinaties
en visioenen, dromen & 'gezichten'.
Vreemde gewaarwordingen en 'ze zien vliegen',
'dingen' zien & horen,
die er eigenlijk
'niet echt
zijn'?
Wie
zal 't zeggen:
de waardering & afkeuring
verschilt per situatie & mens.
Ik weet niet goed wat ik ervan
moet denken & soms ook weer juist wel:
een kogel uit een Duits geweer & een geboorte
op een moederdag vijf maanden later: negen maanden daarvoor
Dolle Dinsdag & de Overval bij Oldenaller & de deportatie van 600 Puttenaren
waarvan de meesten niet terugkwamen. Een overval
op een onderduikerskamp in de bossen
bij Drie.
Het
zingen van
Hatiqva een paar
uur voordat de hel echt losbarst
& 't gevoel hebben dat je 'doodgaat of zoiets'
uitgerekend in die uren
dat Tsjernobyl
ontplofte
...
Of
een paar regendruppels
die vielen op 't strand van de Dode Zee in mei 1975 op 400 meter onder NAP?
'n Gevoel van welbehagen 'in alles wat er is'
begin jaren zeventig in Buitenveldert!
Dat soort
momenten
...
Al met al
toch ook weer een teken
van een serieuze interesse in eigen ervaringen en in die van anderen
die ons even boven ons eigen begrip kunnen uittillen in 'n andere werkelijkheid
als het ware.
In de mydi-bijbelverhalen
van OT & Scenes i/h NIT/WIT
kom je ook dat soort fantastische momenten tegen vanaf 't begin af aan. Expres genoemd als 'draaipunten' v/d geschiedenis & aanzet
tot verbeelding/imaginatie
...
In 't begin
schiep g d hemel & aarde.
De aarde was toen nog woest, doods & leeg & duisternis lag over de
oervloed terwijl g ds geest over 't water zweefde als wind in beweging die zegt er moet licht komen
zodat 't
er ineens was:
het was er al maar had nog geen naam ~
't kreeg pas 'n naam toen 't er 'was' & g d ziet nu dan ook
dat 't licht [best wel]
go{e}d was
& dat hij 't zo scheidde v/d duisternis
door 't te benoemen als nacht en dag, scheiding tussen waterstof
in 't heelal & waterstromen op aarde tussen oceanen, verdamping, regen~
buien, bronnen, beken, rivieren, zeeen & landen, continenten, eilanden met jong groen,
zaadvormende planten & allerlei vreemde bomen & struiken die vruchten droegen met zaad erin & zodra je 't kunt gaan benoemen zie je pas echt
dat 't goed is [of
slecht]!
En
't was
avond geweest &
't werd morgen: de derde dag?
We schijnen & blijken dan ook steeds meer te gaan opmerken binnenin & rondom ons aan hoogst merkwaardige bijzondere verschijnselen via gelaatsuitdrukkingen, mimiek & gebarentaal
totdat we dan er ook echte woorden, begrippen en zinnen uit gaan vormen
tot op de mydidag
van vandaag!
Eigenlijk
zijn dan dus ook
al dat soort van ervaringen onuitsprekelijk
want te wonderbaar, verwonderlijk, opmerkelijk en
zeer bijzonder en in onze pogingen om ze te omschrijven
klinken dan ook woorden als warmte en licht of
verliefdheid & geluk, thuiskomen in troost &
rust & zegeningen vanuit misschien wel
een omgeving van de uiterste
tegendelen ervan:
kou & duisternis,
haat & vrees,
verdwaaldheid
[verdwaasdheid!]
in angstige vervloekingen,
dood!
Soms
misschien ook wel om jaloers op te worden:
zouden deze ervaringen & dit soort van hallucinaties nu
toch ook soms later nog welbewust opgewekt kunnen worden?
Denk maar aan al die psychedelicatessen & helse kruiden in lianen, paddestoelen, hennep & hop, cactussen & bier & wijn, sterke dranken & al die vele
bedwelmende hallucinaties opwekkende stoffen &
'gewone' hersenspinsels in de hersenen &
't brein van iedereen!
Ook rituelen & liturgie,
inwijdingen, geboorten, besnijdenissen, hope & dope
beginnen met al dit
soort van verlangens & vage vermoedens:
aanduidingen van andere werelden onder de oppervlakkigheid van elke mydidag
die zo 'doodgewoon' lijkt
maar eigenlijk telkens weer heel erg bijzonder
& speciaal
is
...
