Ojeh!

Gjkj: FvL beschrijft 't religieus krachtenveld minutieus! Calvinistische voormannen pakken hun werk met diepe ernst aan in die tijden ...

Ze dwingen predikanten & andere ambtsdragers in 't keurslijf v/d gereformeerde kerken, met vaste belijdenisgeschriften, formulieren voor de kerkelijke handelingen & zelfs uitgeschreven christelijke gebeden. ZO kunnen deze diensten des Woords zich nu niet meer laten ver-leiden tot allerlei ongewenste & ongepaste (lees: doperse, lutherse of roomse) uitspraken?! Ook schaffen de gereformeerde kerkbestuur-ders de vele heiligendagen (afgodische feestdagen der papisten) stuk voor stuk af! Slechts 'n handjevol kerkelijke feestdagen blijft er zo van over? Absolute rust op zondag (zondagsheiliging) komt ervoor in de plaats {tussen 't kanongebulder & muskettengeknetter door} ...

Kerk & staat voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor deze handhaving van de publieke zeden. De overheid door middel van wet-geving, uitvoering & rechtspraak. De kerk via prediking, pastoraat & tucht. In hoeverre die samenwerking ook echt succes had, dat wordt niet altijd allemaal helemaal duidelijk, deels doordat de auteur vooral kerkelijke bronnen raadpleegt?! Feit blijft dat onze hoogste gezags-dragers door die kerkelijke leiders zeer regelmatig & uitputtend worden opgeroepen om zonden eindelijk eens ietwat steviger aan te gaan pakken. 'n Aanwijzing dat heel wat pekelzonden in de praktijk heel wat moeilijker zijn in te dammen dan de kerk lief is.

Dronkenschap, dansen & allerlei andere ontheiligingen v/d zondag blijven dan ook NA de Reformatie 'n erg geliefd tijdverdrijf voor veel inwoners van ons Schouwen~Duivel{s}land.

Tot diepe droefenis van dominees als Willem Teellinck (trawanten, kornuiten, geuzen, fijnen, oranjeklanten e.d.) ...

Eigenlijk kun je dus in de loop van (vele) duizenden jaren 'dergelijke dingen' bijna overal zien gebeuren zo nu & dan ...