Begin jaren zestig liftte ik voor 't eerst heen & weer naar Noord~Italia op de bonnefooi: ik kreeg de smaak te pakken en wou na m'n zg. 'krijgsgevangenschap' doorstoten naar China maar bleef herhaaldelijk steken in Israel, India, Japan & de ouwe USSR. 't CHANGE ging me te langzaam! Nu ben ik alweer jarenlang bezig om de myDigaatjes te vullen tussen 't naoorlogse & whatever happened "Here & There" ...
China, Japan, Israel & India vormen nog steeds de achtergrond van m'n 'readers digest' met 'antropologische filosofie' & 't trouwe nieuws i/d 'verdieping van'? Kortom: sporen van nl. Hollanders in den vreemde 'everywhere', uit & thuis, binnenin & rondom ons: 't hoort erbij?!
Met veel ijver heeft ook cultureel antropoloog Bauke van der Pol er de nodige (restanten) gevonden.
Als ze verloren waren gegaan, DAN dook hij oude foto's & prenten op die eveneens een plaatsje kregen in het fraai uitgegeven & uitbundig geïllustreerde 'De VOC in India'!?
De publicatie kwam mede tot stand dankzij steun v/d Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Jammer genoeg is Van der Pol (vlg. Paul van der Steen @Trouw) 'n matig schrijver: zijn verslagen v/d bezoeken aan sites ontstijgen zelden het 'lief~dagboek~niveau'. Verder rijgt hij veel belangwekkende feiten & (totaal?) irrelevante zaken uit voornamelijke secundaire bronnen aan elkaar (alsof dat niks is!). Wie al dit fraais & dit 'wrakhout v/d geschiedenis' (~ 'op de stranden v/d oceanen des levens' ~) graag 'n plaats zou willen geven, hoeft van BvdP weinig hulp te verwachten (aldus PvdS): in z'n inleiding haalt hij heel kort aan HOE de VOC~activiteit @ India kon beginnen, ondermeer dankzij wegbereider Jan Huygens {i/d ton} van Linschoten, die ook pionierde i/d contacten met China. In 1604, twee jaar na oprichting v/d VOC, lag er 'n eerste verdrag tussen NL & India. Pas in 1825 werden de vestigingen v/d compagnie definitief overgedragen aan de Britten. I/d eeuw die volgde zouden nog grote groepen 'Hindoestanen' als contractarbeider aan 't werk gaan i/d grootste NL kolonie i/d West, 't oude
Suriname {je weet wel: 't thuisland van onze Daisy Kabouterse & myDiPatrice vol Hollandse klanken & allerhande bijgeluiden i/d lande) ...
Na de inleiding biedt VdP bij elke locatie z'n ditjes & datjes aan. Helaas vergeet hij 't Grote Verhaal!?
Zelfs de geschiedenis v/d plaatsen zelf brengt hij nogal hapsnap.
'De VOC in India'
is 'n museum met 'n rijkdom aan schatten maar zonder veel ordening.
't Lijkt wel wat op ons aller myDi!
De lieve (en/of minder lieve) lezer vindt tijdens zijn/haar dwaaltochten nog best wat bijzonders,
maar blijft uiteindelijk nu eenmaal zo toch wel zitten met 'n (lichtelijk) onvoldaan gevoel!?
DAT
kun je dan altijd nog zelf wel trachten in- & aan te vullen als dit jou boeit (samen met alles wat ooit groeide & bloeide voor zekere tijd op bepaalde plaatsen all over the world!)?
Hollanders over China ~ & zo OOK OMGEKEERD:
"D'inwoonders van desen landen zijn brassers, sy eten allerhande spyse, maar liever van een hont dan van eenich ander wiltbraet of gedierte! Sy maecken henlieder wijn oft dranck
van Rijs, daer
sy hun drancken drincken: noch-tans zijn sy cloecksinninghe lieden, die alle dingen connen
seer subtlijck ende scherpsinnich maecken!" De Nederlander Dirck Gerritsz Pomp over Chinezen, nadat hij de rijkdommen v/h land heeft beschreven.
In: Tresoor der Zeevaart (1592)
"Toen vroegen ze [raadsheren van de Chinese keizer] of de Hollanders [gezanten] inderdaad op zee leven en zich daar ook voortplanten, en of wij ook land hebben, hoe dat heet & waarom wij hierheen gezonden waren, hoe onze koning heet & hoe oud hij is!" VERSLAG VAN SECRETARIS JOAN NIEUHOF DIE MET TWEE GEZANTEN EEN BEZOEK BRACHT AAN HET HOF @ PEKING, 1656.
"Het volk, dat wij de Roodharen of Roode Barbaren noemen, zijn denzelfden
als de Hollanders en zij wonen aan den westelijken oceaan. Zij zijn hebzuchtig en geslepen, hebben veel kennis van kostbare waren en zijn knap in het streven naar voordeel; om winst ontzien zij zelfs hun leven niet en geen plaats is zoo ver, of zij gaan er naar toe!" CHINEZEN OVER NEDERLANDERS,
in: De perfecturale monografie van Taiwan,
vermoedelijk begin 17de eeuw.
Ik mag dat wel: heerlijk verrassend, verfrissend 'andersom' &
toen nog 'volkomen nieuw'
...
Aad van Amstel:
Barbaren, rebellen & mandarijnen.
De VOC in de slag met China in de Gouden Eeuw.Thoeris, A'dam. ISBN 9789072219657; 382 blz. €23,50
Bauke van der Pol:
De VOC in India.
Een reis langs Nederlands erfgoed in Gujarat, Malabar, Coromandel & Bengalen.Walburg Pers, Zutphen.ISBN 9789057307157; 224 blz. €34,50