De aangeleerde zekerheid
van de belofte dat g d ontmoet kan worden
als die liturgie maar herkenbaar is
en uit verzorgde taalspelingen bestaat
vol toespelingen op 'de dingen die komen gaan':
autosuggestie en
hypnotische toestanden,
vergezichten diep naar binnenin & over de verste horizonten
van tijd en
ruimte
...
Herhaling
van onze voorafgaande ervaringen,
aanzetten tot inzichten en opmerkelijke
gewaarwordingen
...
Binnen
en buiten
al die tempels,
tenten, synagogen, kerken, moskeeen en wat al niet:
alle oerwouden en
verre verlaten woestijnen
in eenzaamheid & geheime samenkomsten
van sjamanen, toverdokters heilige
mannen, vrouwen & kinderen. Vol van sprookjes & mythen,
fantastische mengelingen van
droom/bedrog?
Al
dit soort van relaties
& puur menselijke mogelijkheden en beperkingen,
geestverruimingen, inperking &
fascinaties kunnen onze ontvankelijkheid vergroten
voor eigen religieuze of bijzondere ervaringen
of hoe we ze dan ook maar willen benoemen,
etiketteren, proberen te bezweren en teniet
te doen of soms ook wel juist
op te hemelen
en uit te breiden,
te willen herhalen of er nu juist nooit meer
aan herinnerd willen worden?
Is het
[on]gehoorzaamheid
of zijn 't slechts toevallige samenlopen
van omstandigheden & 't lot?
Anyway, als ons mydipuntje weer bij ons mydipaaltje komt
dan komt 't neer op betekenis geven aan wat 'r
is of wat we denken dat er is,
vermoeden wat het kan zijn
& onze zintuigen laten door-
en overwerken
in volkomen ontspanning
of uiterste concentratie!
Tussen al die uitersten in
bewegen wij ons als inderdaad nog steeds
mucho macho bonobo's & homobimaagden & ~knaapjes
vol van genetische codes & 'de geest'
van g d, duivelse bezittingen & puberale hormonale neigingen
tot juichen, dansen, schreeuwen, brullen &
ruzie zoeken & vredes sluiten, weglopen
& terugkeren, verafschuwen &
aantrekken en wat al niet:
dit alles en nog veel meer
kunnen we ook zelf proberen
om onder treffende bewoordingen te brengen
en zodanig uit te proberen dat we er wat meer bij stilstaan
om beter te kunnen gaan beseffen wat er allemaal al of niet tot ons doordringt,
waar we ons voor afsluiten & wat we
niet willen [h]erkennen,
nader bekijken en/of
ontdekken?!
Er
vliegen ganzen,
ooievaars, mussen, adelaars,
zwaluwen & vleermuizen over 't graf
en de zon schijnt op de lokaties waar we ons
tijdelijk bevinden & al die verschijnselen kunnen ook allemaal heel
eigen betekenissen krijge, afhankelijk van de toestand van ons brein,
de rest van ons lichaam/omgeving!
Maar is er wel wat er is
of lijkt het eigenlijk maar zo te zijn en is 't heel anders?
Beauty is in the eyes of a beholder: we zijn wat we denken te zijn
& ook 'heel anders'!
Soms is er zelfs sprake van uittredingen
en de doden die 'aan het woord komen'?
Of schijnt de zon
terwijl het buiten zwaarbewolkt is of andersom: en
zijn wij verzeild geraakt in diepe droeve putten, holen, spelonken & geestestoestanden
terwijl vlak ernaast
totaal andere 'toestanden' heersen,
gewaarwordingen zich 'opdringen' en/of van buitenaf
op ons toe lijken
te stromen?!
Allemaal
mengsels van
illusies en werkelijkheden,
potenties, invloeden & samenspanningen
van lot & geleuter: echtheid, fantasie, analyse
& 'imaginations'!
Hoe weten we of iets 'echt' is?
Gebeurt er wel wat er gebeurt & wat gebeurt er dan eigenlijk precies?
Hoe weten we wat ervoor nodig is om iets dan nu & hier nog 'echt' te noemen?
Er kan dus blijkbaar telkens weer onder meest verschillende omstandigheden van alles en nog wat gebeuren wat niet kan maar toch waarneembaar is
of lijkt te zijn!
Religie is dus daarom ook wel eens omschreven
als een succesvolle manier om de aangeboren, ingebedde doods-
angst die in ons achterhoofd aanwezig is als evolutionair restant van insekten,
vogels, vissen. reptielen, zoogdieren & al die andere hoogst merkwaardige schepsels en koekjes van eigen deeg & klei, strand~ ervaringen, luchtkastelen, droom~ & dansfestijnen, liefdesavonturen
& de kinderen van de glurende buren
met al hun rare kuren, 't prijzen
& zeuren, meuren, keuren.
leuren tot heuren & zien
je vergaat te kunnen
onderdrukken.
Om
de nuchterheid
nog wat meer
te voeden in plaats van ale die angstige vermoedens en waanideeen
kunnen we ook nog even vermelden dat uit wereldwijd onderzoek blijkt
dat visioenen nooit iets echt nieuws openbaren,
maar alleen maar laten zien wat degene
die 't visioen
[droom/gezicht of een
hallucinatie e.d.]
krijgt,
al wist!
Religieuze ervaringen
doen zich nu eenmaal voor in de taal die de religieuze mens al geleerd heeft van
de zwevende geest over de wateren: laat ons [be]noemen, naamgeven en bedenken
zodat wat er is betekenis krijgt, uitdrukking, omschrijving, veranderingen ondergaat
& zo ook als het ware 'herschapen' gaan worden
{rak
kach/tat tvam asi:
yhwh!}
& 'aan het veranderen
blijft'?!
Is
het allemaal
dus maar onze
eigen verbeelding, sussen we onszelf
in slaap met al die verbeeldingen
of jutten we onszelf en
elk ander
op
...?
Beschermen we onszelf
& elkaar met al die beelden van licht & duisternis,
fascinaties & rituelen, beweeg-
redenen & vermoedens?
Warmte
van binnenuit
tegen de koude winden
die waaien om de rotsen
en het wilde woeste geluid van de wind
in de bomen, spelonken & al die ontzaglijk
vele diverse anderen dierengeluiden,
verschijnselen, opmerkingen
& bijverschijnselen?
Hoe
kunnen we
die veelheid en
dat grote onbegrijpbare toelaten
in ons brein, ons lichaam.
ons leven & onze
'gewaarwordingen'?
We weten het niet
maar spelen er nu wel mee
omdat we het niet
[meer]
kunnen laten.
En dat is dan ook precies
wat we
[ermee]
doen in mydi e.d.: we zijn
allemaal een deel van het mydiverhaal en beseffen,
horen en zien maar
ten dele.
Door
't samenbrengen
van al onze ervaringen
kunnen we zowel ons bewustzijn verkleinen
als ook soms ietswat
'vergroten'
...!
We
proberen soms
't achterste van onze tong
te laten zien
[of iets anders]
maar dat lukt lang
niet altijd.
Dus
misschien is
't zelfs allemaal
nog veel mooier
[of
erger & lelijker]
dan we
[kunnen]
vertellen en hier beschrijven,
omschrijven, aanduiden
& 'verbeelden'!
Wie 't weet.
Mag 't
zeggen
...
~~~
Een
handjevol toevallige
onvergetelijke data:
woensdagmiddag
13 december 1944
rond een uur of 1300 o/d
Groevenbeekse Hei tussen Putten & Irminloo;
moederdag/zondag 13 mei 1945 om een uur of 1800 i/h
ziekenhuis Salem; zaterdagnacht 4 juni 1967 vlak voor 12
op de weg van Wadi Musa naar Petra
& vrijdag 25 april 1986
toen Tsjernobyl
ontplofte.
Sommigen
dragen dat
soort data met
zich mee zonder er ooit met
iemand anders over te spreken,
zelfs niet met
hun liefste
dierbaren.
Hoe
ze op
die dag, waarvan
ze soms de datum
en het uur nog precies
weten op de top van een berg
de hele wereld konden overzien: waarna 't
leven dan ook meestal nooit meer helemaal
precies hetzelfde
was.
Religieuze
belevenissen? Hallucinaties
en visioenen, dromen & 'gezichten'.
Vreemde gewaarwordingen en 'ze zien vliegen',
'dingen' zien & horen,
die er eigenlijk
'niet echt
zijn'?
Wie
zal 't zeggen:
de waardering & afkeuring
verschilt per situatie & mens.
Ik weet niet goed wat ik ervan
moet denken & soms ook weer juist wel:
een kogel uit een Duits geweer & een geboorte
op een moederdag vijf maanden later: negen maanden daarvoor
Dolle Dinsdag & de Overval bij Oldenaller & de deportatie van 600 Puttenaren
waarvan de meesten niet terugkwamen. Een overval
op een onderduikerskamp in de bossen
bij Drie.
Het
zingen van
Hatiqva een paar
uur voordat de hel echt losbarst
& 't gevoel hebben dat je 'doodgaat of zoiets'
uitgerekend in die uren
dat Tsjernobyl
ontplofte
...
Of
een paar regendruppels
die vielen op 't strand van de Dode Zee in mei 1975 op 400 meter onder NAP?
'n Gevoel van welbehagen 'in alles wat er is'
begin jaren zeventig in Buitenveldert!
Dat soort
momenten
...
Al met al
toch ook weer een teken
van een serieuze interesse in eigen ervaringen en in die van anderen
die ons even boven ons eigen begrip kunnen uittillen in 'n andere werkelijkheid
als het ware.
In de mydi-bijbelverhalen
van OT & Scenes i/h NIT/WIT
kom je ook dat soort fantastische momenten tegen vanaf 't begin af aan. Expres genoemd als 'draaipunten' v/d geschiedenis & aanzet
tot verbeelding/imaginatie
...
In 't begin
schiep g d hemel & aarde.
De aarde was toen nog woest, doods & leeg & duisternis lag over de
oervloed terwijl g ds geest over 't water zweefde als wind in beweging die zegt er moet licht komen
zodat 't
er ineens was:
het was er al maar had nog geen naam ~
't kreeg pas 'n naam toen 't er 'was' & g d ziet nu dan ook
dat 't licht [best wel]
go{e}d was
& dat hij 't zo scheidde v/d duisternis
door 't te benoemen als nacht en dag, scheiding tussen waterstof
in 't heelal & waterstromen op aarde tussen oceanen, verdamping, regen~
buien, bronnen, beken, rivieren, zeeen & landen, continenten, eilanden met jong groen,
zaadvormende planten & allerlei vreemde bomen & struiken die vruchten droegen met zaad erin & zodra je 't kunt gaan benoemen zie je pas echt
dat 't goed is [of
slecht]!
En
't was
avond geweest &
't werd morgen: de derde dag?
We schijnen & blijken dan ook steeds meer te gaan opmerken binnenin & rondom ons aan hoogst merkwaardige bijzondere verschijnselen via gelaatsuitdrukkingen, mimiek & gebarentaal
totdat we dan er ook echte woorden, begrippen en zinnen uit gaan vormen
tot op de mydidag
van vandaag!
Eigenlijk
zijn dan dus ook
al dat soort van ervaringen onuitsprekelijk
want te wonderbaar, verwonderlijk, opmerkelijk en
zeer bijzonder en in onze pogingen om ze te omschrijven
klinken dan ook woorden als warmte en licht of
verliefdheid & geluk, thuiskomen in troost &
rust & zegeningen vanuit misschien wel
een omgeving van de uiterste
tegendelen ervan:
kou & duisternis,
haat & vrees,
verdwaaldheid
[verdwaasdheid!]
in angstige vervloekingen,
dood!
Soms
misschien ook wel om jaloers op te worden:
zouden deze ervaringen & dit soort van hallucinaties nu
toch ook soms later nog welbewust opgewekt kunnen worden?
Denk maar aan al die psychedelicatessen & helse kruiden in lianen, paddestoelen, hennep & hop, cactussen & bier & wijn, sterke dranken & al die vele
bedwelmende hallucinaties opwekkende stoffen &
'gewone' hersenspinsels in de hersenen &
't brein van iedereen!
Ook rituelen & liturgie,
inwijdingen, geboorten, besnijdenissen, hope & dope
beginnen met al dit
soort van verlangens & vage vermoedens:
aanduidingen van andere werelden onder de oppervlakkigheid van elke mydidag
die zo 'doodgewoon' lijkt
maar eigenlijk telkens weer heel erg bijzonder
& speciaal
is
...
De aangeleerde zekerheid
van de belofte dat g d ontmoet kan worden
als die liturgie maar herkenbaar is
en uit verzorgde taalspelingen bestaat
vol toespelingen op 'de dingen die komen gaan':
autosuggestie en
hypnotische toestanden,
vergezichten diep naar binnenin & over de verste horizonten
van tijd en
ruimte
...
