Over zesenzestig jaar is 't alweer 2077 misschien?

Volgens JW was er zo wel sprake van 'n opstand IN, maar niet VAN de Nederlanden. Gezien de bonte schakering aan opvattingen in protestantse kring zou 't beter zijn om 't voortaan maar liever te hebben over 'hervormingen' in plaats van over 'de hervorming'. Bovendien verdient het aan-beveling om dat woord nog maar eens goed te blijven bestuderen. De protestanten zagen zichzelf in de eerste plaats als een herstelbeweging ...

Vanuit het huidige perspectief zijn we geneigd om ze te zien als nieuwlichters, stichters van eigen kerkgenootschappen. Maar wat ze nu werkelijk wilden, was de zuiverheid van die eerste eeuwen van het christendom 'terughalen'. Zeker in eerste instantie dacht niemand aan kerkscheuringen.

'Op weg naar tachtig jaar oorlog' laat zien dat er in de zestiende eeuw katholieken in alle soorten en maten waren: contrareformatorische rooms-katholieken, traditionele katholieken en protestantiserende katholieken. Bij degenen die Rome al de rug hadden toegekeerd was het ook al niet zo heel veel anders: vele overtuigingen bestonden naast elkaar. Dogmatici kregen aanvankelijk niet per se de handen op elkaar. Integendeel, aan-vankelijk meenden velen dat het beter was om niet TE ver te willen doordringen in goddelijke mysteries. Bijbelteksten gaven slechts handvaten?!

Verder moest je als gelovige misschien niet teveel moeten weten: in de loop der tijd schonken de diverse stromingen evenwel steeds meer aan-dacht aan de bijbehorende theologie. 'n Goed verhaal kon helpen als verdediging tegen anderen & om bekeerlingen over de streep te trekken ...

Door de opmars van de boekdrukkunst vonden geschriften, vaak met een polemische inhoud, veel sneller dan voorheen hun weg naar 'gelovigen'.

Onze hele menselijke geschiedenis zit vol met al dat soort van 'toevallen', stroomversnellingen, 'stepping stones', uitvindingen en ontdekkingen ...

Slaap dus maar zacht & droom zoet: afterwards you can tell us all about it if you really want to do so. Ik zou er nog wel 'n halve eeuw verder mee door kunnen gaan. In de mydibijbelverhaaltjes komt ook al 120 jaar voor als een 'gezegende mogelijkheid': ik laat 't aan g d over voorlopig.