Only 350 years ago: geboorteweeen in overvloed ...

In 't jaar 1660 had de academische senaat 'n ernstig geschil met de kerkeraad der hervormde gemeente @ Leiden, omdat deze zich teveel met academische zaken wilde bemoeien. 'n Candidaat i/d theologie & leerling van Cock, 'n zekere Theodorus Callerus, had ter verkrijging v/d docters-graad 'n disputatie De veritate religionis christianae (Over de waarheid der christelijke godsdienst) ter verdediging voorgesteld, waarover heftige meningsverschillen tussen Hoornbeeck & Coccejus ontstonden. Beiden richtten zich met beklagschriften tot de Staten van Holland. Na advies ingewonnen te hebben v/d curatoren besloten de Staten dat Callerus minder aanstotelijke stellingen diende te verdedigen & dat 't geschil tussen de hoogleraren bijgelegd moest worden. Deze zaak was voor de kerkeraad aanleiding om op eigen initiatief 'n verandering aan te brengen in 't getuigschrift dat door hem aan candidaten i/d theologie werd uitgereikt. Over deze daad beklaagde de senaat zich ten zeerste: men achtte de waardigheid der academie aangetast. De senaat wendde zich tot de Staten van Holland & vroeg om 'n uitspraak. 't Geschil werd ten voordele v/d senaat beslist. Ondanks al deze beslommeringen zag JC toch kans om te blijven studeren & publiceren. Z'n commentaar op de Psalmen ver-scheen in 't najaar van 1660. Over 't resultaat v/d verkoop daarvan was hij bijzonder tevreden. In 'n brief aan Petrus van der Hagen, toenmaals predikant bij 't Nederlandse gezantschap te Parijs, vroeg hij aan 't slot van 'n lange discussie over de historisch-kritische opvattingen van Theo Cappellus of er ook in Frankrijk al exemplaren van z'n commentaar op de Psalmen te koop waren. Petrus van der Hagen (1641-1671) studeerde theologie @ Leiden bij JC. Na een verblijf in Engeland was hij van 1660 tot 1662 predikant te Parijs. In 1663 werd hij predikant te Leidschendam, in 1664 te Leiden. In 1670 vertrok hij naar Amsterdam, alwaar hij een jaar later op 30-jarige leeftijd overleed. Kortom, spannende tijden in alle opzichten: economisch, politiek, theologisch, sociaal, medisch, juridisch, filosofisch, natuurkundig & psychologisch! Je zou kunnen zeggen dat ons Europa, of zelfs "de hele wereld" van nu, rond 2000 nC, 't resultaat is van wat toen, in die wilde woeste pubertijden der mensheid, plaatsvond?!

In feite maakt het niet zo bar veel uit WELKE tijdsperiode we belichten: net zoals voorheen gedurende eonen 't planten- & dierenleven gebonden was aan milieuveranderingen, grote & kleine ijstijden, continentale veranderingen & natuurrampen in al hun complexiteit, zo zijn ook onze eigen maatschappelijke & geestelijke escapades verweven met handel & wandel van mensen in verleden, heden & toekomst? Versnelling & vertraging,
oorlogen & vredesverdragen zijn net zo bepalend voor 'wat gebeurt' als onze eigen baby-, peuter-, kleuter- & pubertijd. Uilskuikens zijn we ...