Herhaling
van onze voorafgaande ervaringen,
aanzetten tot inzichten en opmerkelijke
gewaarwordingen
...
Binnen
en buiten
al die tempels,
tenten, synagogen, kerken, moskeeen en wat al niet:
alle oerwouden en
verre verlaten woestijnen
in eenzaamheid & geheime samenkomsten
van sjamanen, toverdokters heilige
mannen, vrouwen & kinderen. Vol van sprookjes & mythen,
fantastische mengelingen van
droom/bedrog?
Al
dit soort van relaties
& puur menselijke mogelijkheden en beperkingen,
geestverruimingen, inperking &
fascinaties kunnen onze ontvankelijkheid vergroten
voor eigen religieuze of bijzondere ervaringen
of hoe we ze dan ook maar willen benoemen,
etiketteren, proberen te bezweren en teniet
te doen of soms ook wel juist
op te hemelen
en uit te breiden,
te willen herhalen of er nu juist nooit meer
aan herinnerd willen worden?
Is het
[on]gehoorzaamheid
of zijn 't slechts toevallige samenlopen
van omstandigheden & 't lot?
Anyway, als ons mydipuntje weer bij ons mydipaaltje komt
dan komt 't neer op betekenis geven aan wat 'r
is of wat we denken dat er is,
vermoeden wat het kan zijn
& onze zintuigen laten door-
en overwerken
in volkomen ontspanning
of uiterste concentratie!
Tussen al die uitersten in
bewegen wij ons als inderdaad nog steeds
mucho macho bonobo's & homobimaagden & ~knaapjes
vol van genetische codes & 'de geest'
van g d, duivelse bezittingen & puberale hormonale neigingen
tot juichen, dansen, schreeuwen, brullen &
ruzie zoeken & vredes sluiten, weglopen
& terugkeren, verafschuwen &
aantrekken en wat al niet:
dit alles en nog veel meer
kunnen we ook zelf proberen
om onder treffende bewoordingen te brengen
en zodanig uit te proberen dat we er wat meer bij stilstaan
om beter te kunnen gaan beseffen wat er allemaal al of niet tot ons doordringt,
waar we ons voor afsluiten & wat we
niet willen [h]erkennen,
nader bekijken en/of
ontdekken?!
Er
vliegen ganzen,
ooievaars, mussen, adelaars,
zwaluwen & vleermuizen over 't graf
en de zon schijnt op de lokaties waar we ons
tijdelijk bevinden & al die verschijnselen kunnen ook allemaal heel
eigen betekenissen krijge, afhankelijk van de toestand van ons brein,
de rest van ons lichaam/omgeving!
Maar is er wel wat er is
of lijkt het eigenlijk maar zo te zijn en is 't heel anders?
Beauty is in the eyes of a beholder: we zijn wat we denken te zijn
& ook 'heel anders'!
Soms is er zelfs sprake van uittredingen
en de doden die 'aan het woord komen'?
Of schijnt de zon
terwijl het buiten zwaarbewolkt is of andersom: en
zijn wij verzeild geraakt in diepe droeve putten, holen, spelonken & geestestoestanden
terwijl vlak ernaast
totaal andere 'toestanden' heersen,
gewaarwordingen zich 'opdringen' en/of van buitenaf
op ons toe lijken
te stromen?!
Allemaal
mengsels van
illusies en werkelijkheden,
potenties, invloeden & samenspanningen
van lot & geleuter: echtheid, fantasie, analyse
& 'imaginations'!
Hoe weten we of iets 'echt' is?
Gebeurt er wel wat er gebeurt & wat gebeurt er dan eigenlijk precies?
Hoe weten we wat ervoor nodig is om iets dan nu & hier nog 'echt' te noemen?
Er kan dus blijkbaar telkens weer onder meest verschillende omstandigheden van alles en nog wat gebeuren wat niet kan maar toch waarneembaar is
of lijkt te zijn!
