Ontworteld & Dolend: de moderne mens volgens Franz


~*~


ER IS
vrijwel geen schrijver uit de vorige eeuw
die niet is beinvloed door Kafka:
met zijn hopeloze sprookjes heeft hij de cultuur na hem
veranderd!

"Het Proces",
de eerste aflevering in de Trouw/myDiserie Romans uit een bewogen eeuw, is daarvan het krachtigste voorbeeld:
als een benauwende Shi-NaYne-nachtmerrie ['dolgedraaide Bohemia-mystiek' op 'net' zo'n wijze
waarop ik 'last' heb van 'Yeshua-itus' of 'n 'ontsteking aan de messias-klier'?

HET WERK
van Franz Kafka {1883-1924}
is op een zeldzame manier spreekwoordelijk geworden?
OOK als je het niet gelezen hebt voel je er iets bij, vanwege de aan zijn werk ontleende bijvoeglijke naamwoorden 'kafkaesk' & 'kafkaiaans'
die iets als sinister, onheilspellend, nachtmerrieachtig
betekenen!

FRANZ K.,
van Tsjechisch-Joodse afkomst
en schrijvend in het Duits, liet een oeuvre achter dat,
vooral na de Tweede Wereldoorlog, HET symbool zou worden van de ontwortelde mens in de moderne tijd.
Geplaagd door existentiele angst, levenspijn en onvervulde dromen,
wanhopig op zoek naar het Absolute, God of wat dan ook,
strandt hij steeds opnieuw in de onpersoonlijke en beaurocratische tentakels van de maatschappij.

UITEINDELIJK
is het natuurlijk Kafka's werk
dat het gevoel van onmacht in kaart brengt,
maar zijn leven, waaruit die gevoelens voortkwamen, loog er ook niet om?
HIJ is zo'n beetje de belichaming geworden van een zwart noodlotsgevoel
dat direct na hem, vooral in de tijd van het nazisme, de Tweede Wereld-Oorlog en de daarop volgende Koude Oorlog, de culturele stemming
zou bepalen!

ZELF
was hij als ambitieus jurist werkzaam bij een verzekeringskantoor in Praha,
maar wist hij toch niet goed HOE hij moest leven: in emotioneel opzicht heeft hij zich nooit helemaal kunnen onttrekken aan de invloed van zijn overheersende, materialistische vader, aan wie hij de beroemde, onverstuurde "Brief aan mijn vader" schreef, HET oervoorbeeld van zulke afrekeningsdocumenten.

ONDANKS tal van affaires en zelfs verlovingen trouwde hij nooit.
Zijn boeken schreef hij in de avonduren na zijn werk; bij testament bepaalde hij dat zijn ongepubliceerde werk, waaronder de grote romans "Het Proces", "Het Slot" & "Amerika", na zijn dood verband moest worden en hij stierf, nog geen veertig jaar oud,
aan tuberculose.

ZIJN literaire werk, verhalen, romans,
af & onaf, werd tegen zijn zin door zijn vriend Max Brod bewaard en gepubliceerd en wordt gerekend tot de meest fundamentele werken van de wereldliteratuur.

DAT komt niet alleen
doordat K. de akeligste nachtmerries & levensangsten
van de mens onder woorden brengt, maar vooral ook omdat hij het op zo'n
precieze en heldere manier doet.

Hij beschrijft bijvoorbeeld
hoe mensen opeens van uiterlijk zijn veranderd {in misschien wel zijn beroemste verhaal "De Gedaanteverandering"}, hoe ze hun weg proberen te vinden in een onontwarbaar labyrint {"Het Slot"} of hoe ze om onduidelijke redenen worden getreiterd en gemaltraiteerd door de overheid & de bureaucratie {"Het Proces"}, allemaal onthutsende ervaringen, maar in zijn stijl laat hij zich nooit
door emoties meeslepen.

Zijn
hoofdpersonen proberen het hoofd koel te houden,
objectief en redelijk te blijven en te overleven; JUIST DAT maakt ze in wezen diep-tragisch! Ze geloven in een goede afloop die niet
komt?

~verliefdliefdesverdrietverliefd~
engel
25 jun 2005 - bewerkt op 05 mrt 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende