Onder moeders mydiparaplu liepen eens twee kindjes

Ons 'ik' is dus vooral een soort van min of meer automatische "kwebbeldoos" van Pandora zoals chimpansees en bonobo's overgaan tot geweld & seks als klap op hun evolutionaire vuurpijlen, zo gaat de mens over tot kletsen, kouten, kwebbelen, babbelen, beweren & nog meer begeren .....

Een oud mannetje is die 'vrije wil' op een bankje in Jurassic Park dat zit te kijken naar wat er allemaal gebeurt in het brein & haar ommelanden.

Volgens Victor Lamme moeten we dat zelfbewustzijn niet al te serieus nemen, ook al danken we er wel onze evolutionaire 'superioriteit' aan tot & met het beïnvloeden van ijstijden & opwarmingen, zeespiegelstijgingen, globale vervuilingen te land, te zee & in de lucht, medische & technische wetenschappen, vakkundig zwemmen, zwammen, lopen, rennen, rijden, vliegen & de gekste dingen blijven verkondigen met vreemde claims .....

Wie de vrije wil ontkent, die neemt die nog radicaler visies niet per se allemaal zomaar klakkeloos over uit imitatie, gemoedsrust of winstbejag?!

Dat bewuste beslissingen ontstaan uit causale netwerken, volstaat. Wat dan ook bewust of onbewust, doen, verordenen, bestellen, fabriceren en uitwerken kan dus inderdaad heel verschillende (grote & kleine) gevolgen hebben. Ook al worden alle keuze in principe meestal onbewust & au-tomatisch opgewekt. Ons (wan)gedrag is eigenlijk net zoiets als die vlindervleugelslag in de Amazonas & de orkaan die daardoor elders ontstaat.

Zijn we dan toch 'vrij' om wat dan ook te 'kiezen' wat we maar lijken te begeren? En hangen onze keuzes toch niet af 'van wat wij willen' zo nu en dan op grond van merkwaardige samenlopen van omstandigheden binnen & buiten 'onze wil'? Zo'n impressie is onvoldoende om het bestaan van een 'vrije wil' te bewijzen! Met onze experimenten van de al eerder aangehaalde 'breinmagneten' kunnen we momenteel onwetende proef-personen perfect laten geloven dat ze "VRIJ" beslissen welke hand ze opsteken, terwijl in werkelijkheid niet zij maar de magneet keuzes maakt.

Wat kan dit alles dan wel of niet allemaal betekenen, inhouden, veroorzaken & 'ons doen overwegen'? De eigenlijke discussie lijkt me niet eens meer zozeer of 'de vrije wil al of niet bestaat': er ontstaat in ieder geval wel in de wetenschappelijke wereld stilaan ook een consensus dat zo al onze beslissingen inderdaad deel uitmaken van causale netwerken. DE cruciale vraag is: wat zijn hiervan de gevolgen voor die onbestaande vrije wil? Hoe belangrijk is een vrije wil voor bijvoorbeeld verantwoordelijkheid? Zo'n tweeduizend jaar geleden braken sommigen onder ons zich ook al het jeukende hoofd over eenvoudige of dubbele 'predestinatie', 'uitverkiezing', heidense calamiteiten & heilige zegeningen, vloek & vervolmaking?!

Radicaal gezegd: als de vrije wil niet bestaat, dan kan ook niemand meer 'verantwoordelijk' zijn voor zijn of haar doldrieste daden & gedachten ...