Religie is dus daarom ook wel eens omschreven
als een succesvolle manier om de aangeboren, ingebedde doods-
angst die in ons achterhoofd aanwezig is als evolutionair restant van insekten,
vogels, vissen. reptielen, zoogdieren & al die andere hoogst merkwaardige schepsels en koekjes van eigen deeg & klei, strand~ ervaringen, luchtkastelen, droom~ & dansfestijnen, liefdesavonturen
& de kinderen van de glurende buren
met al hun rare kuren, 't prijzen
& zeuren, meuren, keuren.
leuren tot heuren & zien
je vergaat te kunnen
onderdrukken.
Om
de nuchterheid
nog wat meer
te voeden in plaats van ale die angstige vermoedens en waanideeen
kunnen we ook nog even vermelden dat uit wereldwijd onderzoek blijkt
dat visioenen nooit iets echt nieuws openbaren,
maar alleen maar laten zien wat degene
die 't visioen
[droom/gezicht of een
hallucinatie e.d.]
krijgt,
al wist!
Religieuze ervaringen
doen zich nu eenmaal voor in de taal die de religieuze mens al geleerd heeft van
de zwevende geest over de wateren: laat ons [be]noemen, naamgeven en bedenken
zodat wat er is betekenis krijgt, uitdrukking, omschrijving, veranderingen ondergaat
& zo ook als het ware 'herschapen' gaan worden
{rak
kach/tat tvam asi:
yhwh!}
& 'aan het veranderen
blijft'?!
Is
het allemaal
dus maar onze
eigen verbeelding, sussen we onszelf
in slaap met al die verbeeldingen
of jutten we onszelf en
elk ander
op
...?
Beschermen we onszelf
& elkaar met al die beelden van licht & duisternis,
fascinaties & rituelen, beweeg-
redenen & vermoedens?
Warmte
van binnenuit
tegen de koude winden
die waaien om de rotsen
en het wilde woeste geluid van de wind
in de bomen, spelonken & al die ontzaglijk
vele diverse anderen dierengeluiden,
verschijnselen, opmerkingen
& bijverschijnselen?
Hoe
kunnen we
die veelheid en
dat grote onbegrijpbare toelaten
in ons brein, ons lichaam.
ons leven & onze
'gewaarwordingen'?
We weten het niet
maar spelen er nu wel mee
omdat we het niet
[meer]
kunnen laten.
En dat is dan ook precies
wat we
[ermee]
doen in mydi e.d.: we zijn
allemaal een deel van het mydiverhaal en beseffen,
horen en zien maar
ten dele.
Door
't samenbrengen
van al onze ervaringen
kunnen we zowel ons bewustzijn verkleinen
als ook soms ietswat
'vergroten'
...!
We
proberen soms
't achterste van onze tong
te laten zien
[of iets anders]
maar dat lukt lang
niet altijd.
Dus
misschien is
't zelfs allemaal
nog veel mooier
[of
erger & lelijker]
dan we
[kunnen]
vertellen en hier beschrijven,
omschrijven, aanduiden
& 'verbeelden'!
Wie 't weet.
Mag 't
zeggen
...
~~~
12 nov 2007 - bewerkt op 23 sep 2008
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 02 mei 2026 Pas in de 9de eeuw zou het Karolingische rijk daar
- O 02 mei 2026 Ook in de tweede helft van de vierde eeuw viel al-
- O 30 apr 2026 ‘t Verval v/h Romeinse Rijk & de Romeinse Samen-
- O 30 apr 2026 Verval v/h Romeinse Rijk & Romeinse (320-467) etc.
- O 30 apr 2026 ‘t Verval v/h Romeinse Rijk en Romeinse Afwijkende
- O 30 apr 2026 ‘t Verval v/h Romeinse Rijk & de Romeinse10.45/1/5
- O 30 apr 2026 ‘t Verval van Romeinse Rijken en samenlevingen was
- O 29 apr 2026 31 ‘Christos’ is ‘t Griekse woord voor ‘gezalfde’.
- O 29 apr 2026 De Joodse Gemeenschappen i/d Diaspora leken door
- O 29 apr 2026 “En ‘t houdt nooit op: op dit moment leven er meer
- O 29 apr 2026 29/30 Het houdt nooit op: elke oorlog laat diepe
- O 28 apr 2026 Diaspora Grieks Romeins Joods Economie Evolutie ~~
- O 28 apr 2026 28 april 2026 De Diaspora: eeuwen van strijd in
- O 27 apr 2026 Rond het jaar 200 BC kreeg ook de
- O 27 apr 2026 Door dit alles werd ‘t traditionele levenspatroon,