opa bakkebaard gaat naar bed

met z'n ipad & goede voornemens: Ook de schriftelijk vastgelegde MISJNA/herhaling was in de loop van de daarop volgende eeuwen onderwerp van onvermoeibare discussies, zodat er weer een groot aantal commentaren ontstond ~~ deze werden onder de benaming GEMARA/toevoeging samengevat. MISJNA en GEMARA vormen samen de TALMOED/leer, waarin de misjna bestaat uit de enkele HALACHA/weg, terwijl de gemara elke halacha uitvoerig becommentarieert & vaak werden daarbij ook allerlei interpretaties, gelijkenissen, legenden, anekdoten & spreuken v/d be-roemde rabbijnen weergegeven. Binnen de gemara zijn deze samengevat onder de naam haggada/uitleg/vertelling/verhaal!

Die christelijke & die joodse godsdiensten hebben gemeen dat ze 'hope' koesteren op 'n beter toekomst voor (alle) mensen (van goede wil)! Joden en christenen ge-loven meestal ook beide in 'n één of ander bestaan 'na de dood' & 'n 'door g d' tot stand te brengen 'verlossing' v/d wereld door de komst van de Masjiach/gezalfde/bevrijder/voltrekker. Maar terwijl voor de christenen deze 'verlosser' met Ye(ho)sjoe(a) 'al gekomen is', wachten de joden over 't algemeen altijd (nog steeds) op hun masjiach & leven daardoor in 'n ononderbroken toekomstverwachting? Er zijn al heel wat messiassen zo nu & dan 'opgestaan'! Geen wonder? In tegenstelling tot de christenen & moslims, die hun gebeden grotendeels 'individueel opzeggen', speelt bij de joden 't 'gemeenschappelijk gebed' 'n veel nadrukkelijker rol!?

Dit beklemtoont de sociale geest v/d religie: bij 'n dienst i/d synagoge is er zo geen priester 'die tussen g d & de mensen bemiddelt', maar beiden vinden elkaar 'in 't gebed' (zoals ook i/d islam). De priester, over wiens functie we in de bijbel zoveel kunnen lezen, verdween uit 't religieuze leven & in zijn plaats komt de rabbijn, die géén bemiddelaar voor verlossing/bevrijding is of over 'sacramenten' beschikt, maar iemand die veel afweet v/d leer, die kan uitleggen, vertolken & antwoord geven. Hij geeft de richtlijnen nu voortaan aan waarlangs 'n jood zijn leven volgens de tradities 'moet inrichten': 't dualisme priester-leek bestaat niet meer, & 't alternatief is: een geleerde tegenover 'n niet-geleerde, de gevormde tegenover de ongevormde? De oudste en belangrijkste liturgische formulering is het SJEMA-gebed, dat ook wel naar z'n eerste woorden "SJMA/hoor {Israël, de eeuwige, onze g d, de eeuwige is ÉÉN!"} & dat bestaat uit bepaalde passa-ges uit de 'pentateuch' (Deuteronomium 6:4-9, 11:13-21, Numeri 15:37-41)!

't Bezweert de goddelijke éénheid/uniciteit/aanwezigheid & getuigt zo v/h monotheïsme, omvat 'de liefde van & tot g d', & de Thora & vertelt over de 'daarbijbehorende' beloningen/bestraffingen & over de uittocht uit 't Slavenhuis van Egypte dat dagelijks gebeden wordt ~ oorzaak & gevolg, herinneren/uitdragen, vastklampen/loslaten, 'theorie & praktijk'.

Kortom: slaap zacht, droom zoet & please DO TELL US ALL ABOUT IT IF YOU REALLY WANT TO? Ik sluit m'n oeroude oogjes & 'geef me over' aan ...