Nog 'n enkel laatste ZomerAvondLiedje, & dan .....

KA DB pa 127 Andreas de St.-Victor (1110-1175), 'n begaafde leering van Hugo, was de 1e christelijke geleerde die 'n geheel letterlijke uitleg v/d Hebreeuwse Bijbel probeerde te geven: hij had niets tegen allegorese, maar 't interesseerde 'm niet.

Hij kende veel rabbijnen & ontdekte dat de tekst v/d Schrift 'in 't hebreeuws (veel) duidelijker' was! Z'n wetenschappelijke toewijding aan de letterlijke uitleg ver-slapte nooit, ook niet als de rabbijnen interpretaties verwierpen die voor 't christelijk verstaan van 't Oude Testament van wezenlijk be-lang waren.

De hebreeuwse tekst van Yesjayahoe 7:14 ('De jonge vrouw [ALMA] is zwanger, zij zal spoedig 'n zoon baren' bood geen steun voor de traditioneel christelijke interpretatie, waarin dit vers gelezen werd als 'n profetie over Yehosjoea's zg. 'maagdelijke' geboorte: toen Andreas dit ontdekte, aanvaardde hij de uitleg die RaSJi aan deze uitspraak gaf, nl. dat Yesjayahoe 't had over z'n eigen vrouw.

In z'n verklaring v/d liederen over de lijdende dienaar noemde Andreas Yesjoea zelfs helemaal niet; hij nam de joodse opvatting over dat de dienaar 'n symbool was voor 't volk van Israël! De 'gedaante als van 'n mens' in 't visioen van Yechezkel zag Andreas niet als 'n voor-zegging van Yesjoe; hij wilde alleen maar weten wat dit beeld voor Yechezkel & de ballingen had betekend.

Omdat deze gedaante 't enig menselijk element was in 'n heel geheimzinnige & angstaanjagende 'godsverschijning', had dit de ballingen waarschijnlijk 't geruststellend gevoel gegeven dat "G d" 'zich niet afzijdig hield' van hun zeer ellendige situatie.

Andreas & z'n joodse vrinden hadden 'n eerste stap gezet i/d richting v/d moderne historische bijbelkritiek, maar deze norse, oncharisma-tische man had in zijn eigen tijd nog maar erg weinig volgelingen?!

I/d 12e eeuw stonden vooral filosofen i/d belangstelling: zij begonnen 'n nieuw soort rationalistische theologie te ontwikkelen, waarin ze de rede gebruikten om hun geloof te onderbouwen & duidelijk te maken wat men tot dan toe nog niet onder woorden had weten te brengen.

Logisch toch? 't Blijkt, dat ondanks alle chaos, gekte, perversie & fanatisme, er wel degelijk bepaalde ontwikkelingslijnen lopen door al die talloze eeuwen van ná de laatste ijstijd, 't smelten van ijskappen/gletsjers, de doorbraak bij de Dardanellen & de volstromen v/d Zwarte Zee door 't stijgen v/d zeespiegel, ontploffing van Thera/Sarotini, tien geboden van Hammoerabie, leren lezen/schrijven & beïnvloeden over & weer van volksstammen, 'godenbeelden', religieuze fantasie vol overeenkomsten & tegenstellingen die ons almaar weer blijven boeien ...