Oud mydimannetje op -bankje met -iPadkwebbeldoosje
Oude mydiwijn in nieuwe mydizakken, zo lijkt het. Want de discussie over de vrije wil is al zo oud als de filosofie zelf. Sinds Aristoteles hebben de filosofen zich al gebogen over de vraag of wij, "rationeel handelende personen", bewust controle kunnen uitoefenen over onze eigen daden en beslissingen. Alle mogelijke en onmogelijke antwoorden zijn de revue onderhand gepasseerd, ons Panorama van myDiDag werd steeds ruimer, maar altijd bleef de vraag van belang naar het verband tussen vrijheid en oorzakelijkheid. De diverse filosofische stromingen verschillen van mening over determinisme - alles wat gebeurt moet zo gebeuren - versus indeterminisme. Herinner je de dubbele predestinatie van Qumran rond tweeduizend jaar geleden, het optreden van Yochanan de Doper & Yehosjoea de Gezalfde, Sja'oel Paulos SP aka Sjapochapeau e.d. enzovoorts!
En als gebeurtenissen noodzakelijkerwijs plaatsvinden, sluit dit dan vrijheid uit, of toch niet? Wie 't meent te weten mag/kan het ook zeggen?
Het verschil tussen de huidige discussie en die van vroeger zit in de bewijzen, die komen nu namelijk uit de hersenwetenschappen. Een van de pioniers op dit gebied was Benjamin Libet (1916-2007), een Amerikaanse neurofysioloog. Hij verwierf bekendheid met experimenten die de zo-genaamde 'bewustzijnsvertraging van een halve seconde' lieten zien. Libet ontdekte dat een handeling ongeveer 200 milliseconden plaatsvindt voordat wij ons ervan bewust worden. Zijn conclusie: handelen gaat aan denken vooraf. Wij hebben geen vrije wil, we kunnen hooguit ja of nee zeggen tegen de neurologische impulsen die in onze hersenen ontstaan. De recente publiciteit rond de vrije wil @ NL begon eind vorig jaar met de vertaling van "The Illusion of Conscious Will" van de psycholoog Daniel M. Wegner: hij noemt de vrije wil een illusie, maar wel een die dient als gids voor het begrijpen van onszelf en voor de ontwikkeling van verantwoordelijkheidsgevoel en moraliteit. De illusie van de bewuste wil heeft dan ook grote invloed op onze levens. Wat baarlijke onzin & nonsens is, zo meent Victor Lamme, hoogleraar cognitieve neurowetenschao aan de Uni van A'dam. Lamme publiceerde dit jaar "De vrije wil bestaat niet", dat inmiddels aan zijn achtste druk toe is. De vrije wil is helemaal geen zinnige illusie, maar een oud mannetje dat op een bankje zit te kijken naar wat er allemaal om hem heen gebeurt. Of nog erger, ons zelf-bewustzijn is een kwebbeldoos waar weinig van te verwachten valt. Ons Ware Ik is volgens VL niet ons zelfbewustzijn maar het machtige brein zelf! We zullen zien (of niet): voorzover ik weet draait het allemaal om onze myditijdruimtereizen door de eeuwigheid & ons verslag daarvan.